၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္၊ မတ္လအတြင္း Pew Research Centre က ရံဖန္ရံခါ အတက္ၾကမ္း၊ အက်ၾကမ္းတတ္တဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး - Free Market Economy စနစ္ဟာ ခင္းဗ်ားတုိ႔ဘဝအတြက္ ေကာင္းရဲ႕လားလုိ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ သေဘာထားကုိ စစ္တမ္းေကာက္ယူ ေမးျမန္းတဲ့အခါ ၇ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းက ေကာင္းပါတယ္လုိ႔ အေျဖေပးခဲ့ၾကတယ္။
          ၂ဝ၁ဝ ျပည့္ႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ အတြင္း Gallup က ဆုိရွယ္လစ္ဝါဒ နဲ႔ အရင္းရွင္ဝါဒအၾကား ဘယ္ဟာကုိ ပုိႀကဳိက္သလဲလုိ႔ အေမရိကန္ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဆႏၵေမးျမန္းတဲ့အခါ ၆၁ ရာခုိင္ႏႈန္းက အရင္းရွင္ဝါဒ လုိလားေၾကာင္း ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီေတာ့ အေမရိကန္ အမ်ားစုဟာ စီးပြားေရးအရ ဆုံး႐ႈံးမႈေတြ အမ်ားႀကီး ရင္ဆုိင္ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ၾကရေပမယ့္ အရင္းရွင္စီးပြားေရးစနစ္ကုိျဖင့္ ဆက္လက္ေပြ႕ပုိက္ထားၾကဦးမယ္လုိ႔ ေဖာ္ၫႊန္းေနပါတယ္။
          တကယ္ေတာ့အရင္းရွင္ စီးပြား ေရးစနစ္ကုိ ဆက္လက္စြဲကုိင္ထားလုိ ၾကတာ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ သာမဟုတ္ပါဘူး။ ဥေရာပ ႏုိင္ငံမ်ား အပါအဝင္ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖဳိးၿပီးႏုိင္ငံမ်ား - Developed Countries အားလုံးက အရင္းရွင္ စီးပြားေရးစနစ္ကို ျပန္လည္ရွင္သန္လာေအာင္ အသက္သြင္းလုိၾကတာပါ။ ျပႆနာက ဒီလုိ ျဖစ္လာေအာင္ ဘာလုပ္ၾကမလဲ ဆုိတာပါပဲ။
           ဖြံ႕ၿဖဳိးၿပီးႏုိင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ၂ဝဝ၈ နဲ႔ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္မ်ား အတြင္းဂလုိဘယ္ ဘ႑ာေရး ျပႆနာကုိ အစုိးရမ်ားရဲ႕ စီးပြားေရး ျပန္လည္ႏုိးထ ရွင္သန္ေရး အစီအစဥ္ေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္လုပ္ကုိင္ ခဲ့ၾကတယ္။
          အစုိးရေတြ စီမံကြပ္ကဲၿပီး အသုံး စရိတ္ေတြကုိ ေခါင္ခုိက္ေအာင္ ျမႇင့္တင္ခဲ့ၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ အခြန္ စည္းၾကပ္မႈေတြကုိ ေလွ်ာ့ခ်ျဖတ္ ေတာက္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီစီမံခ်က္ေတြကုိ ၿဗိတိသွ် ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ႀကီး ဂြၽန္ေမနတ္ကိန္းစ္ - John Maynard Keynes (၁၈၈၃-၁၉၄၆) ရဲ႕ က်မ္းႀကီးက်မ္းခုိင္မ်ားကို ကုိးကားၿပီး စီမံေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကတာပါ။ တုိင္းျပည္ စီးပြားေရး ျပန္လည္ဦးေမာ့လာဖုိ႔အတြက္ ပုဂၢလိက ဝယ္လုိအား က်ဆင္းေနခ်ိန္မွာ အစုိးရက ေငြေၾကး စုိက္ထုတ္ပုိမုိသုံးစြဲရမယ္လုိ႔ ကိန္းစ္ ရဲ႕ ဥပေဒသတစ္ခုက ေဖာ္ၫႊန္း တယ္။
