6 - 4 - 2017
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
အင္းေလးကန္အတြင္း ေရေပၚေစ်းသစ္ တစ္ေစ်း ေမလတြင္ စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ စီစဥ္
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1008
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
သိပံၸ၊ နည္းပညာႏွင့္ သဘာ၀၀န္းက်င္
ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရး ေနာက္ဆက္တြဲ

နည္းပညာေခတ္မွာ လူႀကီး လူငယ္ အားလံုးကို ဦးတည္တဲ့ ဆိုက္ဘာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြဟာ တျဖည္းျဖည္း မ်ားျပားလာသလိုပဲ ကေလးေတြကို ဦးတည္တဲ့ ဆိုက္ ဘာၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြလည္း ယခင္ ကထက္ ပိုမိုေပါမ်ားလာပါတယ္။

ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ၊ အႏၲရာယ္ ေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ အင္တာနက္သံုးစြဲသူ အသက္အရြယ္ အားလံုးကို ရည္ရြယ္မွန္းပစ္ တဲ့ျမား ေတြ သာျဖစ္ၿပီး တစ္ခါတစ္ရံမွာ ေတာ့ ကေလးေတြနဲ႔ ဆယ္ေက်ာ္ သက္အရြယ္ေတြကို ပစ္မွတ္ထား တဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ လည္း ရွိေန တတ္ပါတယ္။

ၿခိမ္းေျခာက္လိုသူေတြ ဟာ ရံဖန္ရံခါဆုိသလို ကေလးေတြ ေပ်ာ္ေမြ႕တတ္တဲ့ ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြ (ဥပမာ - ေပ်ာ္စရာဝက္ဘ္ဆိုက္ ေတြ၊ YouTube, Instagram အ ပါအဝင္ မီဒီယာ Sharing ဝက္ဘ္ ဆိုက္ေတြ) ကို ဦးတည္တတ္ပါ တယ္။ အရြယ္ေရာက္ လူႀကီးေတြ အတြက္ အင္တာနက္ေပၚမွာ ဘယ္ဟာက အစစ္အမွန္၊ ဘယ္ ဟာက တရားဝင္တယ္၊ ဘယ္ဟာ ကေတာ့ အလိမ္အညာေတြ ဆိုတာကို သိနားလည္ဖို႔ ခဲယဥ္းလွတဲ့ အေလ်ာက္ အသိဥာဏ္မၾကြယ္ဝ ေသးတဲ့ ကေလးေတြအဖို႔ကေတာ့ ဒီ ထက္ပိုခက္ခဲပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေတြအဖုိ႔ အင္တာနက္မွာ ေဘးကင္းႏိုင္သမွ်ကင္းကင္းနဲ႔ လွည့္ လည္သြားႏိုင္ဖုိ႔အေရး သတိ ျပဳဖြယ္ အေျခခံ အခ်က္အခ်ဳိ႕ကို ေဖာ္ျပလိုပါတယ္။

ဗီဒီယိုဆိုက္မ်ား

ကေလးေတြဟာ ဗီဒီယိုႀကိဳက္ တယ္ဆိုတဲ့ အေျခခံအခ်က္ကို နင္းၿပီး YouTube လို ဆိုက္မ်ဳိးေတြမွာ မသမာတဲ့ လင့္ခ္ေတြ ေရာက္ လာတတ္ပါတယ္။ ကေလးေတြကို ေမး ရမွာက ၾကည့္ဖို႔မသင့္တဲ့၊ တရား ဥပေဒနဲ႔ မညီတဲ့ Content ေတြရွိ ရာ ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြ ဆီ ေရာက္ သြားေစတဲ့ လင့္ခ္ေတြကို သူတို႔ ေတြ႕ဖူးျမင္ဖူးသလားဆိုတာနဲ႔ အဲဒါ ေတြကို ကာကြယ္ဖို႔ သူတို႔ဘာေတြ လုပ္ထားလဲ ဆိုတာ ကို အရင္ေမး ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးေတြအေနနဲ႔ အလိမ္ အညာေတြကို ေတြ႕ရျမင္ရပါ မ်ား လာရင္ ပိုမိုသိနားလည္လာႏိုင္ၿပီး ကာကြယ္ႏိုင္လာမွာျဖစ္သလို မျမင္ သလို ဥေပကၡာျပဳၿပီးေတာ့ပါ ေန ႏိုင္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခုရွိတာက အလိမ္အညာ လင့္ခ္ေတြဟာ ႐ုပ္ဖ်က္ကြၽမ္းက်င္ တတ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ တျခား စိတ္ဝင္စားေလာက္တဲ့ ခ်စ္စရာ ေပ်ာ္စရာ Content ေတြနဲ႔ ဆြဲေဆာင္ထားတတ္ပါတယ္။ အ ဆိုပါ လင့္ခ္ေတြနည္းတူ  မသမာမႈ ေတြလုပ္တတ္တဲ့ထဲမွာ Ads ဆိုတဲ့ ေၾကာ္ျငာေတြလည္း အမ်ားအျပား ပါဝင္ပါတယ္။ အလိမ္အညာ ေၾကာ္ျငာေတြ၊ ၾကည့္ဖို႔မသင့္ေတာ္တဲ့ ေၾကာ္ျငာေတြ စသည္ျဖင့္ မေလ်ာ္ကန္တဲ့ေၾကာ္ျငာေတြက လည္း မ်ားစြာ ရွိတတ္တဲ့အျပင္ ေနာက္တစ္ခုသတိထားရမွာက Sensitive Information ေတြကို Capture ယူထားတတ္တဲ့ Thirdparty ဆိုက္ေတြလည္း ရွိတတ္ပါ ေသးတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ငယ္ရြယ္သူေတြ၊ ကေလးငယ္ေတြအေနနဲ႔ အင္တာ နက္ေပၚမွာ မိတ္ေဆြအသစ္ဖြဲ႕တဲ့ လင့္ခ္ေတြ၊ Dating ဆိုက္ေတြနဲ႔ စိတ္ဝင္စားစရာသတင္းေတြနဲ႔ ဆြဲ ေခၚသြားတတ္တဲ့ လူလိမ္လူညာ ေတြ ေနာက္ကိုမလိုက္ပါမိဖို႔ အထူး သတိထားရပါမယ္။ သူငယ္ခ်င္း တစ္ဦးဦးက ကိုယ့္ကိုဖိတ္တဲ့ အ သြင္ေဆာင္တာတို႔၊ ကိုယ့္အ ေၾကာင္း တစ္ေယာက္ေယာက္က ေျပာေနသလိုလို "find out who's talking about you" တို႔ "..who has crush on you" တို႔ဟာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြ၊ ကေလးေတြ အတြက္ ေထာင္ေခ်ာက္ေတြ ျဖစ္ တတ္ပါတယ္။

