အိပ္ေရး၀၀ အိပ္ႏိုင္မွ.....
ေႏြေန႔လယ္ခင္းျဖစ္၍ ရာသီဥတု က ပူျပင္းလွ၏။
ညက အိပ္ေရးမဝသျဖင့္ ေဒါက္တာ ဇင္မင္းေမာင္သည္ မရႊင္မလန္း ျဖစ္ေန၏။
ထုိစဥ္ လက္ကုိင္ဖုန္း ျမည္လာသျဖင့္ ေကာက္ကုိင္လုိက္၏။
''ဟဲလုိ ဆရာလား။ ဦးဥာဏ္အုန္းပါ။ ဆရာညက အိပ္ေရးပ်က္တယ္ဆုိ၊ လန္းဆန္းသြားေအာင္ Ken Ko Food Centre ကုိ လာခဲ့ပါလား''
''ေကာင္းၿပီေလ။ လိပ္စာ ေျပာျပပါဦး''
''၃၈ လမ္းေအာက္ဘေလာက္ မွာဆရာ။ ကားမွတ္တုိင္နဲ႔ သိပ္မေဝးဘူး''
''ေၾသာ္ သိၿပီ။ ဟုိတစ္ခါသြား တဲ့ဆုိင္ပဲ။ လာခဲ့မယ္''
မၾကာမီ ေဒါက္တာ ဇင္မင္းေမာင္သည္ Ken Ko Food Centre သုိ႔ ေရာက္ရွိသြား၏။ Ken Ko ဆုိသည္မွာ ဂ်ပန္စကားျဖစ္ၿပီး က်န္းမာျခင္းဟု အဓိပၸာယ္ရ၏။ ဂ်ပန္႐ုိးရာ အစားအစာမ်ား ရႏုိင္၏။ ဝမည္ကုိ စုိးရိမ္သူမ်ားအတြက္ ကယ္လုိရီ နည္းပါးေသာ ဂ်ပန္ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ရည္ ရႏုိင္၏။ ႐ုိးရာ အစားအစာမ်ားကုိ ဆီ၊ အခ်ဳိမႈန္႔ႏွင့္ ငံျပာရည္ လုံးဝမသုံးဘဲ စီမံျပဳလုပ္ထား၏။
အစားအေသာက္ ျပဳလုပ္ရန္ ကုန္ၾကမ္းမ်ားကို ဂ်ပန္မွ တုိက္႐ုိက္မွာ ယူထားၿပီး ျမန္မာ့လွ်ာႏွင့္ သင့္ေတာ္ ေစမည့္အရသာကို စီမံေပးထား၍ စားသုံးသူမ်ားအတြက္ အဆင္ေျပေစ၏။
ေဒါက္တာဇင္မင္းေမာင္ ဆုိင္အတြင္း ဝင္သြားေသာအခါ မ်က္စိေအးစရာ အစိမ္းႏုေရာင္ နံရံမ်ားေပၚတြင္ ခ်ိ္တ္ဆြဲထားေသာ ဂ်ပန္႐ႈခင္း ပန္းခ်ီကားကေလးမ်ားကို ေတြ႕လုိက္ရ၏။ Ken Ko Food Centre ၏ထူးျခားခ်က္မွာ ဂ်ပန္စကားေျပာေလ့ က်င့္ရန္ အခက္အခဲရွိေနသူမ်ား အတြက္ လက္ခံစကားေျပာေပးသည့္ အစီအစဥ္ ျပဳလုပ္ေပးထားျခင္း ျဖစ္၏။
ေထာင့္တစ္ေနရာတြင္ ထုိင္ေနေသာ ဓာတ္ခြဲခန္းမႉး ဦးဥာဏ္အုန္း က ခရီးဦးႀကဳိျပဳလုိက္၏။
''မဂၤလာပါဆရာ။ ၾကြပါဆရာ။ ကြၽန္ေတာ္ ဂ်ပန္ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ရယ္၊ ဂ်ပန္ ထမင္းလိပ္ရယ္၊ အသားညႇပ္ ေပါင္မုန္႔ရယ္၊ ေကာ္ဖီရယ္မွာထား တယ္ဆရာ။ Ken Ko ဆုိတာ ဂ်ပန္ စကားပါဆရာ။ က်န္းမာျခင္းလုိ႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ဒီေရာက္ရင္ ဆရာလန္းဆန္းသြားမယ္ဆရာ''
''ဒါေပါ့ ဦးဥာဏ္အုန္းရယ္ လန္းဆန္းသြားေတာ့လဲ က်န္းမာျခင္းနဲ႔ ညီၫြတ္သြားတာေပါ့။ ဂ်ပန္ ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ရည္က ကယ္လုိရီ နည္းတယ္။ ကုိယ္အေလးခ်ိန္တက္ မွာမစုိးရိမ္ရဘူး။ ဒါလဲ က်န္းမာျခင္းနဲ႔ ညီၫြတ္တာပဲ''