         ဒီေဖာ္နည္းကားကို လက္သုံးျပဳၿပီး ဖြံ႕ၿဖဳိးၿပီး ႏုိင္ငံအမ်ားအျပားဟာ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ နက္႐ႈိင္းမလာ ရေအာင္ ႏုိးထရွင္သန္ေရး အစီအမံ ေတြနဲ႔ ေငြေၾကး အေျမာက္အျမား အသုံးျပဳခဲ့ၾကတယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံဆုိရင္ ဒီကိစၥအတြက္ အေမရိ ကန္ေဒၚလာ တစ္ထရီလီယံေက်ာ္ အသုံးျပဳခဲ့တယ္။ က်န္ဖြံ႕ၿဖဳိးၿပီး ႏုိင္ငံေတြကလဲ သူ႔အတုိင္းအတာနဲ႔သူ ေငြအမ်ားအျပား စုိက္ထုတ္အသုံးျပဳခဲ့ ၾကတယ္။
        ဒါေပမယ့္ ေမွ်ာ္မွန္းထားသလုိ ရလဒ္ေကာင္းေတြ ရမလာၾကဘူး။ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ ရပ္တန္႔သြား ေအာင္ပဲလုပ္ႏုိင္ခဲ့ၾကၿပီး စီးပြားေရး ေထာင္ထလာေအာင္ မလုပ္ႏုိင္ခဲ့ၾကဘူး။ ဒီေတာ့ ေရွ႕ဆက္ဘာလုပ္ၾကမလဲ။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အပါအဝင္ ဖြံၿဖဳိးၿပီးႏုိင္ငံမ်ားအားလုံးမွာ ဒီကေန႔ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း ရင္ဆုိင္ေနၾကရတဲ့ ျပႆနာဟာ ဒါပါပဲ။ အစုိးရမ်ား အေနနဲ႔ ေနာက္ထပ္ ေငြေၾကးစုိက္ ထုတ္သုံးစြဲလုိ႔လဲ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ အခု ေတာင္ အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံေတြမွာ အေၾကြး လည္ပင္းခုိက္ေနၾကၿပီ။
           ဒီလုိအခ်ိန္အခါမွာ ထူးထူး ျခား ျခား လုပ္ေဆာင္မႈတစ္ရပ္ ဥေရာပ တစ္နံတစ္လ်ားမွာ ေပၚထြက္လာတယ္။ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပမႈ - Budget Deficits ေလွ်ာ့ခ်ေရး စီမံခ်က္ ျဖစ္တယ္။ ဒီစီမံခ်က္ေၾကာင့္ ဥေရာပ စီးပြားေရး တုိးတက္လာမလား။ အေသအခ်ာ မေျပာႏုိင္ၾကေသးေပမယ့္ ဥေရာပတစ္လႊား ျပႆနာေတြ တုိးတက္လာမွာကေတာ့ ေသခ်ာသေလာက္ပါပဲ။ ေၾကြးထူမပူ သန္းထူမယား ျဖစ္ေနၾကတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာ အစုိးရေတြက ေၾကြးေလွ်ာ့ခ်ေရး စီမံခ်က္ေတြ လုပ္ ၾကမယ္ဆုိေတာ့ တကယ္ပဲ ထူးျခားတယ္။
           မၾကာေသးမီက ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေလဘာပါတီက အစုိးရ ဖြဲ႕ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ အျပတ္အသတ္ အႏုိင္မရရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ပါလီမန္မွာ သူမႏုိင္ ကုိယ္မႏုိင္ အေျခအေန - Hung Parliament တစ္ရပ္ေပၚေပါက္ လာခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုးက်ေတာ့ ကြန္ဆာေဗးတစ္ပါတီနဲ႕ လစ္ဘရယ္ ပါတီတို႕ပူးေပါင္းၿပီး အစိုးရသစ္ဖြဲ႕ စည္းခဲ့ၾကတယ္။ ဇြန္လ ၇ ရက္ေန႕မွာ ၿဗိတိသွ်ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္သစ္ - David Cameron က ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံအတြက္ အေရးႀကီးဆုံးနဲ႔ အလ်င္အျမန္ေျဖရွင္း ရမယ့္ကိစၥဟာ လုိေငြျပမႈနဲ႔ ေၾကြးၿမီ ျပႆနာပဲလုိ႔ ျပည္သူေတြကုိ ထုတ္ ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့တယ္။
           ဒီျပႆနာ ႏွစ္ရပ္ကုိ ဘယ္လုိကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းသလဲဆုိတဲ့ အခ်က္အေပၚမွာ ၿဗိတိန္စီးပြားေရးနဲ႔ ၿဗိတိသွ် လူ႔ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ကံၾကမၼာ မွီတည္ေနတယ္လုိ႔ ကင္မရြန္းက ဘြင္းဘြင္းရွင္းရွင္းပဲ ေျပာၾကားခဲ့တယ္။ ၿဗိတိန္ရဲ႕ လုိေငြျပမႈဟာ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ - Gross Domestic Product - GDP ရဲ႕ ၁၁ ရာခုိင္ ႏႈန္းရွိၿပီး ေၾကြးၿမီ ဝန္ထုပ္ဝန္ပုိးက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁.၁၂ ထရီလီ ယံေလာက္ႀကီးမားတယ္။ ကင္မရြန္းက အစုိးရ အသုံးစရိတ္ေတြကုိ ျဖတ္ေတာက္ေလွ်ာ့ခ်သြားမယ္။ လုိအပ္ရင္ အခြန္အတုပ္ေတြတုိးေကာက္ မယ္လုိ႔ ဆုိခဲ့တယ္။
            မၾကာေသးမီက ဂရိႏုိင္ငံကလဲ ဥေရာပသမဂၢ - European Union EU နဲ႔ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြေၾကးရန္ ပုံေငြအဖြဲ႕ International Monetary Fund - IMF တုိ႔ဆီက ေခ်းေငြ ရရွိႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပမႈ ကုိ ျဖတ္ေတာက္ၿပီး အခြန္အေကာက္ တုိး ျမႇင့္ေကာက္ခဲ့တယ္။ ျပည္သူ႔ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ လုပ္ခလစာေငြနဲ႔ အၿငိမ္းစား လစာေငြေတြကုိ ျဖတ္ေတာက္ ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့တယ္။ အၿငိမ္းစားယူရမယ့္ အသက္အပုိင္းအျခား ျပ႒ာန္းခ်က္ကုိ တုိးျမႇင့္ခဲ့တယ္။ ဒီလုိလုပ္ေဆာင္ခဲ့မႈ ေၾကာင့္ ဂရိဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ အလုပ္သမားေတြ မေက်မနပ္ျဖစ္လာၾကၿပီး ဆႏၵျပမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတယ္။
             ျမင့္ျမင့္မားမားေၾကြးပိေနတဲ့ စပိန္ႏုိင္ငံမွာလဲ ေမလကုန္ပုိင္းက ျပည္သူ႔ဝန္ထမ္းမ်ားရဲ႕ လစာေငြကုိ ငါးရာခုိင္ႏႈန္း ျဖတ္ေတာက္ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့ျပီး ပင္စင္ကုိ ရပ္တန္႔ထားခဲ့တယ္။ တကယ္ေတာ့စပိန္မွာ ငါးေယာက္ တစ္ေယာက္ႏႈန္းေလာက္ပဲ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေနတာပါ။ စပိန္ ဆုိရွယ္လစ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Jose Luis