25-1-2018
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
အၾကမ္းဖက္မႈေနာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာနယ္စပ္မွ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ေနသည႕္ ကုမၸဏီ ဆယ္ခုေလ်ာ႕က်သြား
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1047
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
ႏိုင္ငံတကာ အေရး
အလြန္အကၽြံဖမ္းဆီးျခင္းေၾကာင့္ ကမၻာတြင္ ငါးသယံဇာတေလ်ာ့က်လာ

ကမၻာတစ္ဝန္းတြင္ ငါးျဖင့္ခ်က္ျပဳတ္ေသာ ဟင္းလ်ာမ်ားကို ပိုမုိစားသုံးလာေနၾကပါသည္။ သာမန္လူ တစ္ေယာက္သည္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ ပ်မ္းမွ် ငါး ၂ဝ ကီလိုိဂရမ္ (၄၄ ေပါင္) ထက္ပို၍စားသုံးလာသျဖင့္ ၁၉၆ဝ ျပည့္ႏွစ္မ်ားထက္ ႏွစ္ဆပိုစားသုံးလာၾကပါသည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္လာေသာ ႏုိင္ငံမ်ား (အထူးသျဖင့္တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ)တြင္ ဝင္ေငြတုိးတက္လာသျဖင့္ ငါးဝယ္ယူစားသုံးမႈျမင့္ တက္လာပါသည္။ ငါးႏွင့္ ပင္လယ္ စာမ်ားမွ ရရွိေနသည့္ ပ႐ုိတိန္းဓာတ္သည္ လူမ်ားအတြက္ ၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ျဖည့္တင္းေပးေနပါသည္။

ယခုအခါ လူအမ်ားစားသုံးေနၾကေသာ  ငါးမ်ား၏ အေရအတြက္ ထက္ဝက္ေက်ာ္သည္ ေမြးျမဴေရးငါး မ်ားျဖစ္ၾကေသာ္လည္း ပင္လယ္မွငါးမ်ားကုိလည္း အမ်ားအျပား ဖမ္းဆီးေနၾကပါေသးသည္။ တစ္စတစ္စ ေလ်ာ့နည္းလာေသာ ပင္လယ္ငါးပမာဏေၾကာင့္ ပင္လယ္ငါးဖမ္းႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္လာၿပီး ကမၻာ့လူဦးေရ ၁ဝ ဦးတြင္တစ္ဦး အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းရွာေဖြလုပ္ ကုိင္ေနရေသာ ယင္းလုပ္ငန္းႀကီးတြင္ အလုပ္အကုိင္မ်ား ေလ်ာ့နည္းက် ဆင္းလာသျဖင့္ အခ်ဳိ႕ေဒသမ်ားတြင္ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးသည့္ အႏၲရာယ္ႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔လာေနရပါသည္။

ကမၻာ့ပင္လယ္ငါးဖမ္းကြက္မ်ား၏ ၉ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းတြင္ ေရရွည္ငါးဖမ္းႏုိင္၍မရေအာင္ ငါးသယံဇာတ နည္းပါးလာေနၿပီျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕ပင္လယ္ငါးအမ်ဳိးအစားမ်ားျဖစ္သည့္ ေတာင္ပုိင္းအျပာေရာင္တူနာငါးမ်ဳိးမ်ားသည္ မ်ဳိးသုဥ္းေတာ့မည့္ အႏၲရာယ္ႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ေနရပါသည္။ ေျမထဲပင္လယ္ႏွင့္ ပင္လယ္နက္ေဒသတြင္ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္မွစ၍  ယခင္ ထက္ ငါးဖမ္းဆီးရရွိမႈ သုံးပုံတစ္ပုံ ေလ်ာ့နည္းလာပါသည္။  ငါးဖမ္းပုိင္ခြင့္ေၾကာင့္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ အတြင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားၾကား နယ္နိမိတ္ထပ္မႈျဖစ္ၿပီး အျငင္းပြားလာခဲ့ ရသည္။ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံဆုိလွ်င္ ျပည္ပက ဆြဲပုိက္ခ်ငါးဖမ္းသေဘၤာမ်ား မိမိပုိင္ ပင္လယ္နယ္နိမိတ္အ တြင္း တရားမဝင္ ငါးခုိးဖမ္း၍မိပါက ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးသည္အထိ အေရးယူလာပါသည္။ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံက ဥေရာပသမဂၢမွ  ႏုတ္ထြက္သည့္  အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုသည့္ ၿဗိတိသွ်ငါးဖမ္းသေဘၤာမ်ားက တျခားဥေရာပႏုိင္ငံမ်ားမွ ငါးဖမ္းသေဘၤာမ်ားႏွင့္ ၿပိဳင္ဆုိင္ၿပီး ဖမ္းေနရပါမႈကို  ရပ္ဆုိင္းလုိ၍လည္းေကာင္း၊ ဖမ္းဆီးရမည့္ ငါးကုိတာ အေရအတြက္ ကန႔္သတ္ထားမႈကို မႀကိဳက္၍လည္းေကာင္း ျဖစ္ပါသည္။