''ဟုတ္ပါတယ္ ဆရာ။ ဆရာ ညက အေတာ္အလုပ္ မ်ားသြားတယ္ ထင္တယ္။ ဟုတ္တယ္ဗ်ာ၊ ေဆး႐ုံမွာ ညဂ်ဴတီက်တယ္။ တစ္ညလုံး အေရးေပၚ လူနာေတြ လာေနတယ္။ အစာအိမ္ေပါက္တာ၊ မီးေလာင္တာ၊ အ႐ုိးက်ဳိးတာ၊ ေခါင္းကြဲတာ စုံေနတာပဲ။ ခြဲခန္းထဲ ဝင္လုိက္၊ ထြက္ လုိက္နဲ႔ပဲ မုိးစင္စင္လင္းတာပါပဲဗ်ာ''
''မုိးလင္းေတာ့ အိမ္ျပန္ရ ေရာလား''
''ဟာ- ဘယ္ျပန္ရဦးမလဲ။ ပါရဂူႀကီး Round တာ ေနာက္က လုိက္ရေသးတယ္။ ဦးဥာဏ္အုန္း ဖုန္းဆက္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ ေဆး႐ုံမွာပဲ ရွိေသးတယ္။ ေဆးမွတ္တမ္းေတြ တစ္ထပ္ႀကီးနဲ႔ ခ်ာလပတ္လည္ေန တုန္းရွိေသးတယ္''
''အိပ္ေရးမဝတဲ့ ညေတြ အေတာ္မ်ားမွာပဲေနာ္''
''မ်ားတာေပါ့ဗ်ာ။ ဂ်ဴတီက်ေတာ့လဲ တာဝန္ေက်ပြန္ေအာင္ ထမ္းေဆာင္ရတာပဲ။ လူနာေတြေနေကာင္း သြားတာေတြ႕ရေတာ့လဲ အိပ္ေရး ပ်က္ရက်ဳိးနပ္ပါတယ္ဗ်ာ''
''အိပ္ေရးပ်က္ပါမ်ားရင္ ဘာျဖစ္တတ္လဲဆရာ''
''အဲဒါသိခ်င္လုိ႔ ကြၽန္ေတာ္ ဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္မွာ ဖတ္ၾကည့္လုိက္တယ္။ ဂ်ာနယ္က ေဆးပညာ ဂ်ာနယ္ပါ။ နာမည္က Sleep တဲ့။ ပါလာတဲ့ ေဆာင္းပါးက အိပ္စက္ျခင္း ဆုိင္ရာ သုေတသန အေၾကာင္းပါပဲ။ သုေတသနက တျခား သုေတသနေတြကို ျပန္ၿပီး ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာတဲ့ သုေတသနပါ။ စုစုေပါင္း သုေတသန ၁၆ ခုကုိ ျပန္ေလ့လာခဲ့တယ္။ သု ေတသန ၁၆ ခုမွာ အစမ္းသပ္ခံ လူနာေပါင္းက တစ္သန္းခြဲ ပါဝင္ခဲ့ တယ္''
''လူဦးေရ တစ္သန္းခြဲဆုိေတာ့ အမ်ားႀကီးပါလားဆရာ''
''ဟုတ္တယ္၊ လူမ်ားမ်ားပါမွ ရလဒ္ကလဲ ပုိၿပီးခုိင္မာတာဗ်။ မ်ားမ်ားလုပ္ေလ ေကာင္းေလပဲ။ အရင္ သုေတသနေတြက ႏုိင္ငံစုံမွာ လုပ္ ခဲ့တယ္။ ယူေကပါတယ္။ ယူအက္စ္ ပါတယ္။ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြပါတယ္။ အေရွ႕အာရွႏုိင္ငံေတြပါတယ္။ ခု သုေတသနက အိပ္ခ်ိန္ပမာဏနဲ႔ ေသ ဆုံးႏႈန္းဆက္စပ္ပုံကုိ ေလ့လာခဲ့တာဗ်''
''ဘာေတြ႕လဲဆရာ''
''ယူေက သုေတသီေတြနဲ႔ အီတာလ်ံ သုေတသီေတြ ေတြ႕တာက တစ္ညကုိ ေျခာက္နာရီထက္နည္းၿပီး အိပ္ရင္ ၾကာလာတဲ့အခါ ေနရတဲ့ သက္တမ္း တုိသြားတယ္လုိ႔ ဆုိတယ္''
''ပုံမွန္အိပ္ခ်ိန္က ဘယ္ေလာက္လဲ ဆရာ''