Rodriguez Zapatero က ေမလ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ ႏွစ္ႏွစ္ကာလအတြင္း အသုံးစရိတ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၈ ဘီလီယံ ျဖတ္ေတာက္မယ္လုိ႔ ေၾက ညာခဲ့တယ္။ စပိန္ရဲ႕ ဘတ္ဂ်က္လုိ ေငြျပမႈဟာ GDP ရဲ႕ ၁ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း ေလာက္ရွိၿပီး စပိန္စီးပြားေရးက ဂရိ ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးထက္ ေလးဆေလာက္ႀကီးမားတဲ့အတြက္ ေၾကြးပိ တယ္ဆုိေပမယ့္ သိပ္ၿပီး အဆုိးရြား ႀကီးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ျပန္လည္ျပဳျပင္ဖုိ႔ လုိေနတဲ့ လုပ္သား ေစ်းကြက္ - Labour Market ကုိလဲ မၾကာေသးမီက ျပဳျပင္ခဲ့ၾကတယ္။
            အီတလီႏုိင္ငံရဲ႕ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Silvio Berlusconi ကဂလုိဘယ္ ဘ႑ာေရး ျပႆနာဟာ သူတုိ႔ႏုိင္ငံ စီးပြားေရးကုိ သိပ္ၿပီး အႀကီးအက်ယ္ မထိခိုက္ခဲ့ပါဘူးလုိ႔ ေျပာေလ့ေျပာထ ရွိတယ္။ ေမလ ၂၄ ရက္ေန႕က ေတာင္ IMF က အီတလီဘ႑ာေရး အေျခအေန ေကာင္းပါတယ္လုိ႔ ေထာက္ခံေျပာဆုိ ခဲ့ေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာမွ မၾကာလုိက္ပါဘူး အီတလီအေနနဲ႔ ဂရိႏုိင္ငံလုိ မျဖစ္ရေအာင္ ႏွစ္ႏွစ္ကာလအတြင္း ဘတ္ ဂ်က္လုိေငြျပမႈကုိ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၉ ဘီလီယံ ျဖတ္ေတာက္ေလွ်ာ့ခ်မယ္လုိ႔ ေၾကညာခဲ့တယ္။ ျပည္သူ႔ဝန္ ထမ္းလစာေငြကုိ ေလးႏွစ္ကာလအတြင္း ႏွစ္တုိးမေပးဘဲ ရပ္တန္႔ထားၿပီး လူမႈဖူလုံေရးစရိတ္ေတြကို ျဖတ္ ေတာက္ပစ္မယ္လုိ႕ေျပာၾကားခဲ့တယ္။ တကယ္ေတာ့ အီတလီရဲ႕ ျပည္သူ႔ ေၾကြးၿမီဟာ ၂ဝဝ၉ စာရင္းအရ GDP ရဲ႕ ၁၁၆ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိတယ္။ ယူ႐ုိဇုန္ - Euro Zone အတြင္း အျမင့္မားဆုံး ေၾကြးၿမီျဖစ္တယ္။
           ႏုိင္ငံငယ္မ်ားျဖစ္ေပမယ့္ အစုိးရ ေၾကြးၿမီ GDP ရဲ႕ ၇၇ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိတဲ့ ေပၚတူဂီနဲ႔ ၆၅ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိတဲ့ အုိင္ယာလန္တုိ႔ကလဲ သူတုိ႔ရဲ႕ ဘတ္ ဂ်က္ကုိ ႏွစ္ရာခုိင္ႏႈနး္မွ သုံးရာခုိင္ ႏႈန္းအၾကား ျဖတ္ေတာက္ေလွ်ာ့ခ် ၾကမယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ရဲ႕ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္အတြက္ ဘတ္ဂ်က္ လုိေငြျပမႈဟာ ရွစ္ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔ ရွိႏုိင္ တယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ အသုံးစရိတ္ေတြ ျဖတ္ေတာက္ ေလွ်ာ့ခ်မယ္လုိ႔ေတာ့ ေၾကညာတာ မရွိေသးပါဘူး။ တစ္ခုေတာ့ရွိတယ္။ အၿငိမ္းစားယူတဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ကုိ ယခင္ ၆ဝ ႏွစ္သတ္မွတ္ထားခဲ့ရာက ယခု အသက္ ၆၂ အထိ တုိးျမႇင့္ဖုိ႔ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ျပဳမႈေတြကုိ ႐ုပ္သိမ္းေတာ့မယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။