မိသားစုကြန္ပ်ဴတာမ်ား

ကေလးေတြဟာ မိသားစုပိုင္ ကြန္ပ်ဴတာေတြကိုသာ အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳတတ္ပါတယ္။ ကေလး ငယ္ အမ်ားစုမွာ Credit Cards ေတြ မရွိတဲ့အတြက္ သူတို႔ဟာ ေငြ ေၾကးအရ လိမ္လည္မခံရႏိုင္ေတာ့ ဘူးလို႔ အထင္ေရာက္စရာရွိပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ ကေလးေတြဟာ မိဘေတြရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာ၊ တက္ဘ လက္၊ ဖုန္းေတြကို ဝင္သံုးတဲ့အခါ မွာေတာ့ သူတို႔ရဲ႕အြန္လိုင္း အသံုး ျပဳမႈေတြဟာ မိဘေတြရဲ႕ အြန္ လိုင္းေစ်းဝယ္မႈ၊ ဘဏ္လုပ္ငန္း ေဆာင္တာေတြနဲ႔ အလုပ္ကိစၥေတြ အေပၚကို ႐ိုက္ခတ္လာႏိုင္ပါ တယ္။ ေနာက္ထပ္မိဘေတြ သတိ ျပဳရမယ့္ အခ်က္က မိမိတို႔ ဝင္ ေရာက္အသံုးျပဳထားတဲ့ Browser history ေတြကို ကေလးေတြက ဝင္ေရာက္ၾကည့္႐ႈတဲ့ အခါမွာ မိဘေတြဝင္ၾကည့္ခဲ့တဲ့ ဆုိက္ေတြကို ကေလးေတြလည္း ဝင္ၾကည့္ႏိုင္၊ Post ေတြတင္ႏိုင္မွာျဖစ္လို႔ မိသားစု သံုး ကြန္ပ်ဴတာေတြ မွာ အဲဒီလို ကိစၥ မ်ိဳးေတြကို သတိျပဳသံုးစြဲသင့္ပါ တယ္။

