25-1-2018
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
အၾကမ္းဖက္မႈေနာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာနယ္စပ္မွ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ေနသည႕္ ကုမၸဏီ ဆယ္ခုေလ်ာ႕က်သြား
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1047
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
ႏိုင္ငံတကာ အေရး
ကၠတၳိယေတြ လႊမ္းမိုးတဲ့ေဒသ

ပေလာပေလာက္ၿမိဳ႕ေတြကုိျဖတ္ၿပီး ၿမိတ္ၿမိဳ႕ဘက္ကို ကားနဲ႔သြားတဲ့အခါလမ္းမွာ မိန္းမၿမိဳ႕ဆုိတာကုိျဖတ္ၿပီး သြားခဲ့ရတာ မွတ္မိေသးတယ္။

လူတစ္ရပ္ေလာက္ရွိတဲ့ ေက်ာက္တုိင္ေလးမွာ မိန္းမၿမိဳ႕လုိ႕ ေရးထားေတာ့ ကုိယ့္အနားက ေဒသခံေတြကုိ ဒီမွာ ေယာက်္ားေတြမရွိဘူး လားလုိ႕ေမးမိတာ့ သူတုိ႕ၿပံဳးၾကတယ္။ မရွိဘဲဘယ္ေနမလဲ။ မိန္းမၿမိဳ႕လုိ႔ ဘာေၾကာင့္ေခၚတယ္ဆုိတာကုိ တိတိက်က် ရွင္းျပႏုိင္တဲ့ သူက ကုိယ့္ခရီးမွာ မပါခဲ့ပါဘူး။ တစ္ေယာက္ကေတာ့ ယုိးဒယား ေရွးေဟာင္းစကားက အသံကုိ ယူထားတယ္ဆုိလား ႀကိဳးစားၿပီး ရွင္းျပေသးတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေခတ္အဆက္ဆက္ မိန္းမေတြခ်ည္းေနတဲ့ အရပ္ဆုိတာေတာ့ ဘယ္ရွိႏိုင္ပါ့မလဲ။ ရွိရင္လည္း မိန္းမႀကီးစုိးတဲ့ အရပ္ပဲ ရွိမွာေပါ့။ ကမၻာဦးအစ လူ႕သမုိင္းကုိၾကည့္ရင္ ကုိယ့္အုပ္စုနဲ႔ကုိယ္ အမဲလုိက္ၿပီး ရွင္သန္ၾကတဲ့ လူသားေတြမွာ မိခင္ကသာ ဦးစီးတယ္လုိ႔ စာ တစ္အုပ္မွာ ဖတ္ခဲ့ဖူးတယ္။ ေနာက္ ပုိင္းက်မွ မဟာပုရိသေတြက ေနရာ ရလာတာ အခုအခ်ိန္အထိေပ့ါ။

ေနာက္ဆံုး  နယ္ပယ္အသီးသီးမွာ ေယာက်္ားေတြက လႊမ္းမုိးလြန္းလုိ႔ အခုဆုိရင္ အမ်ဳိးသမီးေတြ တန္းတူ အခြင့္အေရး ရေအာင္ေတာင္ ျပန္ၿပီး ေၾကြးေၾကာ္လံႈ႔ေဆာ္ေနရတဲ့ အေျခ အေနျဖစ္ေနတယ္မဟုတ္လား။ ကမၻာေပၚမွာ ဒီလုိ ေတာင္းဆုိရတဲ့ အျဖစ္မ်ဳိးနဲ႔ကင္းၿပီး အခုအခ်ိန္အထိ အမ်ဳိးသမီးဦးေဆာင္ လႊမ္းမုိးတဲ့ေဒသက အင္ဒုိနီးရွားႏိုင္ငံ ေျမာက္ ဆူမားၾတားက မီနန္လူမ်ဳိးစုေတြမွာ  ထြန္းကားဆဲပဲဆုိရင္ စိတ္ဝင္စားမယ္ ထင္ရဲ႕ေနာ္။

