မိုးက သည္းသည္းမဲမဲ ရြာေန၏။
            ညေနခင္း၍ ေရႊဘံုသာလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ လူစည္ကားေန၏။
          အေနာ္ရထာလမ္းႏွင့္ ေရႊဘုံသာ လမ္းေထာင့္ရွိ မီးပြိဳင့္ႏွင့္မ်ားစြာ မေဝးကြာလွေသာ အရပ္တြင္ ေလညိဳကုန္း လက္ဖက္ရည္ ဆုိင္ကေလး တည္ရွိ၏။
         ထိုဆုိင္ကေလးတြင္ ေဒါက္တာ ေက်ာ္ေဆြသိန္းႏွင့္ ဓာတ္ခြဲမႉးဦးဥာဏ္အုန္းတို႕ လက္ဖက္ရည္ ေသာက္ေနၾက၏။ ႀကီးမားေသာ ထီးႀကီး၏ အကာအကြယ္ေၾကာင့္ မိုးမစိုဘဲ ေအးေအးေဆးေဆး လက္ဖက္ရည္ ေသာက္၍ရ၏။
            မိုးသည္းေနသျဖင့္ ဆိုင္တြင္ လူရွင္းေန၏။ အထူးကုေဆးခန္းႀကီး မ်ားတြင္ ျပသရန္ ေစာင့္ဆိုင္းေနေသာ လူနာမ်ားျဖင့္ ျပည့္က်ပ္ေန၏။
            ''ဦးဥာဏ္အုန္း၊ ဒီေန႕လူရွင္းလွခ်ည္လား''
            ''တခ်ဳိ႕က မိုးသည္းလို႕မလာၾကဘူး။ အမ်ဳိးသမီး အုပ္စုကေတာ့ လူနာသတင္း သြားေမးေနလို႕မေရာက္တာပါ''
            ''ဘယ္လူနာ သတင္းေမးတာလဲဗ်''
           ''ေတာင္သူကုန္းက လူနာပါ၊ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္လို႕ ဓာတ္ကင္ေနရတယ္။ အမ်ဳိးသမီးအုပ္စုနဲ႕ ခင္တယ္။ စာဖတ္ပရိသတ္ေပါ့။ လူနာက အပ်ဳိႀကီး။ ေလညိဳကုန္းလဲ ေရာက္ဖူးပါတယ္။ သူက အပ်ဳိႀကီး ဆိုေပမယ့္ ဂ်ဴးရဲ႕အခ်စ္ဝတၴဳေတြ သိပ္ႀကိဳက္တာ''
           ''မစံပယ္တို႕၊ မၾကည္ေဆြတို႕နဲ႕ ခင္တယ္ေပါ့''
         ''ဟုတ္တယ္ ဆရာ။ သူက လစဥ္ထုတ္ မဂၢဇင္းေတြကိုယ္တိုင္ ဝယ္ဖတ္တာဆရာ။ ဝတၴဳတိုေပါင္း ခ်ဳပ္ေတြလဲ စုေဆာင္းထားတယ္။ သူ႕အိမ္ ကြၽန္ေတာ္ေရာက္ဖူးတယ္။ စာၾကည့္တိုက္ အေသးစားကေလး က်ေနတာပဲ၊ ရတဲ့လခလဲ စာအုပ္ဖိုးနဲ႕ ကုန္တာပဲ၊ စာေပဝါသနာ သိပ္ႀကီးတယ္။ စာေရးဆရာ၊ ကဗ်ာဆရာေတြကုိလဲ သိပ္ခင္တယ္''
           ''ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီး အုပ္စုက တကူးတက သတင္းသြားေမး တာကိုး''
         ''ဟုတ္ပါတယ္ ဆရာ။ တေလာက စာေရးဆရာ ေမာင္ညိဳျပာရဲ႕ ဟာသမ်ားႏွင့္ေနထိုင္ျခင္း ေဆာင္းပါး ေပါင္းခ်ဳပ္ထြက္ေတာ့ လွမ္းမွာလို႕ ဝယ္ၿပီးသြားပို႕ရတယ္၊ သူကေတာ့ အိပ္ယာထဲ လဲေနတာေပါ့။ တူမဝမ္း ကြဲေလးက ေဘးမွာထိုင္ၿပီးဖတ္ျပရ တယ္''
           ''ေၾသာ္- တယ္လဲ စာေပဝါ သနာႀကီးရွာတာကိုး''
