1051_Cov.jpg
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
အၾကမ္းဖက္မႈေနာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာနယ္စပ္မွ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ေနသည႕္ ကုမၸဏီ ဆယ္ခုေလ်ာ႕က်သြား
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1051
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
ႏိုင္ငံတကာ အေရး
အိုဘယ့္ေဂ်ရုဆလင္

အစၥေရးႏုိင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္က Jerusalem ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွာ လြတ္လပ္ေရးေၾကညာခဲ့ၿပီး ေနာက္တစ္ႏွစ္ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္မွာ ၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ Tel Aviv ကေနၿပီး ေဂ်႐ုဆလင္သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းခဲ့ၾကတယ္။ ထူးျခားခ်က္က ဘာလဲဆုိေတာ့ အစၥေရးဟာ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၆ဝနဲ႔ သံတမန္အဆက္အသြယ္ရွိေပမယ့္ ဘယ္ႏုိင္ငံကမွ ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ၾကျခင္းမရွိပါဘူး။ အဲဒီႏုိင္ငံ ေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ သံ႐ုံးေတြကုိ  ေဂ်႐ု ဆလင္နဲ႔ မုိင္ ၄ဝ ေလာက္ေဝးကြာတဲ့ Tel Aviv ၿမိဳ႕မွာပဲထားရွိၾကတယ္။ အေမရိကန္သံ႐ုံးကိုလည္း အျခား ႏုိင္ငံေတြလုိ အဲဒီၿမိဳ႕မွာပဲထားရွိ တယ္။ 

တကယ္ေတာ့ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္က ၁၉၉၅  ခုႏွစ္မွာ ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရးရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္  လက္ခံအသိအမွတ္ျပဳဖုိ႔  ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ထားခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေနာက္ပုိင္း အေမရိကန္သမၼတမ်ားက အတည္ျပဳျခင္းမရွိဘဲ ေရႊ႕ဆုိင္းထားခဲ့ၾကတာေၾကာင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအတြက္ အစၥေရးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာ ေဂ်႐ုဆလင္ မျဖစ္ေသးဘဲ ၾကန္႔ၾကာေနခဲ့တာပါ။  အခု အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump လက္ထက္မွာေတာ့၊ ေဂ်႐ု ဆလင္ကို အစၥေရးႏုိင္ငံရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးလုိက္ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အစၥေရးႏုိင္ငံဘက္က ၾကည့္ရင္ေတာ့ ဘယ္သူကအသိအမွတ္ျပဳျပဳ မျပဳျပဳ ေဂ်႐ုဆလင္ဟာ လက္ေတြ႔အားျဖင့္ အစၥေရးရဲ႕ၿမိဳ႕ ေတာ္ျဖစ္ေနခဲ့တာ ႏွစ္ကာလၾကာျမင့္ခဲ့ပါၿပီ။ အစၥေရးႏုိင္ငံ စတင္ေပၚ ထြက္လာကတည္းကပဲ ဆုိပါေတာ့။

