1051_Cov.jpg
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
အၾကမ္းဖက္မႈေနာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာနယ္စပ္မွ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ေနသည႕္ ကုမၸဏီ ဆယ္ခုေလ်ာ႕က်သြား
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1051
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
Special Report
ဆင္းရဲသားတို႔ ပစ္မွတ္ထားခံေနရေသာ လက္လြန္ေျခလြန္ တရားစီရင္မႈမ်ား

'ေျပး'

ကာလီတုိရာမီးရက္ဇ္က ေအာ္ဟစ္သတိေပးရန္ အားထုတ္လုိက္ေသာ္လည္း ေျပးဆုိသည့္စကားတစ္ခြန္းသာ သူ႕ႏႈတ္ဖ်ားက ထြက္လာႏုိင္ခဲ့ၿပီး ဗိုင္းခနဲလဲက်သြားသည္။ မ်က္ႏွာဖံုးစြတ္ထားေသာ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္သမား ေျခာက္ဦးအနက္ တစ္ဦးဦးက ပစ္လုိက္သည့္က်ည္ဆန္က သူ၏ ဦးေခါင္းေနာက္ပုိင္းကုိ ပြင့္ထြက္သြားေစခဲ့၏။ သူ၏ေအာ္ဟစ္မႈမွာမူ အခ်ည္းအႏွီး မဟုတ္ခဲ့ေပ။ ဇနီးသည္၏အသက္ကုိ အခ်ိန္မီကယ္တင္ႏုိင္လုိက္သည့္အထိ တန္ဖုိးႀကီးမားခဲ့သည္။

'ကြၽန္မတုိ႕က ဆန္ဝယ္ဖုိ႔ထြက္လာတာပါ'ဟု ဗစ္တုိးရီးယားရာမီးရက္ဇ္က အသုဘအိမ္သုိ႔ ေရာက္လာၾကသူမ်ားကုိ ေျပာျပေနသည္။ သူတုိ႔သည္ မနီလာအနီးက လြန္ကန္ၿမိဳ႕ငယ္တြင္ေနထုိင္ၾကသည္။ အသုဘအိမ္တြင္ ဗစ္တုိးရီးယားက 'ကြၽန္မလွည့္ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါ ကာလီတုိရာမီးရက္ဇ္က ေသြးအုိင္ထဲလဲေနၿပီေလ'ဟု ျပန္ေျပာင္း ေျပာျပေနခဲ့သည္။

ကာလီတုိရာမီးရက္ဇ္သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္က လမ္းမထက္တြင္ ပစ္သတ္ခံလုိက္ရျခင္းျဖစ္၏။ ယင္းမတုိင္မီ တစ္ ပတ္ခန္႔ကလည္း ဗစ္တုိးရီးယားႏွင့္ ကာလီတုိရာမီးရက္ဇ္တုိ႔၏ တစ္ဦးတည္းေသာသမီးမွာလည္း ဤနည္းအတုိင္း အသက္ဆံုး႐ံႈးသြားရ သည္။ သားအဖႏွစ္ဦးစလံုး ၾကမၼာဆုိးငင္ပံုခ်င္းက တူလြန္းလွေပသည္။

'သူတုိ႔က ကြၽန္မတုိ႔ဘဝေတြကို ေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္လုိက္ၾကၿပီ'ဟုေျပာေနေသာ ဗစ္တုိးရီးယား၏ သုန္မႈန္ေသာမ်က္ႏွာထက္တြင္ မ်က္ရည္စက္အနည္းငယ္မွ် မရွိေတာ့။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ခင္ပြန္းလည္းဆံုး သမီးကုိလည္း လက္လႊတ္လုိက္ရ ေသာ သူ႕အဖုိ႕ တစ္ခုတည္းေသာ က်န္ရွိသည့္စုိးရိမ္မႈမွာ သူ၏ေျမးမေလးအတြက္သာျဖစ္သည္။ ေျမးမေလးသည္ မိသားစုဝင္ထဲမွ ပထမဆံုးေကာလိပ္ပညာေရးသုိ႔ တက္လွမ္း ႏုိင္သူျဖစ္သည့္အတြက္ သူ႕အေမႏွင့္ ဘုိးေအႀကီးလုိ ကံၾကမၼာဆုိးမ်ဳိး ႀကံဳေတြ႕မည္ကုိ ဗစ္တုိးရီးယား အလြန္စုိးရိမ္ေနသည္။