ေျမာက္ဆူမားၾတားက Minangkabau ေတာင္ေပၚေဒသဟာ မာရာပီေတာင္တန္း၊ ဆင္းဂလန္ေတာင္တန္းနဲ႕၊ ဆာဂုိေတာင္တန္းေတြေပၚမွာရွိတယ္။  'ကြၽဲေအာင္ပြဲရဲ႕ ကမၻာ'လုိ႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ “Alam Minangkabau” ေဒသဟာ ၇ ရာစုက စၿပီး ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္လုိ႔ သမုိင္း စာမ်က္ ႏွာေတြကဆုိတယ္။

ဒ႑ာရီတစ္ခုမွာေတာ့ ဂ်ာဗား က မာဂ်ာပါဟစ္ဆုိတဲ့ ဧကရာဇ္ တစ္ ပါးက မီနန္ေတြရဲ႕ ဘုရင္ကုိ စစ္ေၾက ညာခဲ့တယ္။ ဒီအခါမွာ ဘုရင္အခ်င္းခ်င္းက စစ္တုိက္မယ့္အစား ကြၽဲခ်င္း တုိက္ၿပီး အဆံုးအျဖတ္ေပးဖုိ႔ သေဘာ တူခဲ့ၾကတယ္။ ကြၽဲတုိက္ပြဲမွာ  မီနန္ဘုရင္ရဲ႕ ကြၽဲကဂ်ာဗားဧကရာဇ္ရဲ႕ ကြၽဲဗုိက္ကုိ သူ႕ရဲ႕ခြၽန္ျမတဲ့ ဦးခ်ဳိနဲ႔ ဝင္ေဆာင့္ထုိးလုိက္တာ မီနန္ေတြ ႏိုင္သြားတယ္လုိ႔ဆုိတယ္။ အဲဒီကစၿပီး Minang ဆုိတာ ေအာင္ပြဲ။ Kabau ဆုိတာက ကြၽဲ။  ကြၽဲေအာင္ပြဲလုိ႕ ေခၚတြင္ၿပီး Minangkabau ျဖစ္လာတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ စကတည္းက ဣတၴိယႀကီးစုိးရာ အရပ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။  Minangkabau ေတာင္ေပၚေဒသမွာ ၁၂ ရာစုကေနစၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြႀကီးစုိးတဲ့ အစဥ္အလာ စတင္ခဲ့တယ္လုိ႔ဆုိတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ကုိတုိဘာ တူ မင္းေနျပည္ေတာ္ကုိတည္ေထာင္သူ မဟာရာဂ်ဳိဒီရာဂ်ဳိဆုိတဲ့ ဘုရင္တစ္ပါးရွိဖူးခဲ့တယ္။ အခုအခ်ိန္အထိ ဆူမားၾတားကြၽန္းေပၚမွာ ကုိတုိဘာတူဆုိတဲ့ အမည္နဲ႔ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ရွိေနေသးတယ္။ ဘုရင္ႀကီး နတ္ရြာစံခ်ိန္မွာ မိဖုရားသံုးေယာက္က်န္ရစ္ၿပီး  ရင္ခြင္ ပုိက္ ကေလးကလည္း သံုးဦးရွိတယ္တဲ့။ ဒီအခါမွာ မိဖုရားေခါင္ႀကီး ပူတီ အင္ ဒုိဂ်ာလီတုိက ထီးနန္းကုိ သိမ္းပိုက္လုိက္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေတာ့တာပါပဲ။ အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီး  ေတာင္ေပၚေဒသမွာ မိန္းမလႊမ္းမုိးတဲ့ လူ႕ေဘာင္ တစ္ခုျဖစ္လာခဲ့တာ အခုအခ်ိန္အထိ ပဲလုိ႔ဆုိၾကတယ္။