အစၥေရး-ပါလက္စတုိင္း  ပဋိပကၡ (Israel-Palestine conflict) နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး၊ အၿမဲတမ္းအစၥေရး  ဘက္ေတာ္သားျဖစ္ေနခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ သမၼတတစ္ဦးက ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရးနဲ႔ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္  အသိအမွတ္ျပဳလုိက္ျခင္းဟာ အထူးအဆန္းကိစၥတစ္ရပ္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ပါလက္စတုိင္း နယ္ေျမမ်ားနဲ႔ အေရွ႕ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရးတုိ႔ သိမ္းပုိက္ထားခဲ့စဥ္ကာလတစ္ေလွ်ာက္  အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အစၥေရးကုိ  မ်က္ႏွာသာေပးကာ ဘက္လုိက္ခ့ဲတယ္။ ကုလသမဂၢ လုံၿခံဳေရး ေကာင္စီ (UN Security Council) မွာလည္း အေမရိကန္က အစၥေရးဘက္မွ ရပ္တည္အကာအကြယ္ေပးခဲ့တယ္။ အစၥေရးနဲ႔ အာရပ္ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား စစ္ျဖစ္ပြားရင္ လည္း အေမရိကန္တုိ႔က အစၥေရးကုိ ေခတ္မီလက္နက္မ်ား ေထာက္ကူေပးခဲ့တယ္။ အစၥေရးႏ်ဴကလီးယား လက္နက္မွာ လွ်ဳိ႕ဝွက္လုပ္ကုိင္ေနတာကုိလည္း အေမရိကန္တုိ႔က မသိသလုိမျမင္သလုိ ေနေပးခဲ့တယ္။ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ အစၥေရးက ဘာလုပ္ေပးရသလဲဆုိေတာ့ အေနာက္အာရွ (West Asia) မွာ အေမရိကန္ရဲ႕ မဟာမိတ္ႀကီးအျဖစ္ ရပ္တည္ေပးရတယ္။

ေဒၚနယ္ထရန္႔ဟာ ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳဖုိ႔ ခတ္ကြင္းျပင္ေနစဥ္ကတည္းက ပုပ္ရဟန္းမင္းဖရန္စစ္၊ အီရန္က မဟာေခါင္းေဆာင္ အယာတုိလာႀကီးတုိ႔ အပါအဝင္ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၊ အီတလီ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ အျခားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားက ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားက ေဂ်႐ု ဆလင္ကို အစၥေရးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အေမရိကန္က အသိအမွတ္မျပဳဖုိ႔ ႀကိဳတင္ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလုိဝုိင္းဝန္းကန္႔ကြက္ေနၾကမႈက အမ်ားနဲ႔ မတူေအာင္ တစ္မူထူးျခားလုပ္ျပခ်င္တဲ့ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကုိ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အသိအမွတ္ျပဳဖုိ႔တြန္းပို႔သလုိ ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ ၂ဝ၁၇ ဒီဇင္ဘာလ ၆ ရက္က  ေဒၚနယ္ထရန္႔ဟာ ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရး ႏုိင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့တယ္။

ေဂ်႐ုဆလင္ဟာ ေရွးပေဝသဏီကစၿပီး ဂ်ဴးလူမ်ဳိးမ်ားရဲ႕ သမုိင္းဝင္ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္တယ္။ အခုအခါမွာလည္း အစၥေရးအစုိးရ အေျခစုိက္ရာ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရးရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးလုိက္ျခင္းျဖစ္တယ္လုိ႔ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကဆုိတယ္။ ထရန္႔က အခုလုိအသိအမွတ္ျပဳေပး လုိက္တဲ့အတြက္ အစၥေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Binyamin Netanyahu က ''ဒါဟာ သမုိင္းဝင္ေန႔တစ္ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအတြက္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံကုိ အသည္းလိႈက္အူလႈိက္ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္''လုိ႔ ဝမ္းသာအားရ စကားဆုိလုိက္ပါတယ္။

ဟုတ္ပါတယ္။ အစၥေရးဘက္က ၾကည့္ရင္ေတာ့ ေက်းဇူးတင္စရာပါ။ ဒါေပမယ့္ ထရန္႔ရဲ႕တစ္ဖက္သတ္ လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ အစၥေရး-ပါလက္ စတုိင္းအၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးပဲြေတြ ပ်က္ျပားသြားႏုိင္တယ္။

အရင့္အရင္က အေမရိကန္သမၼတမ်ား၊ အစၥေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားနဲ႔ ပါလက္စတုိင္းေခါင္းေဆာင္မ်ား ေဆြး ေႏြးညိႇႏႈိင္းအေျဖရွာထားတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ အခ်ည္းႏွီးျဖစ္သြားႏုိင္တယ္။ ပါလက္စတုိင္းသားမ်ားနဲ႔ အာ ရပ္ေတြက အေမရိကန္ႏုိင္ငံအေပၚ အယုံအၾကည္ကင္းမဲ့သြားႏုိင္တယ္။ ဒီလုိဆုိေပမယ့္ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကေတာ့ ဒီႏွစ္ ၂ဝ၁၈ ထဲမွာ အစၥေရး-ပါလက္စတုိင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကုိ က်င္းပသြားမယ္လုိ႔ ေျပာဆုိထားတာရွိတယ္။