ဖိလစ္ပုိင္တြင္ သမၼတဒူတာေတး တက္လာၿပီးေနာက္ မူးယစ္တုိက္ဖ်က္မႈမ်ားကုိ တစ္ေသြးတစ္သံ တစ္မိန္႕ျဖင့္ စီရင္ေစခဲ့သည္။ လမ္းေပၚတြင္ ခ်က္ခ်င္းပစ္သတ္ကာ အျပစ္ေပးသည့္ စနစ္က်င့္သံုးခဲ့သည္မွာ တစ္ႏွစ္ခြဲေက်ာ္ခန္႕ပင္ ရွိလာခဲ့ၿပီ။ တစ္ခ်ိန္က တ႐ုတ္တစ္ႏုိင္ငံလံုး ဘိန္းစားဘဝက်ေရာက္ေတာ့မည့္ အေရးကုိ ကုိင္တြယ္ခဲ့သည့္နည္းတူ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ဖိလစ္ပုိင္တြင္ လည္း အမ်ဳိးသားေရးကုိ ပထမဦးစားေပးသည့္ သမၼတ႐ုိဒရီဂုိဒူတာေတးက မူးယစ္သံုးစြဲသူမ်ားကုိ ေသဒဏ္ ခ်က္ခ်င္းေပးသည့္နည္းျဖင့္ ကုိင္ တြယ္ေျဖရွင္းလာခဲ့သည္။

ဤသုိ႔ တရားစီရင္သည့္နည္းအေပၚ ႏွစ္သက္သူမ်ားရွိသလုိ၊ မႏွစ္သက္သူကလည္းမ်ားလွသည္။ မႏွစ္သက္သူမ်ားထဲတြင္ ႏုိင္ငံတကာ အသုိက္အဝန္းအျပင္ လက္လြန္ေျခလြန္ တရားစီရင္ေရး၌  သားေကာင္ျဖစ္ရသည့္ ဗစ္တုိးရီးယားတုိ႔ကဲ့သုိ႔ေသာ မိသားစုဝင္မ်ားလည္းပါ၏။ မူယစ္ေဆးသံုးစြဲျခင္း၊ လက္ဝယ္ကုိင္ ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ေရာင္းခ်ျခင္းစေသာ ျပစ္မႈမ်ားျဖင့္စြပ္စြဲကာ ဝါလံုးရွည္ႏွင့္ သိမ္းႀကံဳး အယမ္းခံခ့ဲရသည့္သူမ်ားတြင္ ဖိလစ္ပုိင္မွ ဆင္းရဲသားလူတန္းစားမ်ား  ေျမစာပင္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

စကတည္းက အျပစ္မဲ့သူမ်ားပါ အုတ္ေရာေရာ ေက်ာက္ေရာေရာႏွင့္ ေသဒဏ္ေပးခံရသည့္ အထဲတြင္ ပါဝင္ခဲ့သူေတြရွိသည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္ ေန႕စဥ္ျပဳလုပ္ေနသည့္ လမ္းမေပၚမွလူသတ္ပြဲမ်ားသည္ မူးယစ္သားေကာင္ျဖစ္သည္ဟူေသာ သံသယ တစ္ခုတည္း၏ အဆံုးအျဖတ္ျဖင့္ ပစ္သတ္ေနျခင္းျဖစ္၍ ဆင္းရဲသားတုိ႔ကုိ က်ီးလန္႔စာစားဘဝသုိ႔ ေရာက္ လာခဲ့ေစၿပီ။

၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၃ဝ ရက္ သမၼတဒူတာေတး က်မ္းသစၥာဆုိၿပီး ကတည္းက ဖိလစ္ပုိင္ၿမိဳ႕ေတာ္ အနီးမွ ဆင္းရဲသားမ်ားသည္ သံသယ သားေကာင္မ်ားဘဝသုိ႔ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့သည္။ ဗစ္တုိးရီးယား၏ စကားအရဆုိလွ်င္ သူတုိ႔မိသားစုသည္ မူး ယစ္ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ လံုးဝပတ္သက္ ျခင္းမရွိသည့္အျပင္ ခင္ပြန္းသည္ ကာလီတုိရာမီးရက္ဇ္သည္ မၾကာမီက်င္းပမည့္ ဘာရန္ေဂ ေရြးေကာက္ပြဲ (ခ႐ုိင္ေရြးေကာက္ပြဲ) သုိ႔ဝင္ရန္ ႀကံစည္ေနသူျဖစ္သည္ဟုဆုိသည္။ သုိ႔ေသာ္သူသည္ လမ္းမထက္တြင္ အ သက္ဆံုး႐ံႈးသြားခဲ့ၿပီ။ ေနာင္တြင္ သူ႕အေၾကာင္းကုိ မသိသူမ်ားက မူးယစ္သမားဟု ထင္ၾကမည္။ ထုိ႔အတြက္ တစ္ခ်ိန္တြင္ ကာလီတုိရာမီးရက္ဇ္သည္ နာမည္ပ်က္ျဖင့္ ေသဆံုးသူတစ္ဦးဟု အထင္ခံရႏုိင္ ေသးသည္။

ထုိျဖစ္ရပ္မ်ဳိးကုိ ရဲမ်ားက 'စံုစမ္းစစ္ေဆးခ်ိန္အတြင္းေသဆံုးမႈ'ဟု တံဆိပ္ကပ္ၾကေလ့ရွိသည္။ သုိ႔ေသာ္ ခံစားရသည့္ မိသားစုဝင္မ်ား ကမူ 'လက္လြန္ေျခလြန္ သတ္ျဖတ္ တရားစီရင္ျခင္း'ဟုသာ ေျပာၾက ေတာ့မည္။

