25-1-2018
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
အၾကမ္းဖက္မႈေနာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာနယ္စပ္မွ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ေနသည႕္ ကုမၸဏီ ဆယ္ခုေလ်ာ႕က်သြား
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1047
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
ႏိုင္ငံတကာ အေရး
ကမၻာ့ငွက္ေပ်ာသီးမ်ဳိး ပ်က္ကိန္းႏွင့္ ႀကံဳေနၿပီလား

ကမၻာ့ငွက္ေပ်ာသီးမ်ဳိး၏ပ်က္ကိန္း Bananapocalypse ကနီးလာၿပီလားဟု ေမးခြန္းထုတ္လာၾကပါသည္။ ပနားမားေရာဂါ Panama Disease ဟုေခၚေသာ ငွက္ေပ်ာမႈိေရာဂါတစ္မ်ဳိး၏ ဖ်က္ဆီးမႈေၾကာင့္ လက္ရွိငွက္ေပ်ာမ်ဳိးမ်ားသည္ လာမည့္ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း၌ပင္ ပ်က္ကိန္းႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ႏုိင္သည္ဟု ေဆာင္းပါးရွင္ Stephen Mihm က ခန္႔မွန္းထားပါသည္။ ၄င္းပနားမားမႈိေရာဂါသည္ ကမၻာအႏွံ႔တြင္ ပ်ံ႕ႏွံျဖစ္ပြားလာေနသျဖင့္ ကမၻာတစ္ဝန္းက လူႀကိဳက္မ်ားသည့္ အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ေသာ ငွက္ေပ်ာသီး၏ အနာဂတ္ရွင္သန္ ေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္လာေနၿပီျဖစ္သည္။

ပနားမားမႈိေရာဂါသည္ ငွက္ေပ်ာသီးမ်ဳိးကုိ ေပ်ာက္ကြယ္သြားေလာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည္ဟု ျပသ႐ုံသာမက ကမၻာ့စုိက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းတြင္ ဇီဝမ်ဳိးကြဲမ်ား ေျပာင္းလဲ ထုတ္လုပ္ႏုိင္သည့္ ပညာရပ္၏ အားနည္းခ်က္ျပႆနာကုိလည္း ေဖာ္ျပ ရာေရာက္ေပသည္။

ဇီဝမ်ဳိးကြဲတစ္မ်ဳိးတည္းကိုသာ အဓိကထားေရြးခ်ယ္စုိက္ပ်ဳိးသည့္စနစ္ Monoculture ၏အႏၲရာယ္ကို ၁၈၄ဝ ျပည့္ႏွစ္မ်ားကတည္းက အုိင္ယာလန္ႏုိင္ငံက ေလ့လာခဲ့ပါသည္။ ကမၻာသစ္တြင္ အာလူးမ်ားကုိ စတင္ေတြ႔ရွိၿပီးေနာက္ အုိင္ယာလန္ လူမ်ဳိးမ်ားသည္ ထုိအာလူးမ်ဳိးမ်ားကုိ အမ်ားအျပား စုိက္ပ်ဳိးလာခဲ့ၾကသည္။ ကမၻာသစ္တြင္ အင္ကတ္စ္ ႈညခေ် လူမ်ဳိးမ်ားက အာလူးမ်ဳိးေပါင္းေျမာက္ျမားစြာ စုိက္ပ်ဳိးခဲ့ၾကေသာ္လည္း အုိင္ယာလန္လူမ်ဳိးတုိ႔က သုံးမ်ဳိးခန္႔သာ စုိက္ပ်ဳိးၿပီး ထုိသုံးမ်ဳိးထဲတြင္လည္း ၄င္းတုိ႔ေဒသႀကိဳက္ လမ္ပါ Lumper ကုိသာ အဓိကအမ်ားအျပား စုိက္ပ်ဳိးခဲ့ၾကပါသည္။ ထုိလမ္ပါ အာလူးမ်ဳိးသည္ အထြက္ႏႈန္းေကာင္းေသာ္လည္း ေဖတုိဖီသိုလာေရာဂါကို ကူး စက္လြယ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၁၈၄၅ ခုႏွစ္တြင္ အုိင္ယာလန္ႏုိင္ငံ၌ ထုိေရာဂါပိုးေၾကာင့္ အာလူးစုိက္ခင္းမ်ား ပ်က္စီးခဲ့ရသည့္အျပင္ တျခားဥေရာပေဒသမ်ားသို႔လည္း ¤င္းေရာဂါပိုးမ်ား ကူးစက္ၿပီးပ်က္စီးေစခဲ့ပါသည္။ ထုိေရာဂါကပ္ဆုိးႀကီးေၾကာင့္ အုိင္ယာလန္လူမ်ဳိးတစ္သိန္းခန္႔ အစာေရစာျပတ္လပ္ၿပီး ေသဆုံးခဲ့ၾကသည္ဟု ခန္႔မွန္းၾကသည္။ ထုိ႔ ျပင္ လူေပါင္းႏွစ္သန္းခန္႔မွာလည္း ႀကံရာမရျဖစ္ၿပီး နီးစပ္ရာ ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထုိင္လာခဲ့ၾကသည္ဟုဆုိသည္။

