အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား စာေရးဆရာ။ ခရီးသြား ေဆာင္းပါးေပါင္းခ်ဳပ္ စာအုပ္ ၁၆ အုပ္ခန္႕ေရးသားထုတ္ ေဝခဲ့သူ ေပါလ္သီ႐ိုး - Paul Theroux သည္ အေရွ႕ဥေရာပ တစ္ခြင္၌ တစ္ႏိုင္ငံၿပီး တစ္ႏိုင္ငံ လွည့္လည္ေနေလ့ ရွိသည္။
          သူသည္ သမုဒၵရာတြင္း ကြၽန္းႏိုင္ငံမ်ားသို႕လည္း သြား၏။ ဆဟာရ သဲကႏၲရ အတြင္းသို႕လည္း ဝင္သည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတစ္ခြင္ ေနရာလပ္မက်န္ ေရာက္ဖူးသည္။
            သူ၏ အေရွ႕ဥေရာပ ခရီး၏ အစကို တူရကီႏိုင္ငံ၊ အာေမးနီးယား ႏိုင္ငံတို႕မွ တစ္ဆင့္ အေနာက္ဥေရာပ၏ အေရွ႕ဘက္ အစြန္းဆံုးရွိ ကက္စ္ပီယံ ပင္လယ္ကို ေမးတင္ထားသည့္ အဇာဘိုင္ဂ်န္ Azer baijan သို႕ ေရာက္ရွိလာသည္။
            သီ႐ိုးသည္ အဇာဘိုင္ဂ်န္၏ ကက္စ္ပီယံပင္လယ္ ကမ္းေျခၿမိဳ႕ ဘာကူး - Baku ဆိပ္ကမ္းမွေန၍ အေရွ႕စူးစူးကို ၾကည့္လိုက္သည္။ ထိုအရပ္ေဒသ၌ စတန္အမည္ႏွင့္ အဆံုးသတ္သည့္ ႏိုင္ငံမ်ား တည္ရွိသည္။ စစ္ေအး ကာလအလြန္ ဘာလင္တံတိုင္းႀကီး ၿပိဳက်ၿပီးေနာက္မွ ေပၚေပါက္လာသည့္ ႏိုင္ငံမ်ား။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဆိုဗီယက္ ယူနီယံမွ ခြဲထြက္လာသည့္ ႏိုင္ငံမ်ား။
            ထိုႏိုင္ငံမ်ား၌ ေရနံဆုိသည့္ သဘာဝ႐ုပ္ၾကြင္း ေလာင္စာက ပံုသဏၭာန္ အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ရွိေနသည္။ ေရနံဆိုသည့္ အရာမွာ အလြန္ထူးဆန္းသည္။ ေရနံကို ခ်က္လုပ္ႏိုင္သည့္ နည္းပညာ ရရွိထားဖို႕သာ လိုသည္။ ေရနံမွ စြန္႕ပစ္ပစၥည္းဆုိ၍ တစ္ခုတစ္ေလမွ် မထြက္။ ေနာက္ဆံုးၾကြင္းက်န္ေသာ ပစၥည္းကပင္ တန္ဖိုးတစ္ခုရွိ ေနေသးသည္။
            ထိုမွ်အသံုးဝင္ေသာ ေရနံရင္းျမစ္မ်ားရွိသည့္ အရပ္ေဒသ။ ထိုႏိုင္ငံမ်ား အားလံုး၌ အစၥလာမ္ဘာသာ ကိုးကြယ္သူ အမ်ားအျပား ရွိသည္။
             ေနာက္ဆုံးအထူးျခားဆံုး တစ္ခုမွာ ထိုႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေရာင္စံုေတာ္လွန္ေရး - Color Revolutions မ်ား အစီအရီ ေပၚခဲ့ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ေရာင္စံုေတာ္လွန္ေရးတို႕သည္ အျခားဥေရာပ ႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕သို႕လည္း ကူးစက္ခဲ့ေသးသည္။
             ထိုႏုိင္ငံမ်ား၏ အမည္သည္ စတန္ႏွင့္ အဆံုးသတ္သည္ဟု ဆိုရျခင္းမွာ ပမာအားျဖင့္ ကာဇက္စတန္ - Kazakhstan, တာဂ်စ္ကစၥတန္ Tajikistan -ဥဇဘက္ကစၥတန္-Uzbekistan တာ့ခ္မင္နစၥတန္-Turkmenstan ခါဂ်စ္ ကစၥတန္ Kyrgyzston အစရွိသည့္ ႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္သည္။
      တစ္ခ်ိန္တစ္ခါက ဥေရာပ ႏိုင္ငံမ်ားအေပၚ အေနာက္အုပ္စုဝင္ ႏုိင္ငံႀကီးမ်ားက စိတ္ဝင္တစားႏွင့္ မိမိတို႕ဘက္ပါေအာင္ ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းခဲ့ၾကသည္။ စီးပြားေရး၊ စစ္ေရးအကူအညီ မက္လုံးမ်ားေပးကာ ႏႈတ္အားျဖင့္တစ္သြယ္ လက္ေတြ႕ ကာယကံေျမာက္ျဖင့္ တစ္နည္း ႀကံစည္ခဲ့ၾကသည္။ ေသြးေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။ သို႕ႏွင့္ အေနာက္အုပ္စု၌ ေျမာက္အတၱလႏၲိတ္ စစ္စာခ်ဳပ္ ႏိုင္ငံမ်ားအဖြဲ႕ NATO ႏွင့္ ဆိုဗီယက္အုပ္စု၌ ဝါေဆာစစ္စာခ်ဳပ္အဖြဲ႕ Warsaw Pact ဟူ၍ေပၚလာခဲ့သည္။
             စစ္ေအးကာလ ၿပီးဆံုးသည့္အခါ ဝါေဆာစာခ်ဳပ္အဖြဲ႕ ပ်က္သြားသည္။ ဆိုဗီယက္ယူနီယံမွ သီးျခားခြဲထြက္သည့္ ႏိုင္ငံမ်ား ေပၚေပါက္လာသည္။
            ယခုႏိုင္ငံတကာ အလယ္၌ ထိုစတန္အမည္ပါ ႏိုင္ငံမ်ားကို လိုက္လံေသြးေဆာင္ ကမ္းလွမ္းသည့္ အျပဳအမူမ်ားကို အေနာက္အုပ္စု၌ သာမက အေရွ႕အုပ္စု ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပါ ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႕ေနၾကရသည္။