            ထူးျခားတာကေတာ့ ဂ်ာမနီ ႏုိင္ငံျဖစ္တယ္။ ဂ်ာမနီဟာ ဥေရာပ သမဂၢထဲမွာ အခ်မ္းသာဆုံး ႏုိင္ငံျဖစ္တယ္။ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပမႈကလဲ
          မျဖစ္စေလာက္ ငါးရာခုိင္ႏႈန္းပဲရွိ တယ္။ ဒီၾကားထဲက ဂ်ာမနီအေနနဲ႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၄၄ ဘီလီယံ နီးပါး အသုံးစရိတ္ေတြ ျဖတ္ေတာက္ ေလွ်ာ့ခ်သြားမယ္။ အခြန္အေကာက္ တုိးျမႇင့္သြားမယ္လုိ႔ ဂ်ာမန္ Chancellor ျဖစ္တဲ့ Angela Merkel က ေၾကညာခဲ့တယ္။ ''ကြၽန္မတုိ႔ဟာ အနာဂတ္ကုိ ထုဆစ္ပုံေဖာ္ၾကမယ္ဆုိရင္ လုိခ်င္တာ အားလုံးကုိ မရ ႏုိင္ဘူး-We can't have everything we want if we are to shape the future ''လုိ႔ Merkel က တဲ့တုိးပဲ ေျပာၾကားခဲ့တယ္။ ဒီအသုံးစရိတ္ ျဖတ္ေတာက္မႈကုိ ေလးႏွစ္ကာလအတြင္း ျပဳလုပ္မယ္။ အထူးသျဖင့္ ကာကြယ္ ေရးအသုံးစရိတ္နဲ႔ ျပည္သူ႔ ေဆာက္ လုပ္ေရး လုပ္ငန္းစရိတ္ေတြကုိ ေလွ်ာ့ ခ်သြားမယ္လုိ႔ ေထာက္ျပတယ္။
            တကယ္ေတာ့ ဂ်ာမနီႏုိင္ငံဟာ ဒီလုိ အသုံးစရိတ္ေတြကုိ ျဖတ္ေတာက္ရေလာက္ေအာင္ စီးပြားေရး အေျခအေန ဆုိးရြားေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ဳိ႕ရဲ႕ အျမင္မွာေတာ့ ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႕ဝင္ႏုိင္ငံမ်ားအတြက္ စံျပ ျဖစ္ေအာင္လုိ႔ ဂ်ာမနီကလဲ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပမႈကုိ ေလွ်ာ့ခ်ေနတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိၾကတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ေလာေလာဆယ္ ေငြေဖာင္းပြမႈ Inflation ေခါင္းေထာင္မလာေသးေပ မယ့္ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ အင္ဖေလးရွင္း ျမင့္တက္လာမွာ အရမ္းေၾကာက္ တယ္။ ၁၉၂ဝ ႏွစ္မ်ားအတြင္းက ဂ်ာမနီႏုိင္ငံမွာ Hyperinflation လုိ႔ ေခၚတဲ့ အင္မတန္ျမင့္မားတဲ့ ေငြေဖာင္း ပြမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့ဖူးတယ္။ ေငြစကၠဴေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ တန္ဖုိးမဲ့သြား သလဲဆုိရင္ အိမ္ရွင္မမ်ား ထမင္း ခ်က္တဲ့အခါ ေငြစကၠဴေတြနဲ႔ မီးေမႊး ခဲ့ၾကပါသတဲ့။