မီနန္လူမ်ဳိးေတြက  အစၥလာမ္ဘာသာကုိ ယံုၾကည္ကုိးကြယ္ သူေတြဆုိေပမယ့္ ေရွးအစဥ္အဆက္က လက္ခံထားတဲ့ ႐ုိးရာပူေဇာ္ပသမႈေတြကိုလည္း မပစ္ပယ္ၾကပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ဆူမားႀတားကြၽန္းေပၚကုိ အစၥလာမ္ေရာက္မလာခင္ကရွိခဲ့တဲ့ ဟိႏၵဴနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ ဓေလ့ထံုးစံေတြနဲ႔ ေရွးေဟာင္း သစ္ပင္ေတာေတာင္ ကို ကုိးကြယ္တဲ့ဓေလ့တုိ႔ ေပါင္းစပ္ၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ႐ုိးရာအစဥ္အလာေတြကုိ ဆက္လက္က်င့္သံုးေနဆဲပါပဲ။ ေဒသတြင္းက ႐ုိးရာဓေလ့၊ ပူေဇာ္ပသမႈနဲ႔ ျပ႒ာန္းဥပေဒေတြဟာ ဟိႏၵဴနဲ႔ေရေျမေတာေတာင္ ကုိးကြယ္မႈေတြကို အေျခခံထားပါတယ္။ ေရွး႐ုိးဆန္တဲ့ ကုိးကြယ္မႈေတြေၾကာင့္ မီနန္ေတြရဲ႕ ေလာကမွာ နတ္ကေတာ္ေတြဟာ အလြန္လည္းမ်က္ႏွာပြင့္ၾကပါတယ္။

ကမၻာမွာ လက္ထပ္ထိမ္းျမားၾကတယ္ဆုိရင္ အမ်ားစုက ေသွ်ာင္ေနာက္ဆံထံုးပါတာေလ။  ဒါေပမယ့္ မီနန္လူမ်ဳိးေတြၾကားမွာေတာ့ သတုိ႔သားက အထုပ္ပိုက္ၿပီးလိုက္ရတာ။  တစ္သက္လံုး မိန္းမရဲ႕ ေဆြမ်ဳိးေတြ ၾကားမွာပဲ ေနေပေတာ့ပဲေလ။ ဒါေၾကာင့္လည္း လက္ထပ္ ထိမ္းျမားလုိတဲ့အခါ သတုိ႔သားေလာင္းရဲ႕ ပညာအရည္အခ်င္းနဲ႕ သူကြၽမ္းက်င္တဲ့ အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းကုိ လုိက္ၿပီး သတုိ႔သမီးဘက္က တင္ေတာင္းၾကရတယ္။

သတုိ႕သားေတာင္းၾကၿပီဆုိရင္ သမီးရွင္ေတြက ဝတ္ေကာင္းစားလွေတြဝတ္၊ ေငြေၾကးနဲ႕ လက္ေဆာင္ပဏၰာေတြကို ေခါင္းေပၚရြက္ၿပီး ေယာက်္ားေတာင္း ထြက္ၾကရတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ သတုိ႕သားက အတီးအမႈတ္အကအခုန္ေတြနဲ႔ သတုိ႔သမီးအိမ္ကုိ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ခ်ီတက္ၾက ရေလ့ရွိပါတယ္။

အမ်ဳိးသမီးဦးေဆာင္တဲ့ အစဥ္အလာအရ မီနန္လူမ်ဳိးေတြက လယ္ယာ၊ အုိးအိမ္၊ ၿခံေျမကို အေမြဆက္ခံရာမွာ မိခင္ကေန သမီးလက္ကုိ အဆက္ဆက္လႊဲေျပာင္းတဲ့စနစ္က ရွိေနပါတယ္။  လူမႈေရးမွာ ေရွ႕ထြက္ ၾကေတာ့သူတုိ႕ပဲ။ အိမ္ေထာင္ စီးပြားကုိ အမ်ဳိးသမီးေတြကဦးေဆာင္ၿပီး ရသမွ်ဝင္ေငြေတြကို သူတုိ႔ကပဲ စီမံခန္႕ခြဲၾကတယ္။ ေယာက်္ားေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ ျဖစ္ၾကတာမ်ားပါတယ္။

လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးေရးကုိ အဓိကအားထားတဲ့ ေတာင္ေပၚ ေဒသေလး ဟာ ဟုိအရင္ကတည္းက ႏုိင္ငံျခား သားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ကမၻာအႏွ႔ံ နယ္ေျမအရွာထြက္လာတဲ့ ဒက္ခ်္လူမ်ဳိးေတြဟာ ၁၆၈ဝ ျပည့္ လြန္ႏွစ္ေတြမွာ ေရႊတူးဖုိ႔ ေရာက္လာ ၾကေသးတယ္။ ေတာင္ေပၚေဒသနဲ႔ အနားက ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းဟာ ၁၈၂ဝ ကေန ၁၈၉၉ အထိ ဆူမား ၾတားရဲ႕ ကုန္သြယ္ထြက္ေပါက္ ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ အရင္ကထက္ ဆန္အထြက္ နည္းသြားတာ ေၾကာင့္ ၁၈ဝဝ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြ ေလာက္ မစည္ကားေတာ့ဘူးလုိ႕ ဆုိ ၾကတယ္။

မီနန္ေတြက ႏွယ္ႏွယ္ရရေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ အင္ဒုိနီးရွားသမၼတႏိုင္ငံကုိ ပူးေပါင္းတည္ေထာင္ခဲ့သူ မဟာမတ္ဟာတာက မီနန္ျဖစ္သလုိ စကၤာပူရဲ႕ ပထမဆံုး သမၼတယူဆြတ္ ဘင္အစ္ဟာကလည္း မီနန္ထဲကပါပဲ။ ေတာင္ေပၚေဒသမွာ ေနထုိင္ၾက တဲ့ မီနန္ေတြမွာ အူရန္မီနန္နဲ႔၊ ဆူကူမီနန္ဆုိၿပီး ႏွစ္မ်ဳိးရွိပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ေဒသတစ္လံုးမွာ လူဦးေရက ၄ ဒသမ ၂သန္းေလာက္ ရွိေနပါတယ္။

အဲဒီအထဲက ၆ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ အင္ဒိုနဲ႕မေလးရွားၿမိဳ႕ အသီးသီးေရာက္လာၾကတာ မ်ားပါတယ္။

ေတာင္ေပၚေဒမွာရွိတဲ့ ရြာငယ္အမ်ားစုမွာ အိမ္တြင္းျဖစ္ လက္မႈ လုပ္ငန္းေတြ ထြန္းကားပါတယ္။ က်ဴ ပိုက္ဆံအိတ္၊ ရက္ကန္း၊ အုိးဖုတ္စတဲ့ အလုပ္လုပ္ေတြ လုပ္ၾကပါတယ္။ ေက်ာက္ျဖဳန္းေလးေတြနဲ႔ လက္ဝတ္ အဆင္တန္ဆာေတြလည္း ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ Minangkabau သြားေရာက္ သူတုိင္းကေတာ့ ရြာငယ္ေတြကို အႏွံ႕လွည့္ၾကည့္ၿပီး ေဒသခံေတြရဲ႕ အစားအစာကို ျမည္းစမ္းၾကည့္ၾကတာမ်ားပါတယ္။ ကြၽဲနဲ႕ေအာင္ပြဲရခဲ့တဲ့ ေဒသျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရွးေဟာင္းအိမ္ႀကီးေတြနဲ႕ နာရီစင္လုိ အထင္ကရ အေဆာက္အအုံေတြရဲ႕ ေခါင္မုိးက ကြၽဲခ်ဳိသဏၭာန္ ခြၽန္ျမေနေအာင္ပံုေဖာ္ တည္ေဆာက္ထားတာ မ်ားပါတယ္။

ေျမာက္ဆူမားၾတားကုိ ေရာက္တဲ့အခါ တ႐ုတ္က မဟာရံတံတုိင္းပံုစံကုိယူၿပီး တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ကုိတုိဂါဒန္ မဟာရံကုိ သြားၾကည့္ၾကေလ့ရွိပါတယ္။ အက်ယ္ ၂ မီတာ အရွည္ ၁ ဒသမ ၇ကီလုိမီတာရွိပါတယ္။ တံတုိင္းဆုိေပမယ့္ ဘူကစ္တင္ဂီနဲ႕ ကုိတုိဂါဒန္ကုိ သြယ္တန္းထားတဲ့ တံတားႀကီးလုိပါပဲ။ ဘူကစ္တင္ဂီရဲ႕ နာရီစဥ္နဲ႕ ေစ်းကလည္းေဒသမွာ ထင္ရွားတဲ့ အမွတ္လကၡဏာ တစ္ခုပါ။