            ႐ုရွားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႕ ဦးေဆာင္ဖြဲ႕စည္းသည့္ ရွန္ဟိုင္းပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕- SCO ေပၚေပါက္လာသည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားကမူ ယခင္ကကဲ့သို႕ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအေပၚ တာဝန္ယူသည့္ တာဝန္ခံသည့္ လုပ္ရပ္မ်ဳိး မျပဳလုပ္ေတာ့။ အေပးအယူ သေဘာမ်ဳိးျဖင့္သာ ခ်ဥ္းကပ္သည္။
           ထိုအခါ စတန္အမည္ပါ ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ႏုိင္ငံႀကီး အေတာ္မ်ားမ်ား၏ မ်က္ႏွာသာ ေပးခံရသည့္ အဆင့္သို႕ ေရာက္လာခဲ့သည္။
            ျပင္ပႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားႏွင့္ ဆက္ဆံမႈ တိုးလာသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား၌ သာမက ျပည္သူမ်ားအတြင္းသို႕ပါ စိမ့္ဝင္ကာ ထိုစတန္ ႏုိင္ငံမ်ား မ်က္စိဖြင့္၊ နားစြင့္လာၾကသည္။
             ၿခံဳ၍ဆိုရေသာ္ စတန္ႏိုင္ငံ အမ်ားစုသည္ လႈပ္လႈပ္ရွားရွား တက္တက္ၾကြၾကြ ျဖစ္လာၾကသည္။
             ႏိုင္ငံတကာ သတင္းစာမ်က္ႏွာမ်ား၌လည္း စတန္အမည္ပါ ႏုိင္ငံမ်ား၏ သတင္းမ်ားက အသစ္အဆန္းမ်ားခ်ည္းသာ ျဖစ္ေနတတ္သည္။
             ခရီးသြား စာေရးဆရာ သီ႐ိုးသည္ ထိုႏိုင္ငံမ်ားကုိ စိတ္ဝင္စားခဲ့သည့္အေလ်ာက္ တစ္ႏိုင္ငံၿပီး တစ္ႏိုင္ငံ ခရီးဆက္ရန္ စီစဥ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
             ဘာကူး Baku ဆိပ္ကမ္း၏ အေရွ႕ဘက္စူးစူး၊ ေပါလ္သီ႐ိုး မ်က္ႏွာမူရာ ႏိုင္ငံကား တာ့ခ္မင္နစၥတန္ ႏိုင္ငံ...။ သူပထမဦးဆံုး သြားမည့္ႏိုင္ငံမွာ ယင္းႏုိင္ငံျဖစ္သည္။
              တာ့ခ္မင္နစၥတန္ႏိုင္ငံသည္ ထိုအရပ္ေဒသရွိ စတန္အမည္ပါ ႏိုင္ငံမ်ား၏ အရည္အေသြး အားလံုးႏွင့္ၿပီး ျပည့္စံုေနသည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္၏။
             တာ့ခ္မင္နစၥတန္ႏိုင္ငံ၏ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႕သိုက္မ်ားမွာ ကမၻာတြင္ စတုတၴ အႀကီးမားဆံုးျဖစ္ၿပီး ဝါဂြမ္း စိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈမွာ ကမၻာ့အဆင့္ ၁ဝ တြင္ရွိသည္။
              ယင္းထြက္ကုန္ ႏွစ္မ်ဳိးတည္းကပင္ ႏိုင္ငံကို ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ လမ္းေၾကာင္းေပၚသို႕ တြန္းပို႕ႏိုင္သည္။
သမိုင္းအက်ဥ္း
              ဘီစီ ေလးရာစုတြင္ အလက္ဇႏၵားသည္ ဂရိတ္-Alexander the Great ဧကရာဇ္၏ တိုက္ခိုက္သိမ္းယူျခင္း ခံရသည္။ တမင္တိုက္ခိုက္သိမ္း ပိုက္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္။ ပိုးသားလမ္းမ Silk Road တစ္ေလွ်ာက္ သူ႕တပ္မ်ား ခ်ီတက္ရာ လမ္းေၾကာင္း၌ က်ေရာက္ေန၍ တိုက္ခိုက္သိမ္းယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
               ယင္းအခ်ိန္က ပုိးသားလမ္းမသည္ အာရွႏွင့္ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသ ကုန္စည္ကူးသန္းမႈ၌ အဓိကေနရာ ျဖစ္၏။
              ေနာက္ႏွစ္ ၁၅ဝ အၾကာတြင္ ပါရွားဘုရင္ ပါသီယံ Parthian က အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ပါရွားတို႕ လက္ေအာက္သို႕ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေရာက္သြားရသည္။
             ေအဒီ ခုနစ္ရာစု၌ အာရပ္တို႕က သိမ္းယူျပန္သည္။ သူတုိ႕ႏွင့္အတူ အစၥလာမ္ဘာသာလည္း ပါလာသည္။ ၁၂ ရာစုအလယ္ပိုင္း၌ ဂ်င္ဂ်စ္ခန္႕က ကက္စ္ပီယံပင္လယ္ အေရွ႕ဘက္ ကမ္းေျခအထိ သိမ္းယူသည့္အခါ တာ့ခ္မင္တို႕ လြတ္လပ္ေရး ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရ ျပန္သည္။
             ထုိမွေနာက္ ႏွစ္ေပါင္းခုနစ္ရာ တိုင္တိုင္ တာ့ခ္မင္ျပည္သူမ်ားသည္ မ်ဳိးႏြယ္စုဝင္မ်ား အခ်င္းခ်င္း ျဖစ္ပြားေနေသာ စစ္ပြဲမ်ားၾကား၌ ေနခဲ့ၾကရသည္။