ကာလီတုိရာမီးရက္ဇ္ အသတ္ခံ ရမႈမျဖစ္မီ တစ္ပတ္အလုိ ဒီဇင္ဘာလ ၄ ရက္က မနီလာၿမိဳ႕အနီး ေျမာက္ကယ္လုိကန္ သုသာန္တြင္ သားျဖစ္သူကုိ လာသၿဂႋဳဟ္သည့္ မာရီယာလာဗင္နာက 'သားတစ္ေယာက္ ဆံုး႐ံႈးလိုက္ရတဲ့ မိခင္ တစ္ေယာက္ထက္ ပုိဆုိးရြားတဲ့ နာက်င္မႈဆုိတာ မရွိေတာ့ဘူး'ဟု ညည္းတြားေနခဲ့သည္။ ထုိေန႔က သားျဖစ္သူ ႐ုိဒယ္လာဗင္နာသည္ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ လမ္းမထက္တြင္ ထုိး သြင္းဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆံုးသြားခဲ့ သည္။ ယင္းအျဖစ္အပ်က္ကုိ မည္သူကမွ် ခေရေစ့တြင္းက်သိခြင့္မရ။ ရဲမ်ားကထံုးစံအတုိင္း စံုစမ္းစစ္ေဆးခ်ိန္အတြင္း ေသဆံုးမႈဟုသာအ ေၾကာင္း ၾကားခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပုိင္တြင္ မူးယစ္ေခ်မႈန္းသည့္အခါ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားသာမက ဒူတာေတး၏ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းကင္းတပ္ဖြဲ႕မ်ားကလည္း ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ေပးလ်က္ရွိသည္။ ထုိသူတုိ႕သည္ ရဲယူနီေဖာင္းမဝတ္။ အရပ္ဝတ္ႏွင့္မ်က္ႏွာဖံုးတပ္ကာ မူးယစ္ သားေကာင္ဟု ယူဆသူမ်ားကိုထင္သလုိ သတ္ျဖတ္ခြင့္ရေနသည္။ ဒူတာေတးေခ်မႈန္းသည့္ လူသတ္ပြဲႀကီး၏ သံုးပံုႏွစ္ပံုမွာ ယင္းေစတနာ့ ဝန္ထမ္းကင္းတပ္ဖြဲ႕၏ လက္ခ်က္မ်ားျဖစ္၏။ လူထုမွာမည္သုိ႕မွ်တံု႕ျပန္ခြင့္မရ။ ႐ုိတယ္၏အသုဘတြင္ '႐ုိဒယ္အတြက္ တရားမွ်တမႈ' ဟူ ေသာ စာတမ္းပါသည့္ တီရွပ္မ်ား ဝတ္ျခင္းျဖင့္သာ ေက်နပ္လုိက္ၾကရသည္။

ဖိလစ္ပုိင္တြင္ ငါးႏွစ္တာ အငွားျမႇဳပ္ႏွံခြင့္ရေသာ အမ်ားသံုးသုသာန္မ်ားတြင္ ၂ဝ၁၆ မွ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း လူငယ္ေယာက်္ားေလး မ်ား၏ အေလာင္းတုိ႕ႏွင့္ ျပည့္ေနခဲ့သည္။ အခ်ဳိ႕ဆုိလွ်င္ ကမၸည္းတုိင္ ပင္မရွိ။ သုဘရာဇာတစ္ဦးက သမၼ တဒူတာေတးတက္လာၿပီးေနာက္ပုိင္း ေန႔စဥ္လူသတ္ခံရသည့္ အေလာင္းမ်ား ေရာက္ေလ့ရွိသည္ဟု ဆုိသည္။ လမ္းမထက္တြင္ ပစ္သတ္ျခင္း၊ စစ္ေဆးရန္ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားၿပီးေနာက္ အသတ္ခံရျခင္း၌သာ အဆံုးသတ္သြားတတ္သည္မွာ ထံုးစံလုိျဖစ္လာခဲ့သည္။

မူးယစ္အတြက္ တစ္ခါတည္း တန္းၿပီးသတ္လုိက္မည့္အစား ေထာင္ခ်ျခင္း၊ ေဆးျဖတ္ေပးျခင္း၊ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေပးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္လာၾကသည္။ မူးယစ္အတြက္ လက္ရွိ က်င့္သံုးေနသည့္စနစ္မွာ ျပစ္မႈႏွင့္ျပစ္ဒဏ္ မမွ်တေတာ့ေပ။ မူးယစ္မႈမွန္လွ်င္ အမႈငယ္လည္း ေသဒဏ္၊ အမႈႀကီးလည္းေသဒဏ္ဟု တစ္ယူသန္စီရင္ခ်က္ခ်ထားသလုိ ျဖစ္လာသည္။

မနီလာၿမိဳ႕အနီး ဆင္းရဲသားမ်ား ရပ္ကြက္တြင္ ဒူတာေတး၏ မူးယစ္တုိက္ပြဲ အက်ဳိးဆက္ကုိခံရသည့္ မိဘမဲ့ကေလးမ်ား ေပးဆပ္ရသည့္ တန္ဖုိးမွာလည္း မေသးလွေပ။