Minangkabau ေတာင္တန္းေဒသမွာရွိတဲ့ ဘာတုဆန္ကာၿမိဳ႕အနီးက ပါဂါ႐ူယန္ နန္းေတာ္ကေတာ့ အထင္ရွားဆံုးပဲလုိ႔ ဆုိရပါတယ္။ ပါဂါ႐ူယန္ မင္းဆက္ထဲက ဘုရင္တစ္ပါး စုိးစံတဲ့နန္းေတာ္ဟာ Minangkabau  တုိ႕ရဲ႕ လက္ရာတုိင္း တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။ အခုဆုိရင္ ဘံုသံုးဆင့္ နန္းေတာ္မွာ ဘုရင္လည္းမရွိသလုိ၊ နန္းတြင္း မိသားစုဝင္ မ်ဳိးဆက္ေတြလည္း ေနထုိင္ျခင္းမရွိပါဘူး။

ပါဂါ႐ူယန္မင္းဆက္ ျပတ္သြားတဲ့ ၁၈၃၃ခုႏွစ္ကေန ယေန့အထိ ဘယ္သူမွမေနေတာ့ေပမယ့္ မီနန္ လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ဇာစ္ျမစ္နဲ႔ဂုဏ္ျဒပ္ကုိ ေဖာ္ေဆာင္တဲ့အေနနဲ႔ ဆက္လက္ ထားရွိျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ယေန႔ေခတ္မွာ ျမင္ေတြ႕ေနရတဲ့ နန္းေတာ္ဟာ မူလက တည္ခဲ့တဲ့ လက္ရာ ေဟာင္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာ ေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ နန္းေတာ္ဟာ ၁၈ဝ၄ ခုႏွစ္၊ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္နဲ႕ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ေတြမွာ မီးသံုးႀကိမ္ေလာင္ခဲ့လုိ႔ ေရွးလက္ရာအတုိင္း ျပန္ေဆာက္ထား ရတာပါ။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ခရီး သြားေတြ စိတ္ဝင္စားဆံုး ေနရာျဖစ္သလုိ ျပတုိက္တစ္ခုလည္း ျဖစ္ေနပါၿပီ။

မီနန္ေတြရဲ႕ ဘဝကုိ အနီးကပ္ေလ့လာခ်င္သူေတြ အတြက္ေတာ့ ဘီလင္ဘင္းရြာေလးနဲ႕ ပန္ဒုိင္းရွိတ္ရြာကုိ မသြားမျဖစ္သြားၾကည့္ရပါမယ္။ မီနန္ေတြရဲ႕ မူလ႐ုိးရာ အိမ္ေတြ အျပည့္ရွိတဲ့ Belimbing ဘီလင္ဘင္းရြာေလးက အေရွ႕တုိင္းက စုိက္ပ်ဳိးေရး အသြင္ကုိ ေလ့လာႏိုင္တဲ့ ေနရာ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ပန္ဒုိင္းရွိတ္ ရြာကေတာ့ ဆင္ဂလန္ေတာင္ေျခမွာရွိပါတယ္။ ရက္ကန္းစင္ေပါင္း ၁ဝဝဝ ေက်ာ္ေလာက္ ရွိၿပီး မီနန္ေတြရဲ႕ လက္မႈပညာေတြနဲ႔ ဆက္လက္ရပ္ တည္ေနတဲ့ၿမိဳ႕ျဖစ္လုိ႔ ဣတၴိယတုိ႕ ႀကီးစုိးရာအရပ္ကအျပန္မွာ  အမွတ္တရ လက္ေဆာင္ေကာင္းေတြ ရွာႏိုင္မယ္ထင္ပါတယ္။ မီနန္ေတြက ေယာက်္ားလည္းႏုိင္၊ နတ္ကေတာ္ေတြကလည္းထက္ဆုိေတာ့ အမ်ဳိသမီးမ်ားအတြက္  အေဆာင္ေကာင္းလည္း ရခ်င္ရလိမ့္မယ္လုိ႔ ေတြးမိပါေသးတယ္။

 

သုနႏၵေခတ္

သုနႏၵေခတ္
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: [email protected] Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.