             ၁၇ ႏွင့္ ၁၉ ရာစုၾကား၌ ပါရွန္းတုိ႕က တိုက္ခိုက္ျပန္သည္။ ထိုအခါ၌ တာ့ခ္မန္တြင္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး ရွိေနခဲ့သည္။ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ မက္တင္ဂူလီပိုင္ရာဂီ Mag-tymguly Pyragy ျဖစ္၏။ သူ႕ႀကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ား လံုၿခံဳမႈရခဲ့သည္။ ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္ခြင့္ ရခဲ့ၾကသည္။
           ထိုအခ်ိန္ကာလက ယခုအေခၚ ဗဟိုအာရွ Central Asia  ေဒသသည္ ေျမပံုမွတ္တမ္းမွတ္ရာ မရွိေသးေပ။ အထူးသျဖင့္ ဥေရာပ တိုက္သားမ်ားက ဤေနရာရွိမွန္းပင္ မသိေသးသည့္ ေနရာျဖစ္သည္။
             သို႕ေသာ္ ၿဗိတိသွ်တို႕က တစ္ဘက္၊ ႐ုရွားႏိုင္ငံမွ ဇာဘုရင္မ်ဳိးႏြယ္မ်ားက တစ္ဘက္ႏွင့္ စစ္ပြဲမ်ား ဆက္္တိုက္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကသည္။
            ၁၈၉၄ ခုႏွစ္ ႐ုရွားႏိုင္ငံ၌ ေအာက္တိုဘာလ ေတာ္လွန္ေရး ေပၚေပါက္လာသည့္အခါ တာ့ခ္မင္သည္ ေျခာက္ခုေျမာက္ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စု၌ပါဝင္ခဲ့သည္။
             တာ့ခ္မင္နစၥတန္ ႏိုင္ငံသည္ ဆိုဗီ ယက္ယူနီယံ မေပၚေပါက္ခင္ ကတည္းက ႐ုရွားတို႕ႏွင့္ အတူလက္တြဲ ေနထိုင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါ၏။
            ၁၉၂၄ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွစ၍ တာ့ခ္မင္နစၥတန္ ဆိုရွယ္လစ္သမၼတ ႏိုင္ငံျဖစ္ခဲ့သည္။ တာ့ခ္မင္သည္ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ဥေရာပ ဆန္လာသည္။ ဥေရာပ တုိက္သားမ်ား ဝတ္သလို ဝတ္လာၾကသည္။ စာေပအကၡရာကိုလည္း အာရဗီမွ လက္တင္အကၡရာ အျဖစ္သို႕ ေျပာင္းခဲ့သည္။
လြတ္လပ္ေသာ တာ့ခ္မင္နစၥတန္ သမၼတႏိုင္ငံ
            ဆိုဗီယက္ ယူနီယံႀကီး ၿပိဳကြဲသြားသည့္အခါ တာ့ခ္မင္နစၥတန္ အပါအဝင္ ဗဟိုအာရွ ေဒသႏိုင္ငံအားလံုး လိုလိုအတြက္ အလြန္ႀကီးမားေသာ အခြင့္အလမ္းေကာင္းႀကီးတစ္ခု ေပၚေပါက္လာခဲ့၏။
         ဆိုလိုသည္မွာ မိမိတို႕၏ ေဒသ၊ ျပည္နယ္ကို မိမိတုိ႕ ပံုေဖာ္လိုေသာ ပံုစံႏွင့္ ထိန္းသိမ္းတည့္မတ္ကာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ခြင့္ရလာၾက၍ ျဖစ္သည္။
             တစ္ခ်ိန္ ဆိုဗီယက္ယူနီယံႀကီး ရွိစဥ္က ထြန္းကားေပၚေပါက္လာခဲ့သည့္ ဘံုေစ်းကြက္ႀကီးကို ပံုစံေျပာင္းကာ မိမိတို႕ ေဒသ၏ စီးပြားေရး အရွိန္အဝါ စြမ္းအားႏွင့္ စမ္းသပ္လုပ္ကိုင္ခြင့္ ေပၚလာၿပီျဖစ္သည္။
             တာ့ခ္မင္နစၥတန္ ႏိုင္ငံသည္ ၁၉၉၁ ခု ေအာက္တုိဘာလ ၂၁ ရက္ ေန႕၌ လြတ္လပ္ေရး ေၾကညာခဲ့သည္။ ယခုအျမင္အရ အခ်ိန္ေစာသည္ဟု ထင္ေၾကးေပးေကာင္း ေပးၾကမည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စု သမၼတ ႏိုင္ငံႀကီးအား ဖ်က္သိမ္းေၾကာင္း ၁၉၉၁ ဒီဇင္ဘာ လ ၂၆ ရက္က်မွ ေၾကညာခဲ့၍ ျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္ တာ့ခ္မင္သည္ ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စုမွ ခြဲထြက္သည့္ ေနာက္ဆံုးႏုိင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္ေပးျခင္းျဖင့္ ႐ုရွားတို႕အား ေခြၽးသိပ္ေပးခဲ့သည္။ ေနာက္တစ္ႏွစ္၌ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္လာ၏။
             ဆိုဗီယက္ယူနီယံ ၿပိဳကြဲၿပီးေနာက္ ႐ုရွားက ဦးေဆာင္ကာ လြတ္လပ္ေသာႏိုင္ငံမ်ား၏ ဓနသဟာယ အဖြဲ႕ Commonwealth of Independent States - CIS ကိုဖြဲ႕စည္းရာ တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံက ၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ အဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္လာသည္။
             CIS အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ အေနအထားသည္ မည္သို႕ေသာ တင္းၾကပ္မႈရွိသည္ မဆိုႏိုင္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္၌ တာ့ခ္မင္အစိုးရက CIS အဖြဲ႕ဝင္အဆင့္ကို ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့သည္။ တာ့ခ္မင္က အေၾကာင္းျပသည္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတအေနႏွင့္ သူ႕ႏိုင္ငံကို ၾကားေနႏိုင္ငံ တစ္ခုအျဖစ္ အျပည့္အဝ ရွိေစခ်င္သည္ဟု ဆိုခဲ့သည္။
            ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ ႏိုင္ငံသည္လည္း ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လတြင္ CIS အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္မွ ႏုတ္ထြက္ကာ ဥေရာပ သမဂၢ EU  အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ ေျပာင္းခဲ့ဖူးသည္။
သမၼတႀကီး ဆာပါမူရတ္နီယာေဇာ့ဗ္ Saparmurat Niyazov
             ဆိုဗီယက္ႏွင့္ လမ္းခြဲခ်ိန္၌ တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံ၏ သမၼတတာဝန္ ထမ္းေဆာင္ေနသူ ဆာပါမူရတ္ နီယာေဇာ့ဗ္သည္ ႏိုင္ငံသစ္ တစ္ခုအျဖစ္ သီးျခားျဖစ္ တည္လာေသာ္လည္း သူက သမၼတအျဖစ္ ရွိၿမဲရွိလ်က္ပင္။
            သူ႕သမၼတသက္တမ္း ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုး ႐ုရွားတို႕ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးကား ျပႆနာေပါင္း ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ႏွင့္ဟု ေျပာလွ်င္ပင္ နည္းေနေသးသည္ဟု ဆိုရေပမည္။
             နီယာေဇာ့ဗ္သည္ သူ႕ကိုယ္သူ ေရွးအစဥ္အလာ မြတ္ဆလင္ဘာသာကို လူအမ်ား လက္ခံကိုးကြယ္လာေအာင္ ေဆာင္ၾကဥ္းႏုိင္အျဖစ္ သူခံယူထားသည္။
            သူသည္ တာ့ခ္မင္မ်ဳိးႏြယ္ ယဥ္ေက်းမႈကို ထိန္းသိမ္းသူ၊ ေစာင့္ေရွာက္သူျဖစ္သည္။ သူက သူ႕ကိုယ္သူ Turkmenbacy ဟု ဘြဲ႕မည္ေပးသည္။ တာ့ခ္မင္မ်ဳိးႏြယ္တို႕၏ ဦးစီးေခါင္းေဆာင္ဟု အနက္ဖြင့္ဆို ႏုိင္ပါ၏။
            သူ႕ကုိယ္သူ မဟာမ်ဳိးခ်စ္ ပုဂၢိဳလ္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ေနျငားလည္း သူသည္ ႏိုင္ငံတကာ၌ အမည္ဆိုးႏွင့္ ေက်ာ္ၾကားသည္။ သူႏွင့္ေတြ႕ထိစကား ေျပာဖူးသည့္ သံတမန္ မွန္သမွ် သူ႕အေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း သိသြားၾကသည္။ သံတမန္ဆိုသည္မွာ သံတမန္ ပီသစြာ မေက်နပ္မႈကိုလည္း တာဝန္အရ မ်ဳိသိပ္ႏိုင္စြမ္း ရွိၾကသည္။
             နီယာေဇာ့ဗ္၏ အာဏာရွင္ဆန္မႈ၊ အကိုးအကြယ္ ခံလိုမႈႏွင့္ ဘဝင္ျမင့္ ေရာဂါကို သံတမန္မ်ား မ်က္ဝါးထင္ထင္ ေတြ႕ၾကေသာ္လည္း မသိက်ဳိး ကြၽန္ျပဳကာေျပာဆုိ ဆက္ဆံမႈမပ်က္ၾက။
            သို႕ေသာ္ နီယာေဇာ့ဗ္သည္ အခ်ိန္ၾကာလာသည္ႏွင့္ သူ႕ၾသဇာအာဏာစက္ကို ႀကီးထြားေအာင္ ႀကံေဆာင္လာသည္။ ေနရာဌာန တိုးခ်ဲ႕ခ်လာသည္။ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ကာလမ်ား၌ အသိသာဆံုး ျဖစ္သည္။ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္၌မူ သူ႕ကိုယ္သူ တစ္သက္တာ သမၼတ၊ သက္ေတာ္ရွည္ သမၼတအျဖစ္ ေၾကညာခဲ့သည္။
             စာေရးဆရာ သီ႐ိုးတာ့ခ္မင္ သမၼတႏိုင္ငံသို႕ ေရာက္သြားသည့္ အခ်ိန္ကာလကား သမၼတႀကီးနီယာေဇာ့ဗ္ အရွိန္အဝါ ႀကီးမားခ်ိန္ တန္ခိုးအာဏာစက္ ထက္ေနခ်ိန္ ျဖစ္၏။
            သီ႐ိုးသည္ ဘာကူးၿမိဳ႕မွ တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံၿမိဳ႕ေတာ္ အက္ဂါဘတ္ Ashgabat ၿမိဳ႕သို႕ ေလယာဥ္ႏွင့္သြားရာ ၅၅ မိနစ္သာၾကာသည္။
              သီ႐ိုးသည္ ေလယာဥ္မွန္ ျပတင္းေပါက္တြင္ ေခါင္းမွီထားရင္း သူၾကားဖူးထားေသာ တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံ အေၾကာင္း၊ သမၼတနီယာေဇာ့ဗ္ အေၾကာင္းမ်ားကို ျပန္ေျပာင္းေတြးေနမိသည္။
              အမွန္တကယ္၌ သီ႐ိုးကဲ့သို႕ ႏုိင္ငံျခားသား၊ စာေရးဆရာ တစ္ေယာက္အေနႏွင့္ တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံတြင္းသို႕ဝင္ရန္ မလြယ္ကူလွေပ။
            သီ႐ိုးသည္ ခရီးသြား လုပ္ငန္းတစ္ခု၏ အုပ္စုလိုက္ ခရီးစဥ္တစ္ခုႏွင့္အတူ လိုက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းခရီးစဥ္ကလည္း ၿမိဳ႕ေတာ္အက္ဂါဘတ္၌ တစ္ရက္ Merv ၿမိဳ႕၌ တစ္ရက္၊ ေနာက္တစ္ေန႕၌ ဥဇဘက္ကစၥတန္ ႏုိင္ငံသို႕ ထြက္ခြာရမည္။ ထြက္ခြာသည့္အခါ ဘတ္စ္ကားႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ ေလယာဥ္ႏွင့္ျဖစ္ေစ သြားႏုိင္သည္ဟူေသာ အစီအစဥ္ႏွင့္ ျဖစ္၏။