လူမႈေရးကို အေၾကာင္းျပတတ္ျခင္း

အင္တာနက္မွာ ကေလးေတြ ဟက္ခံရျခင္းရဲ႕အဓိက အေၾကာင္း ရင္းက လူမႈေရးရာကိစၥေတြ ပါပဲ။ အင္တာနက္ေပၚမွာ ဆုိက္ဘာ Bullying ျပဳလုပ္နည္းေတြထဲက တစ္ခုက ကေလးတစ္ဦးက သူ႔ Password ကို တစ္စံုတစ္ေယာက္ ကိုေပးလုိက္မိရာက အမ်ား ဆံုး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ Cyber Bullying ျပဳလုပ္လိုသူေတြ က ကေလးငယ္ရဲ႕ Password ကတစ္ဆင့္ သူတို႔သံုးတဲ့ Social Media အေကာင့္ကို ခ်ဳိးေဖာက္ ဝင္ေရာက္ၿပီး မဟုတ္မဟတ္ မက္ ေဆ့ခ်္ေတြ၊ ႐ုပ္ပံုေတြ ဝင္တင္ၿပီး အဆိုပါ အေကာင့္က တစ္ဆင့္ Spam ေတြကို ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစျခင္း၊ မ ေကာင္းတဲ့ ဆိုက္ေတြကို ေရာက္ သြားေစမယ့္ လင့္ခ္ေတြကို တင္ျခင္း စတာေတြ ျပဳလုပ္ပါ တယ္။ ဒါ ေၾကာင့္ ကိုယ့္ ကေလးေတြ Social Media  သံုးသံုး Email သံုးသံုး ဘယ္ သူ႔ကိုမွ Password ကို မေျပာမိ ေစဖို႔၊ မေပးလုိက္မိဖို႔ ေသခ်ာေျပာ ျပ သင္ၾကားေပးထားရပါမယ္။ Password ေတြကို သူငယ္ခ်င္း အရင္းႀကီးေတြကိုေတာင္ မေျပာဖို႔ နဲ႔ Social Media ေတြ အသံုးျပဳၿပီး ရင္လည္း Log Out ျပဳလုပ္ဖို႔ သင္ျပေပးရပါမယ္။ ကေလးေတြ ဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ တစ္ကိုယ္ ရည္ ကြန္ပ်ဴတာေတြ မပိုင္ဆိုင္ ေသးတာေၾကာင့္ အမ်ားသံုး ကြန္ပ်ဴတာေတြနဲ႔ အင္တာနက္သံုးတာ မ်ားပါတယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ ေက်ာင္းပိုင္ ကြန္ပ်ဴတာ၊ စာၾကည့္တိုက္ကကြန္ပ်ဴတာ၊ အင္တာနက္ဆိုင္က ကြန္ပ်ဴတာ စတဲ့  အမ်ား ျပည္သူသံုး ကြန္ပ်ဴတာေတြကို သံုး ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ကြန္ပ်ဴတာေတြကိုအသံုးျပဳၿပီး ပိတ္ ေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဝင္ထားသမွ် အ ေကာင့္ေတြ ကေန Sign Out ျပဳ လုပ္ဖို႔လိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Browser ေတြကို Private ဒါမွ မဟုတ္ Incognito Mode နဲ႔ မသံုး ျဖစ္ရင္ Browser နဲ႔ Cookies ေတြဟာ မိမိရဲ႕ Password ေတြကို မွတ္သားထားတတ္တာေၾကာင့္ Browser setting ကိုလည္း ေသ ခ်ာခ်ိန္သံုးဖို႔ သင္ၾကားေပးသင့္ပါ တယ္။ အမ်ားျပည္သူသံုး ကြန္ပ်ဴတာ ေတြမွာ အင္တာနက္ သံုးၿပီး တိုင္း Browser ရဲ႕ History နဲ႔ Cookies ေတြကို ျပန္ဖ်က္ခဲ့ဖို႔ မေမ့ပါနဲ႔ဆို တာကိုလည္း ေျပာျပထားပါ။

ကေလးရဲ႕ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္

ကေလးရဲ႕ Idendity (ကိုယ္ ေရး အခ်က္အလက္ေတြ)ဟာ လူလိမ္ေတြ၊ မသမာေတြအတြက္ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္ ဖို႔ ေဒတာ ေကာင္းေတြ ျဖစ္ တတ္ပါတယ္။ ဒါ ေၾကာင့္ မိဘေတြ ကိုယ္တိုင္က လည္းေကာင္း၊ ကေလးေတြက လည္းေကာင္း၊ ကေလးရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြကို အလြန္အ ကြၽံတင္ျခင္းအားျဖင့္ အင္တာနက္ မွာ ေျခရာခံရလြယ္ကူေစျခင္း မ ျဖစ္ေစ ရေအာင္ တားဆီးကာကြယ္ ထားသင့္ပါတယ္။ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴး လြန္မယ့္သူေတြဟာ ကေလးေတြရဲ႕ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြ (ဥပ မာ - အမည္၊ အိမ္လိပ္စာ၊ ေက်ာင္း လိပ္စာ၊ ေက်ာင္းခ်ိန္ စသည္ အ ခ်က္အလက္မ်ား) ကို ရရွိသြားခဲ့ ရင္ ကေလးငယ္ဟာ ရာဇဝတ္မႈမွာ သားေကာင္ျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Social Network ေတြ မွာ မိမိကေလးငယ္အေၾကာင္းကို ေဝေဝ ဆာဆာ တင္ျခင္း၊ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြကို မဖံုးမ ကြယ္ေဖာ္ျပျခင္းေတြကို အတုိင္း အဆမရွိ ျပဳလုပ္မိျခင္းကို ေရွာင္ ရွားသင့္ကာ ကေလးငယ္ကိုလည္း အဲဒီလိုအခ်က္ အလက္ေတြမျပဳ လုပ္မိေစဖို႔ ႀကိဳတင္ သင္ၾကားေပး သင့္ပါတယ္။

ကလ်ာအိအိလြင္
Ref: A Parents' Guide to Cyber Security by Connect Safely, www.marshable.com .

ကလ်ာအိအိလြင္
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: zaygwet1997@gmail.com Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.