မိဘရွိစဥ္ကပင္လွ်င္ ဆင္းရဲသျဖင့္ ေက်ာင္းေနရန္ ခက္ခဲၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။ ဖိလစ္ပုိင္တြင္ အခမဲ့ပညာေရးစနစ္ကုိ က်င့္သံုးေနေသာ္လည္း မိဘမ်ားဘက္က ေက်ာင္းဝတ္စံု၊ ေလ့က်င့္ခန္းစာမ်ားမွအစ  အရာရာ ျဖည့္တင္းေပးရသည္။ ထုိသုိ႔ မဟုတ္လွ်င္ စာသင္ေက်ာင္းထဲသုိ႔ ဝင္ခြင့္မရေပ။

ထုိဆင္းရဲသား ကေလးငယ္တစ္ ဦး၏ မိဘမွာ မူးယစ္မႈျဖင့္ အသတ္ခံလုိက္ရသည့္ အခ်ိန္တြင္မူ ေျပာဖြယ္ မရွိေတာ့။

ေက်ာင္းမေနရသည့္အျပင္ လမ္းေပၚအိပ္လမ္းေပၚစားဘဝသုိ႔ ေရာက္မွန္းမသိေရာက္သြားေတာ့သည္။ ထုိ႕အတြက္ ဒူတာေတး၏ မူးယစ္ဆန္႔ က်င္တုိက္ဖ်က္သည့္ နည္းသည္ ဆင္းရဲသားမ်ားကုိ တုိက္ဖ်က္ေနသလားဟု ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္လာေတာ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္အမ်ိဳးသားရဲတပ္ဖြဲ႕ ဌာနခ်ဳပ္မွ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ကင္ဘာလီမုိလစ္တက္စ္က မူးယစ္ေခ်မႈန္းပြဲတြင္ ေသဆံုးသူေပါင္း ၄ဝဝဝ ဦးမွ် ရွိသည္ဟုဆုိသည္။ NGO အဖြဲ႕မ်ားကမူ အသတ္ခံရသူေပါင္း ၁၃ဝဝဝ ဟုဆုိသည္ျပန္၏။ 'သင္ ဟာဆင္းရဲသားဆုိလွ်င္ သင္အသတ္ ခံရၿပီ' ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္း ခ်မ္းသာခြင့္မွ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္မူ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လ ၁ ရက္မွ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂၁ ရက္ အထိ အသတ္ခံရသူေပါင္း ၇ဝ၂၅ ဦး ဟု ေဖာ္ျပထား၏။

တစ္ႏွစ္ေက်ာ္မွ် ေသဒဏ္ျဖင့္ ႏိွမ္နင္းျခင္းသည္ ႏုိင္ငံတကာ မ်က္စိျဖင့္ၾကည့္လွ်င္ မည္သုိ႔မွ်ႏွစ္သက္ဖြယ္ မဟုတ္ဆုိသည္မွာ ေသခ်ာလွသည္။ သုိ႔ေသာ္ သမၼတစနစ္ကုိ က်င့္သံုးသည့္ ႏုိင္ငံအတြင္း ႏုိင္ငံသားအမ်ားစုက ႏွစ္သက္လက္ခံသည့္အတြက္ ယင္းသုိ႔ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ျခင္း ျဖစ္သည္ကုိလည္း ျငင္းခ်က္ ထုတ္ႏုိင္မည္မဟုတ္ေပ။ အေၾကာင္းမွာ ဒူတာေတးသည္ သူသမၼတျဖစ္လာသည့္ အခ်ိန္ေရာက္မွ ေကာက္ ကာငင္ကာ မူးယစ္သံုးစြဲသူမွန္သမွ် ေသဒဏ္စီရင္လိုက္ျခင္း မဟုတ္ေပ။

ဒူတာေတးသည္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ စည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္စဥ္က တည္းက 'ဥပေဒနဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရးေတြကို ေမ့ထားလုိက္ပါ။ တကယ္လုိ႔ က်ဳပ္သာသမၼတစံအိမ္ကုိေရာက္ခဲ့ရင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ဘဝက လုပ္ခဲ့တဲ့အတိုင္း ဆက္လုပ္မွာပဲ။ သင္က မူးယစ္ ေရာင္းဝယ္သူ၊ လုယက္သူ၊ လူ႔အႏၶဆုိရင္ (ဒီႏုိင္ငံက) ထြက္သြားတာပုိ ေကာင္းတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အဲဒီသူေတြကုိ မနီလာ ပင္ လယ္ေအာ္ထဲ ကန္ခ်ၿပီး အကုန္ ငါးစားေကြၽးပစ္မွာမုိ႕လုိပဲ' ဟု အတိအလင္းေၾကညာၿပီးမွ သမၼတျဖစ္လာသူ ျဖစ္သည္။