             သို႕ေသာ္ သီ႐ိုးကို ကူညီမည့္သူမ်ားက ၿမိဳ႕ေတာ္အက္ဂါဘတ္၌ အမ်ားအျပား ရွိေနသျဖင့္ အားလံုး သီ႐ိုး အဆင္ေျပခဲ့သည္။
           သမၼတ နီယာေဇာ့ဗ္ အမုန္းတီးဆံုး လူမ်ားမွာ စာေရးဆရာႏွင့္ သတင္းသမားမ်ား ျဖစ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ သူ႕တစ္ေယာက္တည္း တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံတြင္းသို႕ဝင္ေရာက္ရန္မွာ မလြယ္ကူလွေပ။
            သီ႐ိုးတာ့ခ္မင္သို႕ ေရာက္သြားခ်ိန္တြင္ နီယာေဇာ့ဗ္သည္ အလြန္က်ယ္ျပန္႕ေသာ ေျမေနရာတစ္ခု၌ သူ႕အမည္ႏွင့္ ဗလီႀကီးတစ္ခုကို ေဆာက္လုပ္ေနသည္။ ဗလီ၏ အမည္မွာ Saparmyrat Hajji  ျဖစ္သည္။
             ယင္းဗလီသို႕ တာ့ခ္မင္ျပည္သူမ်ား ႏွစ္စဥ္လာေရာက္ ဝတ္ျပဳရမည္။ အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္မ်ား မကၠာသို႕ ႏွစ္စဥ္ ဘုရားဖူး သြားေရာက္ၾကသည့္ ပုံစံမ်ဳိး ျဖစ္သည္။
             ဆိုလိုသည္မွာ နီယာေဇာ့ဗ္၏ ျပည္တြင္း ဟာ့ဂ်္ haj ခရီးစဥ္ဟုပင္ ေခၚၾကသည္။
            နီယာေဇာ့ဗ္၏ ပံုတူ႐ုပ္တုမ်ားကို ၿမိဳ႕ေတာ္ေနရာအႏွံ႕၌ ေတြ႕ရႏိုင္သည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ စတုရန္းေပ တစ္ရာႏွစ္ရာ အတြင္း၌ ႐ုပ္တု အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေနတတ္၏။ အခ်ဳိ႕ေသာ ႐ုပ္တုမ်ားကား မည္သုိ႕မွ် ၾကည့္မေကာင္း။ အခ်ဳိ႕ေသ ာ႐ုပ္တုမ်ား၌ နီယာေဇာ့ဗ္၏ မ်က္ႏွာမွာ ၿပံဳးၿဖီးၿဖီးႏွင့္ နာမည္ႀကီး အေမရိကန္ ႐ုပ္ရွင္မင္းသား အဆိုေတာ္ Dean Martin ေဆာင္းေလ့ရွိသည့္ အနားျပားႀကီးႀကီး ဦးထုပ္ကုိ ေဆာင္းထားသည့္ပံုလည္း ရွိသည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ ႐ုပ္တုမ်က္ႏွာ၌ ေအးစက္စက္ အၿပံဳးမ်က္ႏွာေပးႏွင့္။ အေတြ႕ရ အမ်ားဆံုးပံုမွာ ေမးကို လက္္ေထာက္ထားသည့္ပံု ျဖစ္သည္။
            နီယာေဇာ့ဗ္၏ ႏိုင္ငံေရး ဒႆန၌ အေရးပါဆံုး က႑မွာ ၿပံဳးေနျခင္း၊ ၿပံဳးျပျခင္းျဖစ္သည္။ သူကတစ္တိုင္း ျပည္လံုးရွိ လူမ်ားကို ၿပံဳးေနရမည္ဟု ေျပာေလ့ရွိသည္။
            သူ႕အသက္ ၆၅ ႏွစ္ျပည့္သည့္အခါ သူသည္ ဤႏိုင္ငံ၏ တစ္သက္တာ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ေၾကညာသည္။ ယင္းသို႕ ေၾကညာရျခင္းမွာ တာ့ခ္မင္ျပည္သူမ်ား၏ ဆႏၵေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
           နီယာေဇာ့ဗ္သည္ အမွန္တကယ္ပင္ ႏုိင္ငံ၏ ေခါင္းေဆာင္စစ္စစ္ ျဖစ္ပါ၏။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ တာ့ခ္မင္ ႏိုင္ငံ၏ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ ေရာင္းခ် ရသည့္ အခြန္ေငြအားလံုး သူ႕အိတ္ထဲသို႕ ထည့္ေပးၾကရသည္။
           နီယာေဇာ့ဗ္၏ အေတြးအျမင္မ်ားသည္ တစ္ခါတစ္ရံ ရယ္ဖြယ္ျဖစ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံ၌ ေပါေၾကာင္ေၾကာင္ ႏိုင္သည္။ ပမာအားျဖင့္ ျပကၡဒိန္တြင္ပါေသာ လမ်ားကုိ သူက အမည္ေျပာင္းပစ္သည္။ ဇန္နဝါရီလကို သူ႕အမည္။ က်န္လမ်ားကို သူ႕မိသားစုဝင္မ်ား၏ အမည္မ်ားႏွင့္ တစ္လခ်င္း အစားထိုးခဲ့သည္။ ဧၿပီလကို သူ႕မိခင္အမည္ ျဖစ္ေသာ Gurbansultan - ezdhe ဟုေျပာင္းပစ္ခဲ့့သည္။
            လမ်ားကိုသာမက တနဂၤေႏြ၊ တနလၤာ စေသာရက္မ်ား၏ အမည္ကိုလည္း အမည္သစ္မ်ား ေပးသည္။ ယင္းသို႕ေသာ လုပ္ရပ္သည္ သူ၏ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈဟုပင္ ျဖစ္သည္ဟု ဂုဏ္ယူခဲ့ေသးသည္။ ရက္သတၱပတ္ထဲ၌လည္း သူ႕အေမ၏ အမည္ကို ထည့္သံုးသည္။
           သူ၏တစ္ဘက္စြန္း ေရာက္ေသာ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ဓာတ္ကလည္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ျဖစ္သည္။ တာ့ခ္မင္အမည္ႏွင့္ မဟုတ္ေသာ အရာမွန္သမွ် မသံုးရ။ အဘိဓာန္ စာအုပ္ကိုပင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေသာ ဟူ၏။