          ''ဟုတ္ပါတယ္ဆရာ၊ သူေနေကာင္းစဥ္က အမ်ဳိးသမီးအုပ္စု နယ္ကို စာေပေဟာေျပာပြဲသြားရင္ လိုက္သြားတာဆရာ။ ရင္သားမွာ အက်ိတ္ျဖစ္ေတာ့ ရွက္လို႕ ဆရာဝန္ မျပျဖစ္ဘူး။ ေဆးၿမီးတိုေတြနဲ႕ ေတာင္လုပ္ေျမာက္လုပ္ လုပ္ေနတယ္။ အက်ိတ္က ႀကီးလာေတာ့မွ မ႐ႈႏိုင္ မကယ္ႏိုင္ျဖစ္တာ။ အမ်ဳိးသမီး အုပ္စုကလဲ အဲဒီက်မွသိရတာ၊ အစက မေျပာဘူး၊ ဖံုးဖိထားတယ္''
          ''အင္း- အရွက္အေၾကာက္ ႀကီးရွာေပသကိုး''
         ''ဒါနဲ႕ ေဒါက္တာပြင့္သက္တင္ရယ္၊ ေဒါက္တာေအးစႏၵာဝင္းရယ္က ဝိုင္းစမ္းသပ္ၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသမီး ခြဲစိတ္ကုဆရာဝန္ႀကီးဆီ ပို႕တယ္။ ဆရာဝန္မႀကီးက စုတ္တသပ္သပ္နဲ႕ ေျပာရွာတယ္။ ႏုတုန္းသာ လာျပရင္ ခြဲလို႕ရတယ္တဲ့၊ ကင္ဆာအလံုးကို ထုတ္ပစ္လို႕ ရတယ္တဲ့။ ခုေတာ့ ခ်ဳိင္းၾကားမွာလဲ ျပန္ရည္က်ိတ္ေတြ ႀကီးေနၿပီတဲ့။ အသည္းကိုေရာ အဆုတ္ကိုေရာ ကင္ဆာပ်ံ႕ႏွံ႕ေနၿပီတဲ့။ ဓာတ္ကင္တာနဲ႕ ကင္ဆာကုေဆးေတြ ေပးတာနဲ႕ပဲ လုပ္လို႕ရေတာ့တယ္ တဲ့။ အဲဒါ အရွက္အေၾကာက္ႀကီးၿပီး ေစာေစာ မျပမိလို႕ ျဖစ္ရတာတဲ့။ က်န္းမာေရး ဗဟုသုတနည္းတာလဲ ပါတာေပါ့ဗ်ာ''
         ''အင္း- ဒီလိုျဖစ္လိမ့္မယ္ ဦးဥာဏ္အုန္းရဲ႕၊ သူ႕က စာဖတ္ဝါသနာပါေတာ့ ဗဟုသုတေတာ့ နည္းမယ္ မထင္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သိတာကုိ လက္ေတြ႕က်င့္သံုးဖို႕လဲ လိုေသးတယ္။ ဥပမာ- ေသြးတုိးရင္ အငန္ေရွာင္ရမယ္ဆုိတာ သိၾကတယ္။ လက္ေတြ႕မွာ မေရွာင္ႏိုင္ဘူး။ ဒီလူနာလဲ အရွက္အေၾကာက္ ႀကီးတာကပိုၿပီး အားေကာင္းေနပံုရတယ္။ ဆင္ျခင္တံု တရားကို အရွက္အေၾကာက္က ဖံုးလႊမ္းသြားပံုရတယ္''
            'ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ဆရာ၊ ရင္သား ကင္ဆာနဲ႕ပတ္သက္လို႕ အထူးအဆန္း သတင္း ဘာမ်ားၾကားရေသးလဲ ဆရာ''
           ''တေလာက မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္ ႏိုင္ငံျခားက ျပန္လာတယ္။ သူ႕မွာ Cell ဆိုတဲ့ ေဆးပညာဂ်ာနယ္ တစ္ေစာင္ပါလာတယ္။ ဂ်ာနယ္ထဲမွာ ရင္သားကင္ဆာနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ အထူးအဆန္းသတင္း ပါလာတယ္ သုေတသန တစ္ခုအေၾကာင္း ေပါ့ဗ်ာ။ သုေတသီေတြက အင္ဇိုင္းတစ္မ်ဳိးရွာ ေဖြေတြ႕ရွိထားတယ္။ အဲဒီအင္ဇိုင္းက ထူးျခားတယ္။ ရင္သားက တစ္႐ွဴးေတြ ကင္ဆာဘဝ ေျပာင္းတဲ့ေနရာမွာ အေရးပါတယ္။ ဒါက ၾကြက္မွာေတြ႕တာ၊ ဒီအေပၚမွာ အေျခခံၿပီး ဆက္ၿပီး ရွာေဖြရင္ ကုထံုးသစ္ ေတြ႕လာႏိုင္တယ္ဗ်''
