14-12-2017
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
ျမန္မာ-အိႏိၵယခ်စ္ၾကည္ေရး လမ္းမႀကီးျဖစ္သည္႕ ကေလးဝ-တမူးလမ္းပုိင္းရွိ တံတား ၆၉ စင္းကုိ အိႏိၵယႏုိင္ငံမွ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၆ဝ အကုန္အက်ခံတည္ေဆာက္ေပးမည္
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1041
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
သိပံၸ၊ နည္းပညာႏွင့္ သဘာ၀၀န္းက်င္
မီဒီယာ၊ အြန္လိုင္း၊ သတင္းမ်ားေနာက္ကြယ္က Fake News မ်ားအေၾကာင္း -၂

Fake New ကို အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္ အမ်ဳိးမ်ဳိး

၁၉ ရာစုေႏွာင္းပိုင္းအခ်ိန္မွာ စတင္ၿပီး ေပၚေပါက္လာတဲ့ Fake News ဆိုတဲ့ စကားရပ္ဟာ အဘိဓာန္ေတြထဲမွာ ေဝါဟာရ အသစ္တစ္ခုအျဖစ္ ပါဝင္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ပါဝင္လာတဲ့အတြက္ အဘိဓာန္အသီးသီးမွာ Fake News ဆိုတဲ့ေဝါဟာရကို ဘယ္လိုဖြင့္ဆိုလဲဆိုတာကိုလည္း အနည္းငယ္ေဖာ္ျပလိုပါတယ္။

Cambeidge အဘိဓာန္မွာ Fake News ဆိုတာကို ''သတင္းတစ္ခုအသြင္ အင္တာနက္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာတတ္ေသာ သို႔မဟုတ္ တျခားေသာ မီဒီယာမ်ားကို အသံုးျပဳၿပီး ေပၚထြက္လာတတ္တဲ့ မွားယြင္းတဲ့ သတင္းမ်ား'' လို႔ ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။ ''ႏိုင္ငံေရးအေတြးအေခၚ၊ အျမင္မ်ားအ ေပၚလႊမ္းမိုးမႈရွိေစရန္ သို႔မဟုတ္ ျပက္လံုးတစ္စံုတစ္ရာ ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ ဖန္တီးေလ့ရွိသည္'' လို႔လည္း ဆက္လက္ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ ေဖာ္ျပထားတဲ့ စာေၾကာင္းကို အနီးစပ္ဆံုး ဘာသာျပန္ ရရင္ေတာ့ “Fake News ေတြရဲ႕အား   က ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ေတြအေပၚ ရိုက္ခတ္မွာကို စိုးရိမ္ေနၾကတယ္''။

Collins အဘိဓာန္မွာေတာ့ ''သတင္းအသြင္ေဆာင္ၿပီး လူေတြကို အုတ္ေအာ္ေသာင္းနင္း ျဖစ္ေအာင္ဆြေပးတဲ့၊ မွန္ကန္မႈမရွိတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္'' လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

Urban အဘိဓာန္ထဲမွာေတာ့ ''သတင္းရင္းျမစ္တစ္ခုဟာ ပုဂၢိဳလ္ေရး သို႔မဟုတ္ အေတြးအေခၚပိုင္းဆိုင္ရာ တိမ္းၫႊတ္မႈတစ္ခုခုနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့အခါ ယုတၱိမတန္တဲ့ အေနအထား တစ္ခုခုကို ဖံုးကြယ္ဖို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ဆန္းစစ္ေဝဖန္ပိုင္းျခားႏိုင္တဲ့ ေတြးေခၚမႈ စြမ္းရည္ကို အသံုးမျပဳႏိုင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ဖန္တီးဖို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္'' Fake News ေတြကို အသံုးျပဳတတ္တယ္လို႔ ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။ ဥပမာ စာေၾကာင္းအေနနဲ႔ ''ဒါေတြက Fake News ရင္းျမစ္ေတြပါ။ သမၼတကို တိုက္ခိုက္တဲ့ သူေတြေပါ့'' လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ တစ္ခုအျဖစ္ ေဖာ္ျပထားတာက ''ယခင္အခ်ိန္ကမူ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိျဖင့္ လုပ္ႀကံဖန္တီးထားေသာ သတင္းမ်ားကို ေဖာ္ျပထားသည့္ ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ားကို ရည္ၫႊန္းရန္အတြက္ အသံုးျပဳခဲ့သည္၊ သို႔ေသာ္ ယခုအခါ အင္ တာနက္တြင္ လူမ်ား၏ အေတြးအျမင္ႏွင့္ အံမဝင္ေသာ၊ ယုတိၱမက်ေသာ မည္သည့္အရာကို မဆိုေဖာ္ျပရန္အတြက္ Fake News ဟူေသာ ေဝါဟာရကို အသံုးျပဳသည္'' လို႔ ဆို ထားပါတယ္။