ယခုကဲ့သုိ႔ သီးႏွံတစ္မ်ဳိးတည္း အေပၚတြင္သာ အဓိကစုိက္ပ်ဳိးသည့္ ဆုိးက်ဳိးသင္ခန္းစာရွိေသာ္လည္း လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးသူမ်ားသည္ ၄င္းတုိ႔ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၿပီး ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရသည္ဟု ထင္သည့္မ်ဳိး အနည္းငယ္ခန္႔ကုိသာ စုိက္ပ်ဳိးတတ္ၾက ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ကမၻာ့ေစ်းကြက္ဝင္ သီးႏွံမ်ားကိုသာ အမ်ားအ ျပား စုိက္ပ်ဳိးေနၾကပါသည္။

ငွက္ေပ်ာသီးဆုိလွ်င္ ကမၻာေပၚတြင္ ပုံသဏၭာန္၊ အရြယ္အစား၊ အေရာင္ႏွင့္ အရသာမ်ဳိးကြဲေပါင္းရာႏွင့္ ခ်ီၿပီးရွိေသာ္လည္း ၁၉ ရာစု ေႏွာင္း ပုိင္းတြင္ ဘစ္မီကီ Big Mike အမည္တြင္ေသာ ငွက္ေပ်ာမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးတည္းကိုသာ အဓိက စိုက္ပ်ဳိးေရာင္းခ်ခဲ့ပါ သည္။ ထုိငွက္ေပ်ာမ်ဳိးသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွရရွိခဲ့ၿပီး ကမၻာ့ေစ်းကြက္ဝင္သီးႏွံျဖစ္လာခဲ့ပါသည္။ ဘစ္ မီကီငွက္ေပ်ာမ်ဳိးသည္ အခုိင္မ်ားၿပီး အသီးခ်ဳိျခင္း၊ ပြန္းတုိက္မႈအၾကမ္းခံျခင္းအျပင္ ပူေသာသေဘၤာကုန္းေပၚတြင္ထားေသာ္လည္း လတ္ဆတ္၍ ေနျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ေစ်းကြက္ဝင္ခဲ့သည္ဟုသိရပါသည္။ ယင္းငွက္ေပ်ာမ်ဳိးကို ငွက္ေပ်ာကုမၸဏီႀကီးျဖစ္သည့္ ယူႏိုက္တက္ဖ႐ု စုိက္ပ်ဳိးေရးခ႐ုိ႔စ္မုိင္ကယ္ (United Fruitplanted Gros Michel) သည္ လက္တင္အေမရိကႏွင့္ ကေရဘီယံပင္လယ္ ေကြ႔ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ စုိက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္ခဲ့ပါသည္။ ဘစ္မီကီငွက္ေပ်ာမ်ဳိးသည္ မ်ဳိးကြဲမရွိဘဲ မ်ဳိးဗီဇတစ္မ်ဳိးတည္းကုိသာ စုိက္ပ်ဳိးရသျဖင့္ စုိက္ပ်ဳိးေရးကုမၸဏီမ်ားက ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကပါသည္။

