16-11-2017
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
ျမန္မာ-အိႏိၵယခ်စ္ၾကည္ေရး လမ္းမႀကီးျဖစ္သည္႕ ကေလးဝ-တမူးလမ္းပုိင္းရွိ တံတား ၆၉ စင္းကုိ အိႏိၵယႏုိင္ငံမွ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၆ဝ အကုန္အက်ခံတည္ေဆာက္ေပးမည္
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1037
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
သိပံၸ၊ နည္းပညာႏွင့္ သဘာ၀၀န္းက်င္
မီဒီယာ၊ အြန္လိုင္း သတင္းမ်ားေနာက္ကြယ္က Fake News မ်ားအေၾကာင္း-၁

ဒီေန႔လို Social Media က တစ္ဆင့္ သတင္းေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြ ပံုေအာစီးဆင္းေနတဲ့ေခတ္မွာ Social Media လိႈင္းစီးေနတဲ့ လူသားေတြအေနနဲ႔ Fake News လုိ႔ေခၚတဲ့ သတင္းမွားေတြ၊ အတုအေယာင္ သတင္းေတြကို ေသခ်ာသိျမင္ သေဘာေပါက္ဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးလွပါတယ္။

Fake News လို႔ေခၚတဲ့ အတုအေယာင္ သတင္းေတြ၊ လူေတြကို ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ေအာင္ လွည့္စားထားတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြဟာ အမွန္အကန္ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔အတူ သမား႐ိုးက် မီဒီယာေတြမွာသာမက အြန္လိုင္း မီဒီယာမ်ားမွာပါ ေဖာေဖာသီသီ ေတြ႕ ျမင္ႏုိင္မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ မီဒီယာအေၾကာင္း နားလည္ဖို႔နဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြအေၾကာင္း သိျမင္ဖို႔ဆိုရင္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ထိုးထြင္းစဥ္းစားႏိုင္မႈ၊ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္မႈ အေတြးအေခၚေတြက အေရးပါအရာေရာက္ဆံုးအခ်င္းအရာ တစ္ခုျဖစ္လာပါတယ္။

Social Media  ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈရဲ႕ ေနာက္ကြယ္က လုိက္ပါလာတဲ့ အားနည္းခ်က္ေတြထဲမွာ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္လာတဲ့ သတင္းတု၊ သတင္းေယာင္၊ သတင္းမွားေတြ ျဖန္႔ခ်ိမႈကိုေတာ့ အသင္းအဖြဲ႕လိုက္ကစလို႔ တစ္ကုိယ္ေရ အစြမ္းအစနဲ႔အထိ ကာကြယ္တားဆီးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သတင္းတု၊ သတင္းေယာင္၊ သတင္းမွားေတြရဲ႕ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈက မမွန္းဆႏိုင္တဲ့အထိ သက္ေရာက္ထိခိုက္တတ္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးနယ္ပယ္ေတြသာမက ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာေကာ၊ တျခားဆိုင္ရာဆိုင္ရာ နယ္ပယ္ေတြမွာပါ သတင္းတု၊ သတင္းေယာင္မ်ား၊ သတင္းမွားမ်ားဟာ အသံုးခ်စရာ Tools  တစ္ခုအျဖစ္ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေတြမွာေကာ၊ အက်ိဳးအျမတ္တစ္စံုတစ္ရာအတြက္ပါ ခ်နင္း အသံုးခ်ေနတတ္လို႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ ဒီလို Fake News ေတြကို သိျမင္နားလည္ သေဘာေပါက္တတ္ေစဖို႔ အလြန္တရာကို အေရးပါလွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သတင္းတုေယာင္ေတြအေၾကာင္း သုေတသနျပဳလုပ္ ေရးသားထားတဲ့ ေဆာင္းပါးတစ္ခုကို  မွီျငမ္းၿပီး Fake News နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စာဖတ္သူမ်ားအတြက္ အက်ိဳးရွိမယ္ထင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာအခ်ိဳ႕ကို ရွာေဖြကာ ထပ္ဆင့္ေဖာ္ျပေပးလိုပါတယ္။