              တာ့ခ္မင္သို႕ေရာက္ဖူးၿပီး နီယာေဇာ့ဗ္အေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္းသိထားသူ အေမရိကန္ လူမ်ဳိးတစ္ဦး ေျပာျပသည့္ စကားတစ္ခြန္းမွာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ျဖစ္ပါ၏။ ''ခင္ဗ်ားအေနနဲ႕ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံက ေလာင္းကစားဝိုင္းေတြ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ Las Vegas နဲ႕ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံက ၿပံဳးယမ္း ၿမိဳ႕ႏွစ္ၿမိဳ႕ကို ပုလင္းတစ္လံုးထဲမွာ ထည့္ၿပီးလႈပ္၊ ေမႊစက္နဲ႕ေမႊ၊ ေနာက္ဆံုးရလာတာက တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ ေတာ္ အက္ဂါဘတ္ပဲ''ဟု ျဖစ္သည္။
              တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ သို႕မဟုတ္ ျပင္ပကမၻာကို ဆက္သြယ္ေနသည့္ လမ္းေၾကာင္းမွာ တစ္ခုတည္းသာ ရွိသည္။ ယင္းအရာမွာ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ဆက္သြယ္ထားသည့္ တာ့ခ္မင္ပိုင္ ေရနံဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းပင္ ျဖစ္၏။ ယင္းပိုက္လိုင္းသာ မရွိပါ က တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံႏွင့္ ျပင္ပကမၻာသည္ မည္သည့္အဆက္အသြယ္မွ် မရွိေပ။
               အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံမွ ႏိုင္ငံတကာသို႕ တယ္လီဖုန္းဆက္၍မရ။ တယ္လီဖုန္းလိုင္း သြယ္မထား။ အင္တာနက္ လံုးဝမရွိ။ ႏုိင္ငံတြင္း၌ မည္သည့္လက္ကိုင္ဖုန္းမွ်မရွိ။ ၿဂိဳဟ္တု ဆက္သြယ္ေရး စခန္းလည္း မရွိ။ သတင္းစာ၊ ေရဒီယို၊ ႐ုပ္သံ စေသာ မီဒီယာအားလံုး ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီးသားမ်ားသာ ျဖစ္သည္။
             သတင္းစစ္စစ္ဆိုသည္ တာ့ခ္မင္ ႏိုင္ငံ၌ မရွိ။ ျပင္ပကမၻာႏွင့္ မည္သို႕မွ် ဆက္သြယ္၍ မရ။
             အာဏာရွင္ နီယာေဇာ့ဗ္က အမိန္႕ ထုတ္ထားသည္။ အင္တာနက္ဆုိသည့္ အရာသည္ ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာ အရာျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။
            အင္တာနက္ ကေဖးမ်ား တစ္ခ်ိန္ တစ္ခါက တာ့ခ္မင္တြင္ ရွိခဲ့ဟန္တူပါ၏။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အင္တာနက္ ကေဖးမ်ားကို လံုးဝဖ်က္ သိမ္းလိုက္သည္မွာ သံုးႏွစ္ပင္ ေက်ာ္ခဲ့ၿပီဟု ဆိုသည္။
            ထို႕ေၾကာင့္ လူအမ်ားက တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ေျပာစရာ စကားရွိလွ်င္ ႏွစ္ကိုယ္ၾကား ေလသံမွ်ႏွင့္ ေျပာၾကသည္။ ဤသို႕ေသာ အျပဳအမူမွာ တာ့ခ္မင္ႏုိင္ငံ၌ အထူးအဆန္း မဟုတ္ေတာ့ေပ။
             ျဖစ္ရပ္တစ္ခုတည္း ရွိခဲ့ဖူးသည္။ Radio Free Europe လြပ္လပ္ေသာ ဥေရာပ ေရဒီယုိ အသံလႊင့္ ဌာနမွ အသက္ ၅၈ႏွစ္အရြယ္ သတင္းေထာက္ မူရာဒိုဗာ Muradova ဆိုသူ ကေလးႏွစ္ေယာက္ မိခင္အား တရားစြဲဆိုကာ ေထာင္ဒဏ္ေျခာက္ႏွစ္ ခ်ခဲ့သည္။ ေထာင္က်ၿပီး တစ္လအၾကာ၌ ေထာင္တြင္းသူ႕အခန္းထဲ၌ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ၾကရသည္။ ဦးေခါင္း၌ ရရွိသည့္ ျပင္းထန္ေသာ ဒဏ္ရာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ေသဆံုးသည့္အခါမွ အေလာင္းကို သူ႕သမီးမ်ားထံသို႕ပို႕ေပးခဲ့သည္။
             တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံ၌ ထိုသို႕ေသာျဖစ္ရပ္သည္ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္။ လူအမ်ားသည္ ႏွစ္ကိုယ္ၾကား တီတိုးဆက္ဆံၾကသည္။ အင္တာနက္လည္း မလုိ။ ဖုန္းလည္းမလို။
            တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေျပာၾကမည္၊ သမၼတ နီယာေဇာ့ဗ္ ႏွင့္ပတ္သက္၍ စပ္မိစပ္ရာေျပာၾက မည္ဆိုပါလွ်င္ မပါမျဖစ္ ခ်န္ထား၍ မျဖစ္သည့္ စာအုပ္တစ္အုပ္ရွိပါ၏။ ယင္းစာအုပ္၏ အမည္မွာ Ruhnama ျဖစ္သည္။ အာဏာရွင္ နီယာေဇာ့ဗ္ကိုယ္တိုင္ ေရးသားထားေသာ သူ႕ပင္ကိုယ္ေရး အတၴဳပၸတၱိဟု ဆိုျခင္းထက္ သူ႕သမိုင္းဟုဆိုက ပိုမွန္ေပလိမ့္မည္။
            အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အလြန္ေလးလံ ထူထဲေသာ စာအုပ္ထဲ၌ သူစိတ္ကူးတည့္ရာမ်ား ထင္သလို ေရးသားထားေသာ သူ႕အေၾကာင္း သူေရးသည့္ စာအုပ္ျဖစ္သည္။
              စကားေျပလည္းပါသည္။ ကဗ်ာတိုထြာလည္း ပါသည္။ သူေရးခ်င္သလို ေရးထားသည့္ စာအုပ္။ သူကမူ သူ႕စာအုပ္သည္ အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္တို႕ အျမတ္တႏိုး ထားသည့္ ကိုရမ္ႏွင့္တန္းတူ အဆင့္တူဟု ဆုိသည္။
            ယင္းစာအုပ္၌ တာ့ခ္မင္ျပည္သူမ်ားကို လမ္းညႊန္ထားသည္ဟု ဆုိသည္။ ယင္းစာအုပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သီ႐ိုး၏ အငွားယာဥ္ေမာင္းက-
            ''ငါ့စာအုပ္ကို မင္းတုိ႕သံုးႀကိမ္သာဖတ္ မင္းတုိ႕ေကာင္းကင္ဘံု ေရာက္သြားရလိမ့္မယ္'' လို႕ေျပာတယ္ဗ်''
            သီ႐ိုးက မယံုၾကည္စိတ္ႏွင့္ ျပန္ေမးသည္။
            ''သူက ေကာင္းကင္ဘံုေရာက္မွာ ဘယ္လိုသိတာလဲ''
            ''သူေျပာတာက သူက အလႅာအရွင္ျမတ္နဲ႕ စီစဥ္ၿပီးသားတဲ့''
              ယင္းစာအုပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူကေမွ်ာ္လင့္ျခင္းႀကီးစြာႏွင့္ ေရးသားခဲ့သည္မွာ
            ''ႏုိင္ငံျခားသားေတြဟာ Ruhnama စာအုပ္ကုိ ဖတ္မိလိုက္တာနဲ႕ က်ဳပ္တို႕တာ့ခ္မင္ ျပည္သူေတြကိုပိုၿပီး နားလည္သေဘာေပါက္ လာပါလိမ့္မယ္။ ၿပီးေတာ့ က်ဳပ္တို႕ရဲ႕ မိတ္ေဆြေတြအျဖစ္ ေရာက္လာပါလိမ့္မယ္''
            စာေရးဆရာ သီ႐ိုးက တာ့ခ္မင္ ျပည္သူအခ်ဳိ႕ကို Ruhnama စာအုပ္အေၾကာင္း ေမးျမန္းၾကည့္သည္။ သူတို႕ထံမွ မည္သည့္စကားျပန္မွ် မရရွိ။ မ်က္လံုးျပဴး ထိတ္လန္႕ တုန္လႈပ္မႈပံုစံႏွင့္သာ ျပန္ၾကည့္ၾကသည္။
            သူ၏ Ruhnama စာအုပ္သည္ လြန္ခဲ့သည္ႏွစ္ငါးေထာင္ကုိ ျပန္၍ အေျဖရွာျပခဲ့သည္။
         သူက ခရစ္ယာန္ ဘာသာ၏ သမၼာက်မ္းစာလာ ေရႀကီးသည့္ အခ်ိန္ကာလ ေနာဧသေဘၤာႀကီး တည္ေဆာက္စဥ္ ကာလအထိ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္သည္။ ယင္းအခ်ိန္ ကတည္းက တာ့ခ္မင္မ်ဳိးႏြယ္သည္ အစဥ္အဆက္ တည္ရွိခဲ့သည္။
           လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံတြင္ ေပၚထြန္းခဲ့ဖူးသည့္ Oguz Khan ၏ ၂၅ဆက္ေျမာက္ မ်ဳိးဆက္ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။
           သူသည္ Oguz Khan ျပန္လည္ဝင္စားသူ ျဖစ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ သူ၌ ၾသဇာအာဏာ ရွိသည္။ ပညာရွိသည္။ သူ႕အေနႏွင့္ ၿမိဳ႕၊ ရြာ၊ ေတာေတာင္မွ အစ အရာအားလံုးကို အမည္ေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသည္။
            တာ့ခ္မင္တို႕သည္ ေနာင္အခါ၌ လက္တင္ဘာသာႏွင့္ ေရးသားၾကရမည္။
          ထိုသို႕ေသာ အစဥ္အဆက္ရွိသူ ၾသဇာ၊ အာဏာ၊ ဥာဏ္ပညာႏွင့္ ျပည့္စံုသူက သူ႕တစ္သက္တာအတြက္ သမၼတရာထူး ယူသည္မွာ မွန္ကန္သည္ဟု ဆုိသည္။
နီယာေဇာ့ဗ္၏ ငယ္စဥ္ဘဝ
             နီယာေဇာ့ဗ္သည္ မိဘမဲ့တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ သူ႕စာအုပ္ထဲ၌လည္း ထိုသို႕အျပည့္အစံု ေဖာ္ျပထားသည္။ ႐ုပ္ဆိုးအက်ည္းတန္လွသည့္ သူ႕ဘဝ၊ အၾကင္နာ ကင္းမဲ့မႈမ်ားစြာ ျပည့္ႏွက္ေနသည့္သူ႕ဘဝကို သူကျပန္ေရးျပသည္။
           ဒုတိယကမၻာစစ္ အတြင္း၌ သူ႕ဖခင္ေသဆံုးခဲ့ပံု။ ဆုိဗီယက္တို႕ႏွင့္ ၾသဆက္ရွား -Ossetia (ေဂ်ာ္ဂ်ီယာႏွင့္ ႐ုရွားတို႕ စစ္ျဖစ္ပြားရာေနရာ)၌ က်ဆံုးခဲ့ပံု။ သူ႕အသက္ ခုနစ္ႏွစ္တြင္ မိခင္သည္ ေျမငလ်င္ ကပ္ေဘး၌ ပါသြားပံု။ ထိုအခ်ိန္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ကတည္းက သူသည္ တစ္ေယာက္တည္း။ သူ႕ကုိယ္သူ အားေပးခဲ့သည္။ ''ငါဟာ မိဘမဲ့မဟုတ္ဘူး။ ဒါဝမ္းနည္းေနစရာ မလုိဘူး''ဟုေတြးခဲ့သည္။