''က်န္းမာေရးနဲ႔ ျပည့္စုံဖုိ႔ စံသတ္မွတ္ထားတာက ေျခာက္နာရီကေန ရွစ္နာရီသတ္မွတ္ထားတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅ ႏွစ္ၾကာေအာင္ တစ္ည တစ္ညကုိ ေျခာက္နာရီထက္ နည္းၿပီး အိပ္အိပ္ေနရရင္ ျပည့္ျပည့္ဝဝ အိပ္ရတဲ့လူေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္လုိက္တဲ့အခါ အိပ္ေရးမဝတဲ့ လူေတြက ၁၂ ရာခုိင္ ႏႈန္း ပုိၿပီးသက္တမ္းတုိတာ ေတြ႕ရ တယ္တဲ့''
''သက္တမ္းတုိတယ္ဆုိေတာ့ Premature Death ေပါ့ဆရာ''
''ဟုတ္တယ္ ဦးဥာဏ္အုန္း။ ေစာေစာစီးစီး ကိစၥျပတ္ကုန္တာေပါ့ဗ်ာ။ သုေတသီေတြက အိပ္ေရးမဝ ျခင္းဟာ က်န္းမာေရး ထိခုိက္ေစတဲ့ တုိက္႐ုိက္အေၾကာင္းတရားတဲ့ဗ်။ ဒါက ယူေက သုေတသီေတြနဲ႔ အီ တာလ်ံ သုေတသီေတြ ေျပာတာေနာ္''
''ပါရဂူေတြကေျပာမွေတာ့ နား ေထာင္ရမွာေပါ့ဆရာရယ္''
''University of Warwick မွာ University of Warwick rSm Professor Francesco Cappuccio ဆုိတဲ့ ပါရဂူႀကီးတစ္ဦးရွိတယ္။ ယူေကမွာ Sleep, Health and Society Programme ဆုိတဲ့ သုေတသန တစ္ခုရွိတယ္။ ဒီပါေမာကၡႀကီးက သုေတသီ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ေပါ့ဗ်ာ။ သူက ေျပာတယ္။ ေခတ္ေပၚလူေနမႈ အဖြဲ႕အစည္းမွာ အိပ္ခ်ိန္ေတြ ေလ်ာ့ေလ်ာ့လာတာ ေတြ႕ရပါတယ္တဲ့။ စံခ်ိန္စံၫြႊန္းနဲ႔ မညီေတာ့ပါဘူးတဲ့။ ဒါကလဲ အခ်ိန္ျပည့္ အလုပ္လုပ္ေန ၾကရတဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။
ဒါကလဲ ေခတ္ေျပာင္းလာလုိ႔ လူေတြ ဟာ ေခတ္နဲ႔အညီ လုိက္ေျပာင္းေန ၾကရလုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ လူတစ္ဦး တည္းက ႏွစ္လုပ္၊ သုံးလုပ္ လုပ္ေန ရပါတယ္တဲ့။ ေန႔ဆုိင္း၊ ညဆုိင္း နဲ႔ လုပ္ေနၾကရ ပါတယ္တဲ့။ အဲသလုိ ေျပာသြားတယ္ဗ်''
''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''
''တျခားပါရဂူေတြကလဲ ေျပာတယ္ဗ်။ ခု သုေတသနအရဆုိရင္ အိပ္ေရးမဝတာနဲ႔ သက္တမ္းတုိတာ ဆက္စပ္ေနေၾကာင္း ယူေကမွာ ၁၆ ႏွစ္အထက္ ေသဆုံးမႈေပါင္း ၆.၃ သန္းေက်ာ္ဟာ အိပ္ေရးမဝတာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနေၾကာင္း ေျပာသြားၾကတယ္ဗ်''
''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''