           ''စိတ္ဝင္စားစရာပဲ ဆရာ။ ရွင္းျပပါဦး''
          ''ဒီသုေတသနကို The Institute of Cancer Research မွာ လုပ္တာဗ်။ အင္ဇိုင္းနာမည္က Lysyl Oxipase တဲ႕၊ အတိုေကာက္ LOX လို႕ ေခၚတယ္။ ၾကြက္ေတြမွာ ေတြ႕တာက LOX ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားလိုက္ရင္ ကင္ဆာက်ိတ္ရဲ႕ အရြယ္အစားဟာ ေသးသြားတာ ေတြ႕ရတယ္''
           ''LOX က ဘာေတြလုပ္လို႕လဲ ဆရာ''
          ''LOX ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္က Collagen ေတြကို တင္းမာလာေစတယ္။ ဒီ Collagen ဆုိတဲ့ ျဒပ္ေပါင္းကလဲ အေရးပါတယ္။ ရင္သားတစ္႐ွဴးထဲမွာ ဂလင္းေတြကို ေထာက္ကန္ပင့္မ ေပးထားတဲ့ အရာေတြထဲ မွာပါတယ္။ Supportive Tissue ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းေပါ့ဗ်ာ။ သဘာဝအတိုင္း ရင္သားတိုင္းမွာ ရွိေနတယ္။ သာမန္တစ္႐ွဴးေကာင္းမွာလဲ Collage ရွိတယ္။ ကင္ဆာတစ္႐ွဴးမွာလဲ Collage ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ႏွစ္ခုက မတူဘူး၊ ကြာျခားေနတယ္''
           ''ဘယ္လိုကြာလဲ ဆရာ''
        ''ပံုသဏၭာန္ျခင္း ကြာတယ္။ အေပ်ာ့အမာ ကြာတယ္။ အမွ်င္ပါဝင္မႈမွာ ကြာတယ္။ ကင္ဆာတစ္သွ်ဴးေတြက ပိုၿပီးတင္းမာတယ္။ ပိုၿပီး အမွ်င္ပါဝင္တာ မ်ားတယ္။ ဒီလိုကြာ ျခားခ်က္ကုိ အသံုးခ်ၿပီး ကင္ဆာရွိ၊ မရွိ ေရာဂါရွာေဖြေရးမွာ အသံုးခ်ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာျဖစ္လို႕ Collage ဟာ ေျပာင္းလဲသြားရသလဲ ဆိုတာကုိေတာ့ ပညာရွင္ေတြ အေျဖရွာ မေတြ႕ေသးဘူး''
          ''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''
         ''Cancer Charity ဆိုတဲ့ အသင္းႀကီးကေတာ့ ခ်ီးက်ဴးတယ္။ ခု သုေတသနဟာ ကင္ဆာဘယ္လို ဘယ္ပံု ျဖစ္လာသလဲဆိုတာကို ပိုမို သိလာရေစပါတယ္တဲ့၊ ခုသုေတသန မွာေတြ႕တာက LOX က Cross-Linking ဆိုတဲ့ျဖစ္စဥ္ကို အားေပးတာ ေတြ႕တယ္။ လြယ္လြယ္ေျပာရရင္ အမွ်င္ေတြတစ္ခုနဲ႕တစ္ခု ခ်ိတ္ကုန္ တာဗ်၊ ခ်ိတ္ေလေလ မာလာေလ ေလပဲ၊ LOX ကိုထိန္းခ်ဳပ္လိုက္ေတာ့ မခ်ိတ္ေတာ့ဘူး၊ မာလဲမမာေတာ့ဘူး''