တကယ္တမ္း သမၼတျဖစ္လာခ်ိန္တြင္ မူးယစ္မႈမ်ားကုိ ေသဒဏ္ စီရင္သည့္အခါ ႏုိင္ငံတကာက ေဝဖန္ေျပာဆုိၾကသည္။ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၆ ရက္ေရာက္သည့္အခါတြင္ ဒူတာေတးက လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကုိ 'ခင္ဗ်ားတုိ႔အားလံုး လဲေသလုိက္ေလ' ဟု ျပတ္ျပတ္သားသား တံု႔ျပန္ခဲ့သည္။ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္လာလကုန္ပုိင္းက Social Weather Stations ၏ စစ္တမ္း ေကာက္ယူမႈအရ ဒူတာေတးဦးေဆာင္မႈကုိ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာ အရြယ္ေရာက္သူ ဖိလစ္ပုိင္ႏိုင္ငံသား မွာ ၇၁ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ် ရွိေနသည္ဟု ဆုိသည္။

ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံသားမ်ားက ေသြးစြန္းသည့္တိုက္ပြဲမ်ားသည္ တစ္ဖက္တြင္ သူတုိ႕၏ဘဝတြင္ လုံၿခံဳမႈမ်ားရွိလာသည္ဟု ထင္ျမင္သူက ထုနဲ႔ေထးရွိေနသည္။ ဒူတာေတး၏ မူးယစ္တုိက္ပြဲစတင္သည့္ ေနာက္ပုိင္း ရာဇဝတ္မႈမ်ား က်ဆင္းသြားေသာ အခ်က္ကုိ ႏွစ္သက္သူမ်ားၾကသည္။ ထုိမွ်မက အထက္တန္းလႊာမ်ားဆုိလွ်င္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ ေစတနာဝန္ထမ္း ကင္းတပ္ဖြဲ႕တုိ႔၏ လုပ္ရပ္မ်ားသည္ ေႏွးေကြးတံု႔ဆုိင္းလြန္းသည္ဟုပင္ထင္ၾကသည္။ အေၾကာင္းမွာ သူတုိ႔သည္ ရာဇဝတ္သားတုိ႔ က်င္လည္ရာ အသုိက္အဝန္းတစ္ခုလံုး ေပ်ာက္ကြယ္သြားေစလုိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

iDefend alliance မွ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ အီးလ္ဆာကာလုိ႕စ္က ဒူတာေတးသည္ လူအခြင့္ေရးခ်ဳိးေဖာက္သည့္ ရာဇဝတ္မႈမ်ားအတြက္ အျပစ္ရွိေသာ္လည္း ယင္းက်ဴးလြန္မႈ မ်ားအေပၚ ဝန္ခံၿပီးေနာက္ စိတ္သန္႔သြားေအာင္ လုပ္ေစသည္။ ေရွ႕ဆက္ တုိးႏွိမ္နင္းခဲ့သည္။ ရဲတပ္ဖြဲ႕ကုိလည္း ထုိအတုိင္းၫႊန္ၾကားခဲ့သည္' ဟုဆုိသည္။။ မည္သူတစ္ဦး တစ္ ေယာက္ကမွ်လည္း ဒူတာေတးကုိတရားမစြဲ။ သူသည္ တရားစီရင္မႈခုိင္မာေစရန္ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ တရားေရးစနစ္ၾကားက ၾကားလူအျဖစ္ ရပ္တည္ေနသည့္တုိင္ ႏုိင္ငံသားမ်ားဘက္က တရားစြဲဆုိမႈ အနည္းငယ္သာ ရွိခဲ့သည္။ တကယ္တမ္းတြင္ လည္း ဖိလစ္ပုိင္ ၁ဝဦးလွ်င္ ကုိးဦးက ဒူတာေတး၏ မူးယစ္တုိက္ပြဲကုိ ေထာက္ခံေနၾကသည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။

ဖိလစ္ပုိင္မွ လူ႕အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ေရွ႕ေနတစ္ဦးျဖစ္သူ Rosemarie Trajano  ၏အဆုိအရ သူတုိ႔တြင္ အတည္မျပဳႏုိင္ေသာ္လည္း မူးယစ္တုိက္ဖ်က္ျခင္းႏွင့္ ဆုေငြအတြက္ ပီဆုိသန္း ၇ဝဝ မွ် သံုးစြဲထားသည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ ဖိလစ္ပိုင္အမ်ဳိးသား ရဲတပ္ဖြဲ႕ဌာနခ်ဳပ္မွ ေျပာေရးဆုိ ခြင့္ရွိသူ ကင္ဘာလီမုိလစ္တက္စ္ကမူ  ယင္းကိန္းကဏန္းမ်ားကုိ ျငင္းဆုိ ထားသည္။