            ဥေရာပတစ္ခြင္ တစ္ျပင္မွာ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပ သုံးစြဲမႈမ်ားကုိ ျဖတ္ေတာက္ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ၿခဳိးၿခံေခြၽတာ ေရးလမ္းကုိ ေလွ်ာက္လွမ္းလာၾကတဲ့ အတြက္ မၾကာေသးမီကမွ ေခါင္းျပဴထြက္လာတဲ့ စီးပြားေရးကုိ ျပန္လည္ က်ဆင္းေအာင္ လုပ္သလုိမ်ားး ျဖစ္ေနမလားဆုိၿပီး အခ်ဳိ႕က စုိးရိမ္လာၾကတယ္။ အခုလုိ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပ သုံးစြဲမႈကုိ ခါးပတ္တင္းလုိက္တဲ့ အတြက္ စီးပြားေရးမ်ားအေပၚ ဘယ္လုိ႐ုိက္ခတ္လာမလဲ အေသအခ်ာ မေျပာႏုိင္ၾကေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာတာက ဘတ္ဂ်က္ျဖတ္ ေတာက္မႈမ်ားဟာ ေပါင္း႐ုံးဝယ္လုိအား Aggregate Demand ကုိ က်ဳံ႕သြားေစတဲ့အတြက္ GDP တုိးတက္မႈကုိ ခ်ည့္နဲ႔သြားေစမွာျဖစ္တယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ ဘတ္ဂ်က္ ျဖတ္ ေတာက္မႈမ်ားဟာ စီးပြားေရးမ်ား အတြက္ သတင္းေကာင္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
          အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေရာ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပမႈ ျဖတ္ေတာက္ေန ၿပီလားလုိ႔ ေမးရင္ ဖက္ဒရယ္ အဆင့္ မွာေတာ့ ျဖတ္ေတာက္ေရးလုပ္ဖုိ႔ အစီ အမံေတြ လုပ္တာ မေတြ႕ၾကရေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေမလအတြင္းက ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာ အလုပ္အကုိင္ ဖန္တီးေရး ဥပေဒၾကမ္းတစ္ခုကုိ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပမႈ တုိးတက္လာမွာ စုိးရိမ္ၿပီး ပယ္ခ်ခံခဲ့ရတယ္။
          သမၼတ အုိဘားမားက ဖက္ဒ ရယ္ ေအဂ်င္စီေတြကုိ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္မွာ အသုံးစရိတ္ ငါးရာခုိင္ႏႈန္း ျဖတ္ ေတာက္ၾကဖုိ႔ ၫႊန္ၾကားထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္ အသုံး စရိတ္ေတြ ျဖတ္ေတာက္ၿပီး အခြန္ အတုတ္ တုိးျမႇင့္ေကာက္ခံမႈ ျပဳလုပ္ ေနၾကတာက အေမရိကန္ ျပည္နယ္ အစုိးရေတြျဖစ္တယ္။ ျပည္နယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဝင္ေငြနဲ႔ထြက္ ေငြ မမွ်မတျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အသုံး စရိတ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ျဖတ္ေတာက္ ေလွ်ာ့ခ်ေနၾကရတယ္။
         အေမရိကန္ ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္အခ်ဳိ႕က ဖြံ႕ၿဖဳိးၿပီး စီးပြားေရးေတြမွာ အသုံးမျပဳရေသးတဲ့ လုပ္ႏုိင္စြမ္း - ဃေစေခငအပ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနေသးတဲ့အတြက္ ေငြေဖာင္းပြမႈျဖစ္မွာ စုိးရိမ္ စရာမလုိဘူးလုိ႔ ေထာက္ျပၾကတယ္။ လက္ရွိအစုိးရေတြအေနနဲ႔ လုပ္ခလစာ ျဖတ္ေတာက္တာတုိ႔၊ အခြန္တုိးျမႇင့္ စည္းၾကပ္တာတုိ႔ဟာ အဆိပ္သင့္ႏုိင္တယ္လုိ႔ ယူဆတယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံလုိ ႀကီးမားတဲ့ စီးပြားေရးေတြ ဟာ ကာလတုိမွာ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပမႈကုိ ျမႇင့္တင္ၿပီး စီးပြားေရး တုိးတက္ေအာင္ လုပ္သင့္တယ္လုိ႔ ျမင္တယ္။ စီးပြားေရး တုိးတက္လာေတာ့မွပဲ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြျပမႈကုိ ေလွ်ာ့ခ်သင့္ တယ္လုိ႔ ဆုိၾကတယ္။ စီးပြားေရး ကုိ က်ဳံ႕ပစ္ၿပီးမွ တုိးတက္ေအာင္လုပ္ ဖုိ႔ ခက္တယ္လုိ႔ သူတုိ႔က ေထာက္ ျပၾကတယ္။
           အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ေလာေလာ လတ္လတ္ ျပႆနာက အလုပ္လက္ မဲ့ႏႈန္းျမင့္မားေနျခင္းျဖစ္တယ္။ အလုပ္ တစ္လုပ္ ျပဳတ္သြားၿပီးရင္ ေနာက္ ထပ္ အလုပ္တစ္လုပ္ရဖုိ႔ ခက္တယ္။ အခုအခါ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္း ၉.၇ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိတယ္။ လုပ္သားထုရဲ႕ ငါး ပုံတစ္ပုံဟာ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေန ၾကတယ္။
          ၂ဝဝ၈ နဲ႔ ၂ဝဝ၉ ႏွစ္မ်ားအတြင္း အေမရိကန္ရဲ႕ စီးပြားေရး အက်ၾကမ္းခဲ့တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ျပည္သူေတြဟာ ေကာင္းသတင္းကုိပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဆုိးသတင္းကုိပဲျဖစ္ျဖစ္ တုံ႔ျပန္လြယ္ၾကတယ္။ စုိးရိမ္မႈ လြန္ကဲေနၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ သူတုိ႔အတြက္ အနာဂတ္ဟာ မႈန္မႈန္ဝါးဝါး ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ အုိဘားမားအစုိးရအဖြဲ႕ဟာ ဒီလုိအေျခ အေနနဲ႔ နပန္းလုံးေနရတယ္။ အစုိးရ အဖြဲ႕ဟာစီးပြားေရးက်ဆင္းမႈကုိ ဟန႔္တားႏုိင္ခဲ့ေပမယ့္ ေအာင္ျမင္မႈက တစ္ ဝက္တစ္ပ်က္ပဲ ရရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္မခံၾကရဘူး။
              Pew Reserarch Center ရဲ႕ လူထုသေဘာထား ေကာက္ယူမႈ အသစ္တစ္ခုက အုိဘားမားရဲ႕ မူဝါဒမ်ားဟာ အေမရိကန္ စီးပြားေရးကုိ တုိးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္ခဲ့သလားေမးေတာ့ ၂၃ ရာခုိင္ႏႈန္းကပဲ Yes လုိ႔ ေျဖဆုိခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပ မယ့္ ၂၉ ရာခုိင္ႏႈန္းက အုိဘားမားရဲ႕ မူဝါဒမ်ားေၾကာင့္ စီးပြားေရးဟာ ပုိဆုိးသြားခဲ့တယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခဲ့ၾကတယ္။ အေမရိကန္အစုိးရအေနနဲ႔ အရင္းရွင္စီးပြား ေရးစနစ္ကုိ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းလုိတယ္ဆုိရင္ အခုထက္ ပုိၿပီးလုပ္ျပဖုိ႔ လုိလိမ့္မယ္ထင္ပါရဲ႕။
Ref: 1. Daniel Gross;" The Politics of Parsimony" Newsweek, June 21, 2010.
2. The Economist, June12, 2010.