 

ပထဝီဝင္ႏုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲ

အရင္ကဆုိရင္ အခုလုိ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရးႏုိင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ရင္ အာရပ္ကမၻာတစ္ခုလုံး  ပြက္ေလာ႐ုိက္သြားႏုိင္တယ္။ အာရပ္ၿမိဳ႕ ႀကီးေတြမွာ အေမရိကန္ကုိ ဆန္႔က်င္ ဆႏၵျပမႈေတြ တသီတတန္းႀကီးထြက္ေပၚလာႏုိင္တယ္။ အစၥေရးျပည္တြင္းမွာ အစၥေရးႏုိင္ငံသားေတြနဲ႔ ပါလက္ စတုိင္းသားေတြအၾကား ႐ုန္းရင္း ဆန္ခတ္ျဖစ္မႈေတြ တားမႏုိင္ဆီးမရ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္။

အခုေတာ့ ဒီလုိျဖစ္မလာဘူး။ အာရပ္ကမၻာတစ္ခုလုံး စစ္ပန္းစစ္ေညာင္းျဖစ္ေနၾကၿပီထင္ပါရဲ႕။ ဒါမွ မဟုတ္ အာရပ္ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ ကုိယ့္ႏုိင္ငံကုိယ့္ျပည္တြင္းေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ ေထြးလားလုံးလားျဖစ္ ေနတာေၾကာင့္ ကုိယ့္ႏုိင္ငံနဲ႔ တုိက္႐ုိက္ပတ္သက္မႈမရွိတဲ့ ကိစၥေတြမွာ ဝင္မပါႏုိင္ၾကတာပဲလား။ ထရန္႔ကေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရးႏုိင္ငံရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အစၥေရးမွာေရာ အာရပ္ကမၻာမွာပါ အေမရိကန္ဆန္႔က်င္ ဆႏၵျပဳမႈေတြနဲ႔ ဝ႐ုန္းသုန္းကားျဖစ္မႈေတြ သိပ္ၿပီး မေတြ႔ျမင္ၾကရဘူး။ အာရပ္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ကန႔္ကြက္သံေတြကလည္း သိပ္ၿပီး က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္မရွိဘူး။ အင္မတန္အားေပ်ာ့လြန္းတယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ဆြန္နီအစၥလာမ္ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏုိင္ငံမွာလည္း ျပည္ တြင္းအာဏာလုပြဲေတြနဲ႔ ႐ႈပ္ေထြးေနတယ္။ ရွီယာအစၥလာမ္ဘာသာေရး အေခါင္အခ်ဳပ္ အီရန္ႏုိင္ငံမွာလည္း  အစုိးရနဲ႔ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားကို မေက်နပ္လုိ႔ ႏုတ္ထြက္ေပးဖုိ႔ ျပည္သူမ်ားက ၿမိဳ႕ေပါင္း ၇ဝ ေက်ာ္မွာ လမ္းေပၚထြက္ ေၾကြးေၾကာ္ဆႏၵျပေနၾကတယ္။ တူရကီႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ကလည္း သူအာဏာတည္ၿမဲေရးအတြက္ ႐ုန္းကန္လႈပ္ရွားေနရလုိ႔ ေဂ်႐ုဆလင္အေရးကုိ လွည့္မၾကည့္ႏုိင္ဘူး။ အီဂ်စ္ေခါင္းေဆာင္ကေတာ့ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ အႀကံအစည္ေတြလုပ္ေနရလုိ႔ ျပည္ပကိစၥကုိ သိပ္ၿပီးစိတ္မဝင္စားႏုိင္ဘူး။ ဆီးရီးယားကေတာ့ သူ႔ျပႆနာနဲ႔သူ  ေဂ်ာ္ဒန္ကလည္း ထုိနည္းတူပါပဲ။