မုိလစ္တက္စ္က ရဲတပ္ဖြဲ႕တြင္ အက်င့္ပ်က္ျခစားသူမ်ားရွိၿပီး ထုိသူတုိ႔ကုိ တိတိက်က် တုိင္းထြာစမ္းစစ္ရန္စနစ္လည္း မရွိဟုဆုုိသည္။ သုိ႕ေသာ္ ျခစားမႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ရဲဝန္ထမ္းႏွင့္အရာရွိေပါင္းရာႏွင့္ခ်ီကာ အလုပ္ထုတ္ခဲ့သလုိ နယ္ေျမ ေျပာင္းျခင္းမ်ားလည္း ျပလုပ္ခဲ့သည္ဟု ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ထိုအမ်ဳိးသမီးကဆုိသည္။ သူသည္ မူးယစ္ ဂိုဏ္းတုိက္ဖ်က္မႈမ်ားအတြက္ ငါးႏွစ္မွ်တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သလုိ ယခုလည္း မူးယစ္ဆန္႕က်င္ေရးတပ္ဖြဲ႕ သီးျခားမထူေထာင္မီကတည္းက ယစ္မ်ဳိးတုိက္ဖ်က္သူအျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူျဖစ္သည္။

စကတည္းက မူးယစ္တုိက္ဖ်က္မည့္ ရဲမ်ား၏ကုိယ္ခႏၶာတြင္ ကင္မရာတပ္ဆင္ရန္၊ စီစီတီဗီမ်ားျဖင့္ထားကာ တရားမဝင္မူးယစ္ဆန္႔က်င္သည့္ တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ လုပ္ကိုင္ပံုမ်ား ထင္သာျမင္သာရွိရန္ စီမံခဲ့ၾက သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ကုန္က်စရိတ္ႏွင့္ ဘတ္ဂ်က္မွာ မေလာက္မငွျဖစ္ခဲ့ရသည္ဟု မုိလစ္တက္စ္ကဆုိသည္။ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ကုန္ပုိင္းတြင္မူ မနီလာ မွ ဒါဇင္ႏွင့္ ခ်ီေသာ ရဲဌာနမွ ေအး ဂ်င့္မ်ားတြင္ ကင္မရာမ်ား တပ္ဆင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ေအးဂ်င့္တုိင္း၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တုိင္းကုိလည္း အထူးေကာ္မတီမွ ေစာင့္ၾကည့္ၫႊန္ၾကားထားသျဖင့္ ယခင္ကထက္ပုိ၍ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိလာၿပီဟုလည္း တံု႔ျပန္ထားသည္။ ထုိမတုိင္မီက အျငင္းပြားဖြယ္ ျဖစ္ရပ္မ်ားအေပၚတြင္မူ သားေကာင္ျဖစ္ရေသာ မိသားစုမ်ား ေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ေျဖရွင္းနုိင္ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။

၂ဝ၁၆ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၄ ရက္ ညပုိင္းက မိမိေနအိမ္တြင္ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္အတူ ၃၈ ႏွစ္ျပည့္ ေမြးေန႔ပြဲက်င္းပေနသည့္ ခ်ာဝန္ သည္ ေသနတ္ပစ္ခံရကာ ေသဆံုးသြားခဲ့သည္။ ဇနီးသည္ ကတ္ထရီနာပုိလုိက ေသနတ္ဒဏ္ရာ ဗလပြႏွင့္ ေသဆံုးသြားသည္ ခင္ပြန္းသည္ သည္ အျပစ္မရွိသူဟု ဆုိသည္။

ထိုေန႕က ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားက အိမ္သုိ႔ဝင္ေရာက္စစ္ေဆးရန္ေရာက္လာခ်ိန္တြင္ ခ်ာဝန္၏သူငယ္ခ်င္းမ်ားက 'ရဲေတြ' ဟုေအာ္ကာ သူတုိ႔ကုိ စတင္ပစ္ခတ္ခဲ့သည္ဟု စစ္ဆင္ေရးတြင္ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းပါဝင္ခဲ့ေသာ ေအးဂ်င့္ဂ်န္ရယ္ဖ္ပီနာ႐ုိက ေျဖရွင္း ထားသည္။

သုိ႔ေသာ္ ဇနီးသည္နာပုိလုိ၏ ေျပာၾကားခ်က္ကမူ ဆန႔္က်င္ဘက္ျဖစ္သည္။ သူ႕ခင္ပြန္းႏွင့္ သူငယ္ခ်င္းမ်ားသည္ ရဲမ်ားက အတိအက်ေျပာထားေသာ လက္နက္မ်ား ကုိယ္စီကုိင္ကာ၊ စနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ဂိုဏ္းတစ္ခုကဲ့သုိ႔ ျပဳမူခဲ့လွ်င္ က်ည္ဆန္ရာမ်ားသည္ အဘက္ဘက္တြင္ ပ်ံ႕ၿပီးေပၚလာရမည္ဟု ျပန္ေခ်ပသည္။ အခင္းျဖစ္စဥ္က နာပုိလုိသည္ ကေလးသံုးေယာက္ႏွင့္အတူ အိမ္ေအာက္ထပ္သုိ႔ ေျပးဆင္းလာခ်ိန္တြင္၌ပင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ အပစ္မ ရပ္သည့္အတြက္ ကေလးမ်ား မထိေအာင္ ေအာ္ဟစ္ကာ တားခဲ့ရသည္ဟု ေျပာထားျပန္သည္။