သုိ႔ေသာ္ ၁၉၂ဝ ျပည့္ႏွစ္ပတ္ဝန္းက်င္တစ္ဝုိက္ေရာက္ေသာအခါ ပနားမားႏုိင္ငံတြင္ စုိက္ပ်ဳိးထားေသာ ဘစ္မီကီငွက္ေပ်ာပင္မ်ား၌ မႈိေရာဂါကူးစက္ၿပီး ပ်က္စီးမႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္လာခဲ့ရပါသည္။ ထုိေရာဂါ၏ အမည္ကိုလည္း ပနားမားေရာဂါ (Panama Disease) ဟု ေခၚဆုိခဲ့သည္။ ေရွးဦးစြာ ငွက္ေပ်ာစုိက္ပ်ဳိးသူမ်ားသည္ အပူပုိင္းသစ္ေတာမ်ားကုိ ရွင္းလင္းၿပီး ဘစ္မီကီငွက္ေပ်ာပင္အသစ္မ်ားကုိ ျပန္အစားထုိး စုိက္ပ်ဳိးခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ မႈိေရာဂါကလုိက္လာၿပီး ဖ်က္ ဆီးခဲ့ျပန္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၁၉၂ဝ ျပည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္း၌ ငွက္ေပ်ာသီး ရွားပါးသည့္ ျပႆနာႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရပါသည္။

၄င္းေနာက္ပုိင္းတြင္ Standard Fruit ကုမၸဏီသည္ ကာဗင္းဒစ္ရွ္ Cavendish ဟုအမည္ရသည့္ ငွက္ေပ်ာမ်ဳိးကို ေတြ႔ရွိလာပါသည္။ ဒီဝုန္ ႐ႈိင္းယားအမတ္ျဖစ္ေသာ ဝီလ်ံကာဗင္းဒစ္ရွ္က ၁၈၃၄ ခုႏွစ္တြင္ စုိက္ ပ်ဳိးခဲ့သည့္ ငွက္ေပ်ာမ်ဳိးျဖစ္သျဖင့္ ကာဗင္းဒစ္ရွ္ငွက္ေပ်ာဟု ေခၚဆုိခဲ့ၾကသည္။ အမွန္မွာ ကာဗင္းဒစ္ရွ္ငွက္ေပ်ာမ်ဳိးသည္ ဘစ္မီကီငွက္ေပ်ာမ်ဳိးကို ဆက္ခံသည့္ ငွက္ေပ်ာမ်ဳိးသာ ျဖစ္ပါသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ မီကီငွက္ေပ်ာမ်ဳိးကဲ့သုိ႔ ပနားမားမႈိေရာဂါက် ေရာက္လာပါက  ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈမ်ား ႀကီးမားႏုိင္ပါသည္။

မည္သည့္အခ်ိန္အခါတြင္ ပနားမားမႈိေရာဂါက်ေရာက္ၿပီး ကာဗင္းဒစ္ရွ္ငွက္ေပ်ာမ်ဳိးမ်ား ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမည္ကို ကာဗင္း ဒစ္ရွ္မိသားစုမွ ငွက္ေပ်ာမႈိေရာဂါႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ မဟာဗ်ဴဟာမွဴး တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ေရာဘတ္စတုိဗာ Rebert Stover ၏ သတိေပးသည့္အခ်ိန္ေပၚတြင္ မူတည္ေနပါသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္အနည္းငယ္ခန္႔က ပနားမားမႈိေရာဂါေခၚ တီအာဖုိး TR4 သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွရွိ ကာဗင္းဒစ္ရွ္ငွက္ေပ်ာ စုိက္ပ်ဳိးသည့္ ၿခံမ်ားတြင္ က်ေရာက္ခဲ့ၿပီး ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈမ်ားရွိခဲ့သည္ဟု သိရပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ကာဗင္းဒစ္ရွ္ငွက္ေပ်ာမ်ဳိး၏ ပ်က္စီးမည့္ကိန္းသည္ အခ်ိန္နီးကပ္လာေနပါသည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ ဆုံး႐ႈံးမႈမ်ားျဖစ္ေပၚလာပါက  အျခားငွက္ေပ်ာဇီဝမ်ဳိးကြဲတစ္မ်ဳိးကုိ အစားထုိးစုိက္ပ်ဳိးရန္ လုိေပမည္။

 ေမာင္ပုဆုိးၾကမ္း

 

Ref: “The Bananapoealypse In Nigh” By Stephen Mihm (Bloomberg.com)

ေမာင္ပုဆိုးၾကမ္း
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: [email protected] Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.