           ''သုေတသီေတြက ဘာနဲ႕ထိန္း ခ်ဳပ္လဲဆရာ''
          ''သုေတသီေတြက ဓာတုျဒပ္ ေပါင္းေတြလဲသံုးတယ္။ ပဋိပစၥည္း ေတြလဲသံုးတယ္။ LOX ကိုထိန္းခ်ဳပ္ လိုက္တဲ့အခါ ရင္သားထဲက Collagen ေတြမွာ Cross-Link နည္း သြားတာေတြ႕တယ္။ အမွ်င္ပါဝင္မႈလဲ နည္းသြားတယ္တဲ့''
          ''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''
           ''LOX ကိုထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့အခါ ကင္ဆာျဖစ္ေစဦးေတာ့၊ အဲဒီ ကင္ဆာက အရြယ္အစားေသးတယ္။ သိပ္မျပင္းထန္ဘူး၊ အဲသလိုေတြ႕တယ္''
           ''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''
           ''သုေတသီ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ DR. Janine Erler ကေျပာဖူးတယ္၊ သူက The Institute of Cancer Research က ပါရဂူတစ္ဦးပဲ။ LOX ဟာ Key Factor ပါပဲတဲ့။ ကင္ဆာ က်ိတ္ႀကီးထြားလာတဲ့ ေနရာမွာ LOX က ေသာ့ခ်က္လိုဘဲ အေရးပါ ပါတယ္တဲ့။ ေနာင္ အနာဂတ္က်ရင္ LOX ဟာ ေဆးဝါးသစ္ေဖၚစပ္ဖို႕ အေျခခံျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္တဲ့''
          ''ဒါေပါ့ဆရာ၊ LOX ကို ထိန္း ခ်ဳပ္မယ့္ေဆာင္းပါးသစ္ေတြ တီထြင္ မွာေပါ့''
          ''ဟုတ္တယ္ဗ်၊ ကင္ဆာျဖစ္ ေစဦးေတာ့ LOX ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထား ရင္ႀကီးထြားတာ ေႏွးေကြးသြားမယ္၊ ဖယ္ရွားပစ္ရတာ လြယ္သြားမယ္''
          ''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''
         ''သုေတသီအဖြဲ႕ထဲမွာ ေနာက္ပါရဂူတစ္ေယာက္ ပါေသးတယ္။ San Fransisco မွာရွိတဲ့ University of California က Professor Valerie Weaver တဲ့၊ သူကေျပာတယ္။ ခု သုေတသနက အသက္ႀကီးလာေလေလ၊ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္တာ မ်ားေလေလဆိုတဲ့ ျဖစ္စဥ္ကို ရွင္းျပေနပါတယ္တဲ့၊ အသက္ႀကီး လာေလေလ Collagen ေတြမွာ Abnormal Cross-Link ေတြ မ်ားလာ ေလေလပါပဲတဲ့''