ေဆာင္းပါးေရးသားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းက ပင္ဆယ္လ္ေဗးနီးယား တကၠသိုလ္ရဲ႕ Anneberg ျပည္သူ႔ေရးရာမူဝါဒဌာနရဲ႕ စီမံကိန္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Fact Check.org ျဖစ္ပါတယ္။ FactCheck.org ဟာ ႏိုင္ငံေရးပါတီ မဟုတ္တဲ့ အက်ဳိးအျမတ္မယူတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုပါလို႔ သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔အမည္ခံထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာ မဲေပးသူျပည္သူ ေတြအေနနဲ႔ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈေတြ၊ စိတ္႐ႈပ္ေထြးမႈေတြ မျဖစ္ရေလေအာင္ ကူညီေပးမယ့္ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ တီဗီေၾကာ္ျငာေတြ၊ စကားစစ္ထိုးပြဲေတြ၊ မိန္႔ခြန္းေတြ၊ ေတြ႕ဆုံေမး ျမန္းခန္းေတြနဲ႔ သတင္းထုတ္ျပန္မႈေတြမွာ အေမရိကရဲ႕ အဓိကႏိုင္ငံေရး သမားေတြ ေျပာဆိုၾကတဲ့ အေၾကာင္း အရာေတြကို အခ်က္အလက္အရ မွန္မမွန္၊ ယံုႏိုင္မယံုႏိုင္ ကူညီဆန္းစစ္ ေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။ စာနယ္ဇင္း ပညာရပ္ကိုေရာ၊ ပညာေရးနယ္ပယ္ ကိုပါ ျမႇင့္တင္ကူညီေပးဖို႔ကလည္း ယင္းအဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

 

သတင္းအတုအေယာင္ေတြကို

ဘယ္လိုသိျမင္နားလည္ႏိုင္မလဲ

သတင္းအတုအေယာင္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းဟာ တကယ္ေတာ့ ဒီေခတ္မွာမွ ေပၚလာတ့ဲ အေၾကာင္း အရာအသစ္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အရင္နည္းပညာေခတ္ ဦးတုန္းက Social Media ေတြ မဖြံ႕ၿဖိဳးခင္အခ်ိန္မွာ Email ေတြသာ သံုးခဲ့တဲ့ ကာလတစ္ခုရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကာလမွာကို သတင္းတု၊ သတင္းေယာင္ေတြ၊ သတင္းမွားေတြဟာ အီးေမးလ္ေတြက တစ္ဆင့္တစ္ကမၻာလံုးမွာပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

Social Media ေတြ ေပၚထြန္းလာတဲ့ ေခတ္အခါမွာေတာ့ သတင္းတုေယာင္ေတြဟာ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ ေျခဆန္႔လာပါတယ္။ သတင္းစီးဆင္းမႈ အားေကာင္းမႈက သတင္းမွန္မ်ား အတြက္သာမက သတင္းတု၊ သတင္းမွားမ်ားအတြက္ပါ အင္အားျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း Social Media ဘုရင္ေတြျဖစ္တဲ့ Facebook နဲ႔ Google တို႔ကိုယ္တိုင္ Fake News ဆိုက္ေတြကို အေရးယူမယ္လို႔ တရားဝင္ေၾကညာခဲ့ရတဲ့အထိ ျဖစ္လာပါတယ္။ Social Media ေပၚက Fake News Sites ေတြကလည္း လက္ညိႇဳးထိုးမလြဲေအာင္ကို တည္ရွိေနတယ္ဆိုေတာ့လည္း Social Media ပိုင္ရွင္ေတြ ကိုယ္တိုင္ရတက္ မေအးႏုိင္ျဖစ္လာရတဲ့ ျပႆနာပံုစံ ျဖစ္လာျခင္းပါ။