''Porofessor Cappuccio က ဆက္ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ထပ္သု ေတသနေတြလုပ္ဖုိ႔ လုိပါေသးတယ္ တဲ့။ အိပ္ေရးဝျခင္းဟာ က်န္းမာေရး အတြက္ ဘယ္လုိ အေထာက္အကူ ျပဳတယ္ဆုိတာ အေသးစိတ္သိဖုိ႔ လုိ ပါေသးတယ္တဲ့။ ဆက္စပ္မႈက ဘယ္လုိေနရာမွာ ဘယ္လုိပုံစံနဲ႔ ၾသဇာ သက္ေရာက္တယ္ဆုိတာ ဆက္ၿပီး ရွာေဖြရဦးမွာပါတဲ့''
''ပါရဂူေတြက နည္းနည္းပါး ပါးသိ႐ုံနဲ႔ မေက်နပ္ဘူးေနာ္''
''ဟုတ္တယ္ ဦးဥာဏ္အုန္း။ ေရဆုံးေရဖ်ားစူးစမ္းေလ့လာၾက တယ္။ နည္းနည္းပါးပါးသိ႐ုံနဲ႔ မေက်နပ္ၾကဘူး။ အဲဒီလုိ သိခ်င္ စိတ္ေၾကာင့္လဲ ပညာရပ္ေတြ တစ္ဆင့္ၿပီး တစ္ဆင့္ တုိးတက္လာတာပါဗ်။ နည္းနည္းသိ႐ုံနဲ႔ ေက်နပ္ရင္ ပညာ ရပ္ေတြ မတုိးတက္ေတာ့ဘူး''
''ဟုတ္ပါတယ္ဆရာ''
''Lough Borough Sleep Research Centre က ပါရဂူ Professor Jim Horne က တျခား အခ်က္ အလက္ေတြ ရွိႏုိင္ပါေသးတယ္တဲ့။ ဒါေတြကုိလဲ ထည့္စဥ္းစားပါတဲ့။ အိပ္ ေရးမဝတာ သက္သက္နဲ႔ေတာ့ မလုံ ေလာက္ေသးဘူးထင္ပါတယ္တဲ့။ အဲသလုိ ေဝဖန္တယ္ဗ်''
''ေထာင့္ေစ့ေအာင္ လုပ္ေစခ်င္ တဲ့သေဘာပဲဆရာ။ ေရပက္မဝင္ေအာင္ ခုိင္မာေစခ်င္တဲ့ ေစတနာျဖစ္မွာပါ။ ဘက္ေပါင္းစုံက စဥ္းစားမွလဲ ျပည့္စုံမွာကုိး''
''ဟုတ္တယ္ေလ။ Professor Cappuccio ကလဲ ဆက္လုပ္မယ္ ေျပာထားတာပဲဗ်ာ။ သူလဲ သေဘာ ေပါက္ပါတယ္''
''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''
''Professor Horne က ေျပာတယ္။ အိပ္စက္ျခင္းဟာလစ္တမတ္ စကၠဴလုိပဲတဲ့။ လစ္တမတ္စကၠဴ ဆုိတာက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ငယ္ငယ္ က သိပၸံမွာ သင္ရတယ္ဗ်ာ။ အက္စစ္ေတြ၊ အယ္ကာလီေတြ စမ္းတာေလ။ တုိင္းတာနည္းတစ္ခုေပါ့ဗ်ာ။ ခုလဲ အဲသလုိပဲ။ ႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ က်န္းမာေရးနဲ႔ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ က်န္း မာေရးကို အိပ္စက္ျခင္းနဲ႔ တုိင္းတာလုိ႔ရတယ္။ ဆိုလုိတာက ေရာဂါတစ္ ခုခုရွိေနရင္ အိပ္မေပ်ာ္ဘူး။ ဥပမာ စိတ္က်ေရာဂါရွိရင္ အိပ္မေပ်ာ္ဘူး။ ေရာဂါေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေၾကာင့္ အိပ္ မေပ်ာ္တာရွိတယ္''
''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''