            ငါဟာ ဖခင္မဲ့သြားတဲ့အတြက္ ငါဟာ မိဘမဲ့ ျဖစ္ရတယ္။ မိခင္မဲ့သြားတဲ့အတြက္ ငါဟာ အဖမ္းခံအက်ဥ္းသား ျဖစ္ရတယ္။ ကံၾကမၼာရဲ႕ နာၾကင္မႈက သိပ္ႀကီးမားလြန္းတယ္၊ ငါဟာ မိဘမဲ့နဲ႕ အဖမ္းခံ အက်ဥ္းသား အျဖစ္ႏွစ္မ်ဳိးနဲ႕ ႀကံဳရတယ္။
            ကေလးဘဝ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့ရေသာ အျဖစ္သည္ အာဏာရွင္ တစ္ေယာက္၏ အတၴဳပၸတၱိအတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္သည့္ အခ်က္အလက္ ျဖစ္သည္ဟု စာေရးဆရာ သီ႐ိုးက မွတ္ခ်က္ခ်သည္။
             နီယာေဇာ့ဗ္၏ စာအုပ္၌ အဓိက ပါဝင္သည့္ အခ်က္တစ္ခုက စိတ္ဝင္စားဖြယ္လည္း ေကာင္းသည္။ ႏွစ္သက္စရာလည္း ျဖစ္ရသည္ဟု သီ႐ိုးကဆိုသည္။ ယင္းအခ်က္မွာ ၿပံဳးျခင္းျဖစ္သည္။
             နီယာေဇာ့ဗ္က သူ၏ျပည္သူမ်ား အားလံုးကို အခ်ိန္ျပည့္ ၿပံဳးေနရမည္။ ပမာအားျဖင့္ အလုပ္လုပ္ေနစဥ္ လုပ္ငန္းခြင္၌ ရွိေနခ်ိန္၊ အခ်ိန္ျပည့္ ၿပံဳးေနရမည္။
             နီယာေဇာ့ဗ္က ေရွးစကားတစ္ခုကို ျပန္လည္ကုိးကားျပသည္။
            ''ေရွးစကား ရွိတယ္ေလ။ ၿပံဳးရယ္ေနတဲ့ မ်က္ႏွာမွာ ဘယ္ေတာ့မွ အေရးအေၾကာင္းေတြ ေပၚမလာဘူးတဲ့'' သူက မိခင္ကုိလည္း အလြန္သတိတရ ရွိသူျဖစ္သည္။ မိခင္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူမွတ္မိသမွ် ျပန္လည္ ေဖာ္ျပသည္။
            ''က်ဳပ္၊ အေမကို မၾကာခဏ ျပန္ျပန္ျမင္တယ္။ သူ႕ရဲ႕ၿပံဳးရယ္ေနတဲ့ မ်က္ႏွာကိုေပါ့။ အေမ့မ်က္ႏွာ ေပၚလာတိုင္း သူ႕မ်က္ႏွာက ၿပံဳးေနတာပဲ။ အေမ့ရဲ႕ အၿပံဳးဟာ ညဥ့္ေမွာင္ေမွာင္ မည္းမည္းထဲမွာေတာင္ က်ဳပ္က သူ႕အၿပံဳးကို ျမင္ေနရတယ္။ ေနာက္ဆံုး မ်က္လံုးအစံုကို ပိတ္လိုက္လဲ အေမ့ ရဲ႕အၿပံဳးကို က်ဳပ္ျမင္ရတာပဲ''
           အၿပံဳးသည္ နီယာေဇာ့ဗ္၏ အမ်ဳိးသား ေခါင္းေဆာင္ဘဝကို အဓိက ေမာင္းႏွင္ခဲ့သည့္ အင္အား တစ္ခုဟု ဆိုႏုိင္သည္။ သူကလည္း ဝန္ခံစကား ေျပာခဲ့သည္။
            ''အၿပံဳးကုိက်ဳပ္က အေမ့ဆီက အေမြဆက္ခံထားတာ၊ ၿပီးေတာ့ အဲဒါ တန္ဖိုးႀကီးတဲ့ ရတနာပစၥည္း တစ္ခုပဲ''
           သီ႐ိုးကလည္း ထိုအခ်က္ကို ၾကည့္ကာ တာ့ခ္မင္တစ္ႏိုင္ငံလံုး၌ရွိေသာ နီယာေဇာ့ဗ္၏ ပံုတူ႐ုပ္တုအားလံုး၌ ၿပံဳးေနျခင္းကို ေတြ႕ရသည္မွာ ထိုအေၾကာင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
           အၿပံဳးသည္ အလြန္အင္အားရွိေသာ အရာျဖစ္သည္။ ၿပံဳးျခင္းျဖင့္ သင္၏ရန္သူသည္ မိတ္ေဆြျဖစ္သြားႏိုင္သည္။
           ေသဆံုးျခင္းႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရလွ်င္ပင္ ၿပံဳးေနပါ၊ ၿပံဳးျပပါ။ ေသမင္းကပင္ သင့္ကိုေခၚသြားလိမ့္မည္ မဟုတ္။
           အၿပံဳး၏ ပင္ကိုသဘာဝကို ေဖာ္ျပရာ၌
           ''ဤကမၻာ၌ အၿပံဳးဆိုသည္မွာ ေႏြဦးရာသီ ျဖစ္သည္''
          ''တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ ၿပံဳးျပပါ။ စကားေျပာလွ်င္ ၿပံဳး၍ေျပာပါ။ အျပန္အလွန္ ၿပံဳးေနၾကပါ''
            ယင္းသို႕ အရွိန္အဝါႀကီးခဲ့ေသာ ေရွးေရွးသမိုင္းအစဥ္အလာ ပုဂိၢဳလ္မ်ား၏ အဆက္အႏြယ္ ျပန္လည္ဝင္စားသည္ဟု သူ႕ကိုယ္သူ ယူဆခဲ့သည့္ သမၼတ နီယာေဇာ့ဗ္သည္ ၂ဝဝ၆ ခုဒီဇင္ဘာလ ၂၁ရက္ေန႕၌ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္။
            သူ႕ေနရာကို ဆက္ခံမည့္သူကို ေသာ္မွ် အေသအခ်ာ မေရြးခ်ယ္ ႏိုင္ခဲ့ဘဲ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္။
          ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္တြင္ တာ့ခ္မင္ႏိုင္ငံ၏ သမၼတကို ျပည္သူတစ္ရပ္လံုး ဆႏၵမဲျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကသည္။ နီယာေဇာ့ဗ္ရွိစဥ္က ဒုတိယ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္သူ Gurbanguly Berdimuhamedow သည္ ျပည္သူကမဲျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ေသာ ပထမဦးဆံုး သမၼတျဖစ္လာခဲ့၏။
စိုးမင္းဦး
Source: By.P.Theroux- Ghost Train to the Eastern Star. Encartar, Wikipedia.