Urban အဘိဓာန္မွာပဲ ေနာက္ထပ္ဖြင့္ဆို ခ်က္တစ္ခုအေနနဲ႔ ''ကလစ္တစ္ခ်က္ ႏွိပ္လိုက္တာနဲ႔ ဝင္ေငြတက္သြားတတ္တဲ့ ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြဆီ ေရာက္သြားေအာင္ မွ်ားေခၚတတ္တဲ့ သတင္းပံုစံမ်ိဳးေတြကို Fake News လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ အဲဒီသတင္း ပံုစံေတြဟာ အတုအေယာင္ေတြျဖစ္ တတ္ၿပီး အမွန္တကယ္ သတင္းတစ္ခုအေပၚ အေျခခံထားတယ္ဆိုရင္လည္း အလြန္အမင္း ပံုႀကီးခ်ဲ႕ၿပီး ခ်ဲ႕ကားေရးသားထားတဲ့ သတင္းေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္'' လို႔ ေဖာ္ျပထားပါေသးတယ္။

တစ္ဖန္ ေနာက္ထပ္ ရွင္းလင္းခ်က္အေနနဲ႔ '' Fake News ဆိုတာ စာဖတ္သူေတြ၊ User ေတြအေနနဲ႔ ေၾကာ္ျငာေတြကို ၾကည့္ျဖစ္သြား ေအာင္ ဆြဲေဆာင္ဖို႔ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြ၊ လူၿပိန္းႀကိဳက္ သတင္းစာေတြက ဖန္တီးထုတ္လုပ္တဲ့ သတင္းအမ်ဳိးအစားေတြကို ေခၚပါတယ္။ Fake News ေတြဟာ စာဖတ္သူကို ဆြဲေဆာင္ဖို႔သက္သက္ ဖန္တီးထားတဲ့ အတုအေယာင္သတင္း ပံုစံမ်ဳိးျဖစ္တယ္'' လို႔ ေရးထားပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ခုခုနဲ႔ျဖန္႔တဲ့ မ႐ိုးသားတဲ့သတင္းေတြနဲ႔ လိမ္ညာမႈေတြ၊ ႐ုပ္ဖ်က္ထားတဲ့ သတင္းအမွားေတြကိုလည္း ေခၚတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

 

Fake News အမ်ိဳးအစားမ်ား

Fake News ေတြကလည္း ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ အမ်ဳိးအစားေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ လာတတ္ပါတယ္။ Fake News အမ်ိဳးအစားေတြထဲမွာ Satire ဆိုတဲ့ သေရာ္စာပံုစံကို ထည့္ျခင္းမထည့္ ျခင္းကလည္း အျငင္းပြားဖြယ္ရာ တစ္ခုျဖစ္လ်က္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ သေရာ္စာကေတာ့ ေဘးဥပဒ္ျဖစ္ေစတဲ့ ရည္ရြယ္ ခ်က္မရွိတာေတာ့ အမွန္ျဖစ္ပါတယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ ေတြ႕ရတတ္တဲ့ Fake News အမ်ိဳးအစားေတြကို ေဖာ္ျပရရင္ သေရာ္စာပံုစံ၊ သတင္းေခါင္းစဥ္နဲ႔ သတင္းကိုယ္ထည္မွာပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြက မကိုက္ညီတဲ့ သတင္းမ်ိဳး၊ လမ္းမွားေစေအာင္ ဦးေဆာင္ေခၚသြားတဲ့ သတင္းမ်ိဳး၊ တခ်ဳိ႕အခ်က္အလက္ေတြက မွန္ေနသည့္တိုင္ အေၾကာင္းအရာအလြဲေတြနဲ႔ တင္ျပထားတဲ့ သတင္းေတြ၊ လုပ္ႀကံဖန္တီးထားတဲ့ သတင္းေတြ၊ လိုတဲ့ဘက္ကို ဆြဲေရး သားၿပီး မိမိရည္မွန္းခ်က္ကို အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစဖို႔ ျဖန္႔ခ်ိတဲ့ သတင္းအမ်ဳိးအစားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