၁၉ ရာစု ပင္လယ္ငါးဖမ္း သေဘၤာမ်ားတြင္ တပ္ဆင္ထားေသာ ငါးဖမ္းပုိက္မ်ားသည္ တစ္ခါတစ္ရံ ေဒသငါးမ်ဳိးစိတ္မ်ား၊ ဥပမာ-အေမရိ ကန္ႏုိင္ငံ အေရွ႕ေျမာက္ပင္လယ္ ကမ္းေျခရွိ ဟဲလီပတ္ ပင္လယ္ငါးႀကီး မ်ားကို အမ်ားအျပား ေသေက်ပ်က္စီးေစပါသည္။ ကမၻာ့လူဦးေရ မ်ားျပားလာျခင္းႏွင့္ နည္းပညာသစ္မ်ားတုိး တက္လာျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ငါးအလြန္အကြၽံ ဖမ္းဆီးမႈမ်ားက ကမၻာတြင္ ျပႆနာမ်ားျဖစ္ပြားလာေစပါသည္။ ၁၉၅ဝ ျပည့္ႏွစ္မ်ားမွစ၍ ဆြဲပုိက္ခ် ငါးဖမ္း သေဘၤာႀကီးမ်ားသည္ ပဲ့တင္သံျဖင့္ ေရေအာက္တြင္ ငါးရွာေဖြ သည့္ ကိရိယာမ်ား တပ္ဆင္ၿပီးဖမ္းလာသျဖင့္ ပင္လယ္ေရနက္ပုိင္းမ်ားတြင္ ငါးမ်ားကုိ ပိုမုိဖမ္းဆီးလာႏုိင္ၾကသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ေလယာဥ္မ်ား၊ ၿဂိဳဟ္တုမ်ားအသုံးျပဳၿပီး ငါးအုပ္မ်ားရွိရာ ေနရာကိုရွာေဖြ၍ ဖမ္းဆီးလာၾကသည္။ သမုဒၵရာ၏  ၾကမ္းျပင္ ကို ဆြဲပုိက္မ်ားခ်ၿပီး စလုတ္တုိက္ ဆြဲသည့္နည္းျဖင့္  ဖ်က္ဆီးမႈမ်ားျပဳ လုပ္လာၾကသည္။ ထုိကဲ့သုိ႔ ေဆာင္ ရြက္ခဲ့ၾကသျဖင့္ စားသုံး၍မသင့္သည့္ ငါးမ်ဳိးေပါင္းမ်ားစြာႏွင့္ ပင္ လယ္လိပ္၊ လင္းပုိင္ႏွင့္ ေဝလငါးကဲ့သုိ႔ေသာ ေရသတၱဝါမ်ားကုိ ေသေက်ေစပါသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ပင္လယ္ေအာက္ ကႏၲရႀကီးမ်ားျဖစ္ေပၚ လာေစပါသည္။

ယခုအခါ တခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္၌ဆြဲပုိက္ခ်ၿပီး ငါး ဖမ္းျခင္းကုိ ၄င္းတုိ႔၏ပင္လယ္ကမ္းေျခမွ မုိင္ ၂ဝဝ အတြင္း ေဆာင္ရြက္ခြင့္မျပဳေတာ့ဟုသိရသည္။ က်န္ပင္လယ္ျပင္ ၆၄ ရာခုိင္ႏႈန္း၌ ကန္႔သတ္ထားမႈမရွိသျဖင့္ ရမ္းကားသည့္ ငါးဖမ္းသေဘၤာမ်ားအတြက္ လုပ္ခ်င္သလုိ လုပ္ခြင့္ျပဳထားသက့ဲသုိ႔ ျဖစ္ေနပါသည္။ ယခုအခါ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက  ဦးေဆာင္သည့္ ပင္လယ္ငါးဖမ္းႏုိင္ငံမ်ားသည္ မိမိတုိ႔ ပင္လယ္ငါးဖမ္း သေဘၤာဦးေရတုိးခ်ဲ႕လာၾကရာ ယေန႔ ကမၻာ့ပင္လယ္မ်ားတြင္ရွိေသာ ေရရွည္ငါးသယံဇာတမ်ား ဖမ္းဆီးႏုိင္ သည့္ ငါးဖမ္းသေဘၤာအေရအတြက္သည္ ႏွစ္ဆမွေလးဆအထိ မ်ားျပားလာေနသည္ဟု ခန္႔မွန္းရပါသည္။