ေဂ်႐ုဆလင္ကိစၥနဲ႔ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပတ္သက္တဲ့ ပါလက္စတုိင္းသားေတြမွာလည္း အခ်င္းခ်င္းသေဘာထား ကြဲလြဲေနၾကလုိ႔ ဘာမွဟုတ္တိပတ္တိ မလုပ္ႏုိင္ၾကဘူး။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ ကုလသမဂၢက ပါလက္စတုိင္းေဒသ မွာ ေနထုိင္ၾကသူမ်ားကုိ အာရပ္နဲ႔ အစၥေရးႏုိင္ငံခဲြျခားတည္ေထာင္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ပုိင္းျခားခြဲကန္႔ခဲ့တယ္။ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ကိုေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ ၿမိဳ႕ျပအျဖစ္ သတ္မွတ္တယ္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွာ အစၥေရးက လြတ္လပ္တဲ့ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ေၾကညာလုိက္ေတာ့ နီးနားဝန္းက်င္အာရပ္ႏုိင္ငံမ်ားက အစၥေရးကုိ ဝုိင္းဝန္းတုိက္ခုိက္ၾကတယ္။ အာရပ္ေတြက အစၥေရးကို ႏုိင္ေအာင္ မတုိက္ခုိက္ႏုိင္ေတာ့  စစ္ရပ္ဆုိင္းလုိက္ၾကရတယ္။ စစ္ရပ္ဆုိင္း စာခ်ဳပ္အရ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ကို ႏွစ္ပုိင္းပုိင္းကန္႔လုိက္တယ္။ ဒီေတာ့ အေနာက္ေဂ်႐ုဆလင္ (West Jerusalem) က အစၥေရး လက္ေအာက္ေရာက္သြားတယ္။ က်န္အစိတ္အပုိင္းကိုေတာ့ ေဂ်ာ္ဒန္က ရရွိလုိက္တယ္။ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္မွာ  အဲဒီ ေနာက္ေဂ်႐ုဆလင္ကိုပဲ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အစၥေရးကေၾကညာခဲ့ၿပီး ပါလီမန္ Knesset နဲ႔ အစုိးရ႐ုံးမ်ားကုိ Tel Aviv ကေန ေရႊ႕ေျပာင္းခဲ့တယ္။

၁၉၆၇ မွာ အစၥေရးနဲ႔ အာရပ္ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ေျခာက္ရက္စစ္ပြဲ Six-Day War ျဖစ္ျပန္တယ္။ အစၥေရးကႏိုင္တယ္။ အစၥေရးကေဂ်ာ္ဒန္ရဲ႕ အေနာက္ဘက္ကမ္း West Bank အျပင္ အေရွ႕ေဂ်႐ု ဆလင္ (East Jerusalem ကုိပါ သိမ္း ပုိက္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစၥေရးတုိ႔က အေနာက္နဲ႔အေရွ႕ ေဂ်႐ုဆလင္ကို ေပါင္းစည္းၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ျပန္တယ္။

အခု ေဒၚနယ္ထရန္႔က ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးလုိက္ေတာ့ တရားဝင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ ဒီလုိဆုိေပမယ့္ ကုလသမဂၢ UN ကေတာ့ ဒီကေန႔ထိ ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အျပည္ ျပည္ဆုိင္ရာ တရားဥပေဒစီရင္ပိုင္ခြင့္အရ 'သီးျခားျဖစ္တည္မႈ'  Corpus Se[arat-um အျဖစ္ တရားဝင္သတ္ မွတ္ထားဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဆုိလုိတာကေတာ့ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ဟာ လက္ေတြ႔အရ ဘာပဲျဖစ္ေနေန၊ တရား ဥပေဒအရေတာ့  မၿပီးဆုံးေသးတဲ့ ဇာတ္လမ္းပမာျဖစ္ေနဆဲပါ။