www.huffingtonpost.com  ဝက္ဘ္ဆိုက္က Fake News အမ်ဳိးအစား ေတြအေၾကာင္းကို ေရးသားထားတဲ့ The Five Types of Fake News  ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးမွာ ေဆာင္းပါးရွင္ Dr.John Johnson ရဲ႕ အဆိုအရ Fake News (၅) မ်ိဳးကို ေဖာ္ျပရမယ္ ဆိုရင္

(၁) ၁ဝဝ ရာခိုင္ႏႈန္းမွားယြင္းတဲ့ သတင္း

(၂) ဘက္လိုက္ေရးသားေဖာ္ျပတဲ့သတင္း

(၃) ဝါဒျဖန္႔ခ်ိဖို႔သက္သက္ ေရးသားတဲ့သတင္း

(၄) ေဒတာေတြကို တလြဲအသံုးျပဳထားျခင္းနဲ႔

(၅) မတိက်မေသခ်ာတဲ့၊ ယုတၱိကင္း မဲ့တဲ့ သတင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

၁ဝဝ ရာခိုင္ႏႈန္း မွားယြင္းတယ္ဆိုတဲ့သတင္းေတြကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ နာမည္ႀကီးပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးဦး သက္ရွိထင္ရွား ရွိေနေသးပါလ်က္ ကြယ္လြန္သြားၿပီဆိုတဲ့ သတင္းမ်ိဳး၊ Social Media ေတြမွာ မၾကာခဏ ေတြ႕ရတတ္တဲ့ အုတ္ေအာ္ေသာင္း နင္းျဖစ္ေစမယ့္ တစ္နည္းအားျဖင့္ Like ေတြ မ်ားမ်ားရေအာင္ ဖန္တီးတတ္တဲ့၊ ပရိသတ္မ်ားမ်ား သတိထားမိလာေအာင္ ျပဳလုပ္တတ္တဲ့ သတင္းမ်ဳိးလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ဘက္လိုက္ေရးသားတဲ့ သတင္းမ်ိဳးကေတာ့ ဝါဒျဖန္႔သတင္း ပံုစံလိုပဲ စာဖတ္သူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေျခရာခံမိႏိုင္တဲ့ Fake News အမ်ဳိးအစားထဲမွာ ပါဝင္ပါတယ္။

ေဒတာေတြကို တလြဲအသံုးခ်တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ပံုစံကိုေတာ့ ေဆာင္းပါးရွင္က ''Have a Beer, It’s Good for Your Brain'' ဆိုတဲ့ စာမ်ိဳးနဲ႔ ဥပမာျပပါတယ္။ ဒီလို အေျဖထြက္တဲ့ေလ့လာမႈဟာ ၾကြက္ေတြနဲ႔ေတာ့ မွန္ခ်င္မွန္ႏိုင္ေပမယ့္ လူေတြအတြက္ေတာ့ မွန္ခ်င္မွ မွန္လိမ့္မယ္လို႔လည္း ဆိုထားပါတယ္။

 

 ကလ်ာအိအိလြင္

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

Ref: www.collinsdictionary. com, www.dictionary. cambr-idge.org, www.urbandictiona-ry.com, www.factcheck.org, wikipedia, www.huffingtonpost. com.

ကလ်ာအိအိလြင္
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: [email protected] Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.