Social Media ပိုင္ရွင္ေတြရဲ႕ အေရးယူဖို႔ အားထုတ္မႈဟာ အြန္လိုင္း သတင္းအတုအေယာင္ေတြကို ႏွိမ္နင္းဖို႔ အားတစ္ခုျဖစ္ႏိုင္ေပမယ့္ ပို အဓိကက်တာကေတာ့ သံုးစြဲသူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ Onformation Literarcy ျဖစ္ပါတယ္။ သတင္းပံုစံ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို နားလည္သေဘာေပါက္တတ္မႈ၊ သတင္းရင္းျမစ္မ်ားကို သိျမင္ကြၽမ္းဝင္မႈ၊ ဆန္းစစ္ေဝဖန္ႏိုင္မႈ စတဲ့အရည္အခ်င္းေတြသာ ပိုမိုအဓိကက်ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

 

သတင္းအတုအေယာင္၊

သတင္းမွားဆိုတာ ဘာေတြလဲ

သတင္းအတုအေယာင္၊ သတင္းမွားေတြဆိုတာကလည္း ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ တည္ရွိတတ္ပါတယ္။  Yellow Press, Yellow Journalism လုိ႔ေခၚတဲ့ သူတကာထိတ္လန္႔ ေၾကာက္ရြံ႕စရာ သတင္းေတြ၊ အ တင္းအဖ်င္းေတြ၊ ဝါဒျဖန္႔မႈေတြကို ေဖာ္ျပတတ္တဲ့သတင္းပံုစံေတြကို ေခၚပါတယ္။ အဲဒီလို သတင္းပံုစံေတြဟာ သမား႐ိုးက်မီဒီယာေတြျဖစ္တဲ့ ပံုႏွိပ္မီဒီယာ၊ အသံလႊင့္မီဒီယာ ေတြနဲ႔လႊမ္းမိုးခဲ့႐ံုသာမက အခုေခတ္မွာေတာ့ အြန္လိုင္းက Social Media ေတြမွာပါ လႊမ္းမိုးလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

သတင္းတု၊ သတင္းေယာင္၊ သတင္းမွားေတြဟာ သတင္းတစ္ခုခု အေပၚမွာအေျခခံၿပီး ျပည္သူလူထု အက်ိဳးအတြက္မဟုတ္ဘဲ ကိုယ္လိုရာကို ဆြဲေရးတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔လည္း တည္ရွိ တတ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုခု၊ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကို တိုက္ခိုက္လိုတဲ့ အခါမွာျဖစ္ျဖစ္၊ ေငြေၾကးအရ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ အက်ိဳးအျမတ္ တစ္စံု တစ္ရာအတြက္ျဖစ္ျဖစ္ ခံစားမႈေတြ လြန္လြန္ကဲကဲ ထည့္သြင္းျခင္း၊ ခ်ဲ႕ ကားေရးသားေဖာ္ျပျခင္း၊ လိုတဲ့ေနရာကို ဇြတ္အတင္းဆြဲေခၚျခင္း၊ ထင္ ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ေစေအာင္ ေဖာ္ျပ ျခင္းစတာေတြကို ျပဳလုပ္တတ္ၾကပါတယ္။

ဒီေနရာ မွာတစ္ခုရွိတာက Fake news ေတြဟာ သေရာ္စာနဲ႔ လံုးဝ မတူဘူးဆိုတာကိုေတာ့ သိမွတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ သေရာ္စာေတြက တစ္က႑ ျဖစ္ပါတယ္။ Fake News ေတြကေတာ့ စာဖတ္သူေတြကို စိတ္ဝင္စားစရာ သတင္းေခါင္းစဥ္ေတြနဲ႔ မွ်ားေခၚကာ ဆြဲေဆာင္တတ္ပါတယ္။ သတင္းစာကိုယ္ထဲမွာေတာ့ သူတို႔လိုခ်င္တဲ့ အပိုင္းကို ပိုပိုသာသာ ေဖာ္ျပတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဖန္တီးထည့္သြင္းတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လံုးဝမမွန္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကိုလိုသလို ျဖတ္ညႇပ္ကပ္ ထည့္သြင္းတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပဳလုပ္ေရး သားျဖန္႔ေဝတတ္ပါတယ္။

 

ကလ်ာအိအိလြင္

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

 

Ref: www.factcheck.org, Wikipedia,www.ifla.org

ကလ်ာအိအိလြင္
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: [email protected] Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.