 

အုိဘဲ့ ေဂ်႐ုဆလင္  

ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ရဲ႕ သမုိင္းေၾကာင္းကုိ ျပန္ေျပာင္းၾကည့္မယ္ဆုိ ရင္ အနည္းဆုံး ႏွစ္ေပါင္း ၃ဝဝဝ ေက်ာ္ေလာက္ကစၿပီး ၾကည့္ရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ဒီထက္ မက ဆြဲဆန္႔ခ်င္တယ္ဆုိရင္လည္း ႏွစ္ေပါင္း ၅ဝဝဝ ေက်ာ္အထိ ဆြဲဆန္႔ ခ်ဲ႕ကားႏုိင္တယ္။ ၿခံဳငုံေျပာမယ္ဆုိရင္ သမုိင္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ဟာ ၁၆ ႀကိမ္ တုိက္ခုိက္ခံ ခဲ့ရၿပီး ႏွစ္ႀကိမ္ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရတယ္။ ရန္သူစစ္တပ္မ်ားက ဝုိင္းဝန္းပိတ္ဆုိ႔ထားတာ ၂၃ ႀကိမ္ရွိခဲ့တယ္။ ထုိး ေဖာက္ဝင္ေရာက္တာႀကံဳခဲ့ရတဲ့ အႀကိမ္ေပါင္းက ၅၂ ႀကိမ္။ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ကုိ သိမ္းလုိက္ျပန္သိမ္းလုိက္ က ၄၄ ႀကိမ္ရွိခဲ့ဖူးတယ္။ အ့ံၾသစရာေကာင္းတာက အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္ရပ္ဆုိးေတြနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရေပမယ့္ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ကေတာ့ ရွင္သန္ေနဆဲပါ။

ခရစ္မတုိင္မီ ဘီစီ ၁ဝဝဝ က ေဒးဗစ္ဘုရင္ဟာ ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ သိမ္းပုိက္ခဲ့ၿပီး ဂ်ဴးလူးမ်ဳိးတုိ႔ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ ေၾကညာခဲ့တယ္။ သားေတာ္ ေဆာ္လမြန္ဘုရင္က ဘီစီ ၉၆ဝမွာ ပထမဆုံး ဂ်ဴးေက်ာင္းေတာ္ႀကီး တည္ေဆာက္ခဲ့တယ္။ သူကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ပုိင္း ဂ်ဴးႏုိင္ငံေတာ္က ခ်ည့္နဲ႔အားေပ်ာ့သြားတယ္။  ေဘဘီ လြန္စစ္တပ္က ဘီစီ ၅၈၆ မွာ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ကုိ ဝင္ေရာက္တုိက္ခုိက္ ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့တယ္။ ဂ်ဴးေက်ာင္း ေတာ္ႀကီးကုိလည္း ၿဖိဳဖ်က္ပစ္လိုက္တယ္။ ဘီစီ ၅၃၉ မွာ ဆိုင္းရပ္သည္ ဂရိတ္က ေဘဘီလြန္အင္ပါယာနဲ႔ အတူ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ကိုပါ သိမ္းပုိက္ခဲ့ၿပီး ဂ်ဴးေတြကို ျပန္ေခၚကာ ဒုတိယအႀကိမ္ ဂ်ဴးေက်ာင္းေတာ္ႀကီးကုိ ျပန္ လည္တည္ေဆာက္ေစခဲ့တယ္။