ေလာေလာဆယ္ အမ်ဳိးသားပင္လယ္ေရနယ္နိမိတ္အတြင္း ငါးဖမ္းခြင့္ကုိ ခြဲေဝက်င့္သုံးသည့္စနစ္ အား အသုံးျပဳလာၾကသည္။ ယင္းစနစ္တြင္ ငါးဖမ္းႏုိင္ေသာ ဧရိယာအတြင္း ငါးဖမ္းဆီးခြင့္ကုိ  ပုဂၢလိက ငါးဖမ္းသူမ်ား၊ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား သို႔မဟုတ္ ကုမၸဏီမ်ားကုိ ခြဲေဝလုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးလာသည္။ ထုိအစီအစဥ္အရ ငါးဖမ္းသူမ်ားကုိ ငါးဝယ္ယူမႈမ်ားေနခ်ိန္တြင္ ဖမ္းခြင့္ေပးၿပီး ငါးမ်ားဥခ်ိန္တြင္ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ဖမ္းေစျခင္းအားျဖင့္ ၄င္းတုိ႔၏ ရွယ္ယာတန္ဖုိးကို ျမင့္ တက္ေစပါသည္။ ယင္းစနစ္ကုိ အေမရိကန္၊ ဘရာဇီး၊ ဒိန္းမတ္ႏွင့္ နာမီးဘီးယားႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ယခင္က ငါးသယံဇာတ အေျမာက္အျမား ဖမ္းဆီးခဲ့မႈကုိ ျပန္လည္ထိန္းခ်ဳပ္သည့္အေနျဖင့္ အသုံးျပဳလုပ္လာသည္။

၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္လယ္တြင္ ကုလသမဂၢအဖဲြ႔ဝင္ႏုိင္ငံမ်ား၏ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက  ပင္လယ္သမုဒၵရာႀကီးမ်ားရွိ အခ်ဳိ႕ ေနရာမ်ားတြင္ ငါးအေရအတြက္  ျပန္လည္တုိးပြားလာေစ ရန္ ငါးဖမ္းျခင္းကုိကန္႔သတ္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ပိတ္ပင္ျခင္း ျပဳလုပ္ရန္ စတင္ညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးလာၾကသည္ဟု သိရပါသည္။

တခ်ဳိ႕က ေရခ်ဳိငါးေမြးျမဴေရးကုိ တုိးခ်ဲ႕ေဆာင္ရြက္ျခင္းသည္ ငါးသယံဇာတေလ်ာ့က်လာမႈကို ထိန္းသိမ္းျခင္းအတြက္ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းျဖစ္သည္ဟုဆုိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေရခ်ဳိငါး ေမြးကန္မ်ားမွ စြန္႔ပစ္ေနၾကေသာ ေရဆုိးမ်ားတြင္ ပင္လယ္ငါးမ်ားကုိ ထိခုိက္ပ်က္စီးေစသည့္ ပုိးမႊားမ်ားႏွင့္ ေရာဂါပုိးမ်ားပါရွိေနသည့္ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းရန္လုိ ေနေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေရခ်ဳိငါးေမြးကန္မ်ားမွ ေရဆုိးမ်ားကို ေရသန္႔ျပန္လည္ ထုတ္လုပ္ရန္လုိျခင္း၊ သုိ႔မဟုတ္ ငါး ေမြးကန္မ်ားကို ပင္လယ္ႏွင့္ေဝးေသာ ကုန္းတြင္းပိုင္းတြင္ လုပ္ကိုင္သင့္ေၾကာင္း ေထာက္ျပထားပါသည္။

 

ေမာင္ပုဆုိးၾကမ္း

Ref: “Overfishing”By James Greiff (Bloomberg.com)

ေမာင္ပုဆိုးၾကမ္း
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: [email protected] Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.