           ''ေၾသာ္-ဒါေၾကာင့္ အသက္ႀကီးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြမွာ ရင္သားကင္ဆာ ပိုၿပီးျဖစ္တာကိုး''
         ''ဟုတ္တယ္၊ သူကဆက္ေျပာတယ္။ ခုသုေတသနဟာ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းပါတယ္တဲ့။ ေနာက္ထပ္ သုေတသနေတြလဲ အမ်ားႀကီး ထပ္လုပ္ရပါဦးမယ္တ့ဲ''
          ''ဒါေပါ့ဆရာရယ္၊ ျပည့္စံုေအာင္ ထပ္လုပ္ရဦးမွာေပါ့''
          ''ယူေကမွာ Break Through Breast Cancer ဆိုတဲ့အသင္းႀကီး ရွိတယ္။ ဒီအသင္းႀကီးက Head of Policy ျဖစ္တဲ့ Dr.Alexls Willet ကေျပာတယ္။ ခုသုေတသနက ၾကြက္ရဲ႕ဆဲလ္ေတြထဲမွ လုပ္တာပါတဲ့။ ခုသုေတသနေၾကာင့္ ကင္ဆာႀကီးထြားပံုအေၾကာင္း ပိုသိလာပါတယ္တဲ့၊ အနာဂတ္ကာလက်ရင္ ရင္သားကင္ ဆာကုသေရးမွာ LOX ဟာ အလား အလာေကာင္းတဲ့ ပစ္မွတ္ျဖစ္လာမွာပါတဲ့။ သေဘာက ကုထံုးသစ္ေပၚ လာႏိုင္တယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ေနာက္တစ္ဆင့္က လူမွာစမ္းဖို႕ ရွိတယ္ဗ်။ ၾကြက္မွာလိုပဲ အာနိသင္ရွိ မရွိေပါ့ဗ်ာ၊ ကုထံုးသစ္ေပၚဖို႕ အခ်ိန္ကေတာ့ ေစာင့္ရဦးမယ္တဲ့''
         ''ဒါေပါ့ဆရာ ခုေရတြင္းတူး၊ ခု ေရၾကည္ေသာက္ခ်င္လို႕ ဘယ္ရမလဲ။ အခ်ိန္ေပးရမွာေပါ့၊ သုေတသန တစ္ခုေအာင္ျမင္ဖို႕က လြယ္မွမလြယ္ဘဲ ဆရာရယ္''
          ထိုစဥ္ ေလညိဳကုန္း လက္ဖက္ရည္ ဆိုင္ကေလးသို႕ ဂမၻီရစာေရးဆရာ ရာဟုေမာင္ေမာင္ႏွင့္ သ႐ုပ္မွန္ဝတၴဳ တိုဆရာေမာင္ညိဳျပာတို႕ ေရာက္ရွိလာ၏။ မိုးကလည္း စဲသြားၿပီျဖစ္၏။
          ''ဟာ- ဆရာေမာင္ညိဳျပာတို႕၊ ဆရာရာဟု ေမာင္ေမာင္တို႕ပါလား။ ၾကြပါ၊ ဘာသံုးေဆာင္မလဲ၊ ဒီေန႕ လူရွင္းတယ္ဗ်''
          ''ကယားႀကီးတို႕အုပ္စုက စာၾကည့္တိုက္ဖြင့္ပြဲ သြားေနၾကတယ္။ မေကြးတိုင္းထဲက ရြာတစ္ရြာမွာဗ်၊ ေက်းလက္စာၾကည့္တိုက္ေပါ့ဗ်ာ''
         ''ေကာင္းတယ္ဗ်ာ၊ ေက်းလက္စာၾကည့္တိုက္ေတြ က်န္းမာေရး ဗဟုသုတရေစမယ့္ မဂၢဇင္းေတြ ဂ်ာနယ္ေတြ မ်ားမ်ားထားေပးရမယ္။ ဒါမွ ျပည္သူေတြ က်န္းမာေရးဗဟု သုတျပည့္စံုလာမွာ''
          ''ကြၽန္ေတာ္လဲ ေထာက္ခံပါတယ္ဗ်ာ''
ရည္ၫႊန္းခ်က္။ ။ BBC News မွ Enzyme Clue to Breast Tumours ေဆး ပညာေဆာင္းပါးကုိ မွီျငမ္းကိုးကားပါသည္။