အဲဒီေနာက္ပုိင္း ႐ုိမန္ (ေရာမ)ေတြ ေရာက္လာတယ္။ ဂ်ဴးေတြကို ႏွိပ္စက္အႏုိင္က်င့္တယ္။ ခရစ္ႏွစ္ ေအဒီ ၃ဝ မွာ ႐ုိမန္ေတြက ဂ်ဴးလူမ်ဳိးျဖစ္တဲ့ ေယ႐ႈခရစ္ေတာ္ Jesus ကုိ လက္ဝါးကပ္တုိင္တင္ၿပီး ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ပစ္ခဲ့ၾကတယ္။ ေအဒီ ၇ဝ မွာ ႐ုိမန္ေတြက ဒုတိယအႀကိမ္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ဂ်ဴးေက်ာင္းေတာ္ႀကီးကို ၿဖိဳဖ်က္ပစ္ခဲ့ၾကျပန္တယ္။ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ကိုလည္း ႐ုိမန္ၿမိဳ႕အျဖစ္ ေျပာင္းလဲပစ္ခဲ့ၾကတယ္။

ေအဒီ ၃၃၅ မွာ ဘုိင္ဇန္တုိင္ ခရစ္ယာန္ေတြက ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕မွာ Church of Holy Sepulchre ခရစ္ ယာန္ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးကုိ တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကတယ္။

ဒါေပမယ့္ ထူးျခားျဖစ္ရပ္တစ္ခုကေတာ့ ေအဒီ ၆၃၈ ခုႏွစ္မွာ ေဂ်႐ုဆလင္ဟာ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ လက္ ေအာက္ေရာက္သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ပထမ Caliph Umar ဟာ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ကုိ သိမ္းပိုက္ခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ ေအဒီ ၆၉၁ မွာ Mosque of Umar ဗလီႀကီး Dome of The Rock ကို အရင္က ၿဖိဳဖ်က္ခံလုိက္ရတဲ့ ဂ်ဴးေက်ာင္းေတာ္ႀကီးေနရာမွာ မြတ္စလင္ေတြက တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကတယ္။

အဲဒီေနာက္ပုိင္း ခ႐ူးဆစ္စစ္ပြဲမ်ား  Crusades ကာလအတြင္း ရံဖန္ရံခါ ခရစ္ယာန္ေတြက ေဂ်႐ုဆလင္ကို သိမ္းပုိက္ႏိုင္ခဲ့တာလြဲၿပီး ေတာက္ေလွ်ာက္ဆုိသလုိ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ဟာ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ပထမကမၻာစစ္ကာလ ၁၉၁၇ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိသွ်တုိ႔က ေအာတုိမင္ Othoman  အင္ပါယာကုိ တုိက္ခုိက္ သိမ္းပုိက္လုိက္ေတာ့မွသာ ေဂ်႐ုဆလင္ဟာ ခရစ္ယာန္ေတြနဲ႔ ဂ်ဴးေတြရဲ႕လက္ထဲျပန္ေရာက္လာပါေတာ့တယ္။

ဒီကေန႔ ျမင္ေတြ႔ေနၾကရတဲ့ အစၥေရးႏုိင္ငံဟာ ၿဗိတိသွ်တုိ႔က ဂ်ဴးလူမ်ဳိးမ်ားအတြက္ အမိေျမတစ္ခု ပုံေဖာ္ဖန္ဆင္းဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းခ်က္က ေပါက္ဖြားလာခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚနယ္ထရန္႔ လုပ္ရပ္အေပၚ ခရစ္ ယာန္အမ်ားစုကလည္း ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာေထာက္ခံၾကမွာပါ။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက ဧဝံေဂလိ Evangelical အသင္းေတာ္ဝင္ ၈ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းက ေဂ်႐ုဆလင္ကုိ အစၥေရးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလုိက္တဲ့အတြက္ ထရန္႔ကုိ ေကာင္းခ်ီးေပးခဲ့ၾကပါ သတဲ့။

 

မင္းေရႊေမာင္

 

Ref:

(1) This year in Jerusalem: The Economist, Dec9, 2017

(2) Jerusalem: The Judeo Christian Project; by Talmiz Ahmad, Outlook, Dec 25, 2017.

မင္းေရႊေမာင္
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: [email protected] Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.