''Professor Horne က ဆက္ေျပာတယ္။ တစ္ညကုိ အိပ္ခ်ိန္ငါးနာ ရီထက္ ေလ်ာ့ေနရင္ တစ္နည္းအား ျဖင့္ ႏွစ္ႏွစ္ၿခဳိက္ၿခဳိက္ အိပ္မေပ်ာ္ရင္ ဒါဟာ ေရာဂါခံတစ္ခုခုရွိေနၿပီတဲ့။ အိပ္ခ်ိန္ ငါးနာရီဟာ မလုံေလာက္ဘူးတဲ့။ အိပ္ေရးမဝရင္ ေန႔ခင္းဘက္ အိပ္ ငုိက္ေနေရာတဲ့။ ဥပမာ ယာဥ္ေမာင္း ဆုိရင္ အိပ္ေရးမဝတာ အႏၲရာယ္ မ်ားတယ္တဲ့''
''ဟုတ္တာေပါ့ဆရာရယ္။ မေတာ္တဆ ယာဥ္တုိက္မႈေတြ ျဖစ္ ကုန္မွာေပါ့''
''ဒါေၾကာင့္ အိပ္ေရးဝဝ အိပ္ဖုိ႔လုိအပ္တယ္ဗ်။ တျခားလုပ္ငန္းေတြမွာလဲ အိပ္ေရးမဝရင္ အမွားအယြင္းေတြ ျဖစ္ႏုိင္တယ္ဗ်''
''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''
ထုိစဥ္ မွာထားေသာ စား ေသာက္ဖြယ္ရာမ်ား ေရာက္ရွိလာ၏။
''သုံးေဆာင္ပါဆရာ။ ကယ္လုိ ရီနည္းတယ္။ အရသာလဲရွိတယ္''
''စားမယ္။ ဗုိက္ဆာၿပီ''
ထုိစဥ္ ဆုိင္အတြင္းသုိ႔ ေဒါက္တာ ပြင့္သက္တင္ႏွင့္ ေဒါက္တာ ယုစႏၵာတုိ႔ ဝင္လာၾက၏။ ေဒါက္တာ ဇင္မင္းေမာင္ကုိ ျမင္သြားေသာအခါ ဝမ္းသာအားရႏွင့္ ေရာက္လာၾက၏။
''ဟဲဟဲ ကုိဇင္ ဘယ္ေျပးမလဲ''
''မေျပးပါဘူးပြင့္ရယ္။ ဒီဝုိင္းက ဦးဥာဏ္အုန္း ဒကာခံတာပါ''
''ေဒါက္တာတုိ႔ ထုိင္ၾကပါ။ ဘာစားမလဲ။ မွာေပးပါ့မယ္''
ဦးဥာဏ္အုန္းက ေဒါက္တာ ဇင္မင္းေမာင္၏ မိတ္ေဆြမ်ားျဖစ္ ေၾကာင္း ရိပ္မိလုိက္၏၊ အလုိက္သိစြာ ထုိဆရာဝန္မ်ားအား ဖိတ္ေခၚလုိက္၏။
''ကြၽန္မတုိ႔က ဝုိင္ဂ်ီအိတ္ခ်္က ဆုိေတာ့ ဦးဥာဏ္အုန္းကုိလဲ ေတြ႕ဖူးေနပါတယ္။ ေလညဳိကုန္းမွာ ဦးဥာဏ္အုန္းက ဒကာတဲ့။ ခု Ken Ko မွာလဲ ဒကာလုပ္လုိက္ေပါ့ေနာ္။ ကုသုိလ္ရပါတယ္''
''ဟုတ္ကဲ့ လုပ္ပါ့မယ္။ ေဒါက္တာတုိ႔ စားခ်င္တာမွာပါ''
ဂ်ပန္ျပည္ေရာက္ဖူးေသာ ေဒါက္တာ ပြင့္သက္တင္က အစားအေသာက္ စာရင္းတြင္ မပါေသာ ဂ်ပန္႐ုိးရာ အစားအစာမ်ား မွာလုိက္၏။ စားပြဲထုိးေလးအား ဂ်ပန္လုိ သြက္လက္စြာ ေျပာ၍မွာေန၏။
''ခုလုိ ေျပာဆုိေနတာေတြ႕ေတာ့ ပြင့္က ဂ်ပန္မေလးအတုိင္းပါပဲလား''
''ေျမႇာက္မေနပါနဲ႔။ ေနာက္တစ္ခါ ကီမုိႏုိဝတ္လာခဲ့မယ္''
''ဝတ္လာပါကြာ။ ဗဟုသုတ ရတာေပါ့။ ကုိယ္လဲ ဂ်ပန္သြားလည္ ခ်င္တယ္''
''သြားလည္ခ်င္ရင္ ဂ်ပန္စကား အရင္သင္ဦး။ Ken Ko ကုိ ခဏခဏ လာေပါ့။ စကားေျပာ ေလ့က်င့္လုိ႔ ရတယ္''
''ကဲ- ဦးဥာဏ္အုန္းေရ ေနာက္ရက္ေတြလဲ ဒကာခံပါဦးဗ်ာ''
''ရပါတယ္ဆရာရယ္။ ကြၽန္ေတာ္က ပါရမီျဖည့္ခ်င္ေနတာ''
ရည္ၫႊန္းခ်က္။ ။ BBC News မွ Lack of Sleep Poses Death Risk ေဆးပညာ ေဆာင္းပါးကုိ မွီျငမ္း ကိုးကားပါသည္။
ေအာင္(ေဆး-၁)