နာပုိလုိကုိ ပစ္ခတ္ခဲ့သည့္ ေဘတက္ဆန္ရဲဌာန ၆ သည္ ႏိုင္ငံအႏံွ႔ အျပားရွိ မူးယစ္တုိက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လူေသေစမႈ အမ်ားဆံုးရဲစခန္းျဖစ္သည္။ ႐ိုက္တာသတင္းဌာန၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ဒူတာေတးတက္ၿပီး ပထမႏွစ္အတြင္း ထုုိစခန္းမွ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား လက္ခ်က္ျဖင့္ အသတ္ခံရသူေပါင္းမွာ ၁ဝ၈ ဦး အထိရွိသည္ဟု သိရသည္။

ကက္ထရီနာပုိလုိ၏ ခင္ပြန္းသည္ တစ္ခ်ိန္ကမူးယစ္ေဆး ျဖန္႔ ခ်ိမႈႏွင့္မကင္းခဲ့ေသာ္လည္း အခင္းျဖစ္သည့္ညတြင္ မည္သည့္ မူးယစ္ေဆးမွ လက္ဝယ္မရွိသလုိ ေသနတ္ ဆုိလွ်င္လည္း ကေလးကစားစရာ ေသနတ္ပင္မရွိဟုေျပာခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ ဧၿပီလက စံုစမ္းစစ္ ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ပုိင္းတြင္ ရဲမ်ားသည္ လူတစ္ဦးစီ၏ ကုိယ္ပုိင္ အခြင့္အေရးကုိ ကာကြယ္ရန္ ပ်က္ ကြက္ျခင္း၊ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိး ေဖာက္ျခင္းဟူေသာ ပစ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ကက္ထရီနာပုိလုိႏွင့္ ပစ္ခတ္မႈတြင္ သားေကာင္ျဖစ္ရသည့္ အျခားမိသား စုမ်ားကုိ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ ပီဆုိတစ္ ေသာင္းစီ ေပးခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ မည့္ သည့္ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မွ ျပစ္ဒဏ္စီရင္ ခံရျခင္း မရွိခဲ့ေပ။ အလားတူ ျဖစ္ ရပ္အခ်ဳိ႕တြင္မူ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားကုိပါ အျပစ္ေပးသည့္ အမႈအခင္း အခ်ဳိ႕ လည္း ရွိခဲ့ဖူးသည္။ ထုိ႔အတြက္ ရဲမ်ားအတြက္ မည္သည့္ ျပစ္ဒဏ္မွမရွိဟု ဆိုရန္လည္းမသင့္ေပ။

သားေကာင္ျဖစ္ရသည့္ မိသားစုဝင္မ်ားတြင္ ဘူးေလးရာဖ႐ံုဆင့္ဆုိသလုိ လူလည္းေသ ေငြလည္းကုန္သည့္ အျဖစ္မ်ဳိးမ်ားလည္း ရွိေနတတ္သည္။ မူးယစ္သံသယမႈႏွင့္ ဖမ္းဆီးသြားသူ၊ ပစ္သတ္ခံရသူမ်ားအနက္  အခ်ဳိ႕သည္ အေၾကာင္းၾကားစာ ေရာက္လာမွ က်န္ရစ္သူမိသားစုႏွင့္ ေဆြမ်ဳိးမ်ားကသိရသည့္ အျဖစ္မ်ားလည္းရွိသည္။ ထုိအခ်ိိန္မ်ဳိးတြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က အေလာင္းကုိ က်န္ရစ္သူ မ်ားထံ တုိက္႐ိုက္လဲႊေပးသည္မဟုတ္။ ေလး၊ ငါး၊ ေျခာက္နာရီၾကာမွ ေရခဲတုိက္တစ္ခုခုတြင္ သြားထုတ္ယူရန္ အေၾကာင္းၾကားေလ့ရွိသည္။  မ်ားေသာအားျဖင့္ ရဲမ်ားက အေလာင္းကုိ ပုိ႕လုိက္ေသာ ေရခဲတုိက္သည္ ၿမိဳ႕အတြင္းက ေစ်းအႀကီးဆံုး ေရခဲတုိက္ မ်ိဳးျဖစ္လွ်င္  ဒုကၡပုိေတာ့သည္။

ထုိအျဖစ္မ်ဳိးႏွင့္ ႀကံဳရေသာ ပုိလုိႏွင့္ေဘာ့ဒက္စ္တုိ႕ အမ်ဳိးသမီးႏွစ္ဦးသည္ မိမိခင္ပြန္းအေလာင္းကုိ ေရခဲတုိက္ထဲမွ ျပန္ထုတ္ယူရန္ ပီဆုိ ၅ဝဝဝဝ ကုိ အပူတျပင္းရွာခဲ့ရသည္။ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ ေငြအနည္းအ က်ဥ္းေပးေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ ေပးရမည့္ ေငြထက္သံုးပံု သုိ႔မဟုတ္ ေလးပံုတစ္ပံုမွ်သာ ျဖစ္ေနတတ္သည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ ရဲတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ကင္းတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားကမူ မိမိတုိ႔ရေသာဆုေၾကးကုိ က်န္ရစ္သူ မိသားစုအတြက္ အကူေငြအျဖစ္ ျပန္ေပးၾကသည္လည္းရွိသည္။ ဖိလစ္ပိုင္တြင္ သမၼဒူ တာေတး၏လုပ္ရပ္အေပၚ ေထာက္ခံသူမ်ားေသာ္လည္း မူးယစ္တုိက္ဖ်က္မႈတြင္ ရဲမ်ား၏ေျဖရွင္းခ်က္မ်ားကိုမူ ႏုိင္ငံသားတစ္ဝက္ေလာက္က အယံုအၾကည္မရွိဟု  စစ္တမ္းမ်ားက ဆုိသည္။

ဒူတာေတး၏ မူးယစ္တုိက္ပြဲတြင္ အသတ္ခံရသူ အမ်ားစုထဲတြင္ မိသားစုကုိ ရွာေကြၽးေနသူကမ်ားသည္။ ထုိ႕အတြက္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ မိသားစု စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ႐ုတ္တရက္တာဝန္ေျပာင္း ယူလုိက္ရသလုိ ျဖစ္ေနသည္။ NGO Rise Up မွ ဥကၠဌေနာ္မာဒုိလဂါက ဒူတာေတးသည္ မူးယစ္မဟုတ္ဘဲ ဆင္းရဲသားမ်ား တုိက္ဖ်က္ျခင္း၌ ေငြကုန္ခံ ေနသူ ျဖစ္သည္ဟု ေဝဖန္ထားသည္။ ဒုိလာဂါသည္ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလတြင္ မူးယစ္ႏွိမ္နင္းမႈမွ သားေကာင္ျဖစ္ရသူမ်ားအေနျဖင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား အျပစ္ေပးမခံရျခင္းအေပၚ ဖိအားေပးရန္  ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္း ရန္ပံုေငြမ်ား မတည္ ထည့္ဝင္ေပးခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

ဖိလစ္ပိုင္အမ်ိဳးသားရဲ တပ္ဖြဲ႕ဌာနခ်ဳပ္မွ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ကင္ဘာလီမုိလစ္တက္စ္ကလည္း အစုိးရသည္ က်န္ရစ္သူမိသားစုႏွင့္ ေနာက္မ်ဳိးဆက္၏ ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရးအတြက္ အစီအစဥ္မ်ား စတင္ေဆာင္ရြက္ေနပါၿပီဟုဆုိခဲ့ သည္။ သူက စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားသည္ လူမ်ားအသတ္ခံရသည့္အေပၚ၌သာ အာ႐ံုစုိက္ေနၾကသည္။ လူေပါင္း ၁ ဒသမ ၃ သန္းက သူတုိ႔၏သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အစီအစဥ္မ်ားတြင္ လာေရာက္ပူးေပါင္းသည္ကုိမူ ထည့္မေရးၾကဟုတံု႔ျပန္သည္။ ခုိးမႈမ်ားႏွင့္ မုဒိန္းမႈမ်ားသည္ မူးယစ္ေဆးဝါႏွင့္ အမ်ားဆံုးဆက္ႏြယ္ေနတတ္သည္။ ထုိျပစ္မႈမ်ားသည္ မူးယစ္ဆန္႔က်င္မႈ အစီအစဥ္ စတင္သည့္ ပထမ ႏွစ္အတြင္း၌ပင္ ၃၉ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ် ေလ်ာ့က်သြားသည္ဟု မိုလစ္တက္စ္က ေထာက္ျပထားသည္။

လူ႕အခြင့္အေရး ေရွ႕ေန Rosemarie Trajano ကမူ အစုိးရသည္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အေဆာက္အအုံတြင္ ခုတင္တစ္ေထာင္ခ်ထားေသာ္လည္း ခုတင္ ၆ဝဝ ကုိသာ အသံုးျပဳသည္။ က်န္အိပ္ရာႏွင့္ေနရာမ်ားမွာ စစ္တန္းလ်ားအျဖစ္ အသံုး ျပဳေနသည္ဟုဆိုသည္။

လူ႕အခြင့္အေရးသမားတုိ႕ ေတြးပူေနၾကသည့္အခ်က္ထဲတြင္ ဒူတာေတး၏ ေနာက္ေျခလွမ္း တစ္ဆင့္တုိးလာမည့္ အေရးလည္း ပါဝင္သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ဒူတာေတးသည္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္လံုးတြင္ အဓိကဦးေဆာင္ထားႏုိင္ၿပီး အေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္လာႏိုင္သည္။ သူသည္ ေသဒဏ္ေပးျခင္းကို ျပန္လည္အသက္သြင္းမည္ကုိ လူ႕အခြင့္အေရး သမားမ်ားက စုိးရိမ္လ်က္ရွိေနေတာ့ သည္။

 

ေက်ာ္စည္သူ(သုနႏၵေခတ္)

Ref: How Philippibes war on drugs has become a war on the poor BY ZIGOR ALDAMA20 JAN 2018.

ေက်ာ္စည္သူ (သုနႏၵေခတ္)